| Dominicus Gundissalinus | |
|---|---|
| Doğumu | 1115 Segovia |
| Ölümü | 1190 (74-75 yaşlarında) Toledo, İspanya |
| Kurumu | Toledo Çevirmenler Okulu |
| İlgi alanları | Dilbilim, çeviri, edebiyat, felsefe, teoloji |
Etkiledikleri
| |
Dominicus Gundissalinus (Domingo Gundisalvi veya Gundisalvo olarak da bilinir. y. 1115 – 1190 sonrası), İspanya’nın Toledo kentinde faaliyet gösteren bir filozof ve Arapçadan Orta Çağ Latincesine çevirmen idi. Gundissalinus, çevirileri arasında İbn Sina'nın Liber de philosophia prima ve De anima, İbn Cebirol'un Fons vitae ve el-Gazzâlî'nin Summa theoricae philosophiae eserlerini, Yahudi filozof İbrahim bin Davud ve Johannes Hispanus ile iş birliği içinde çalıştı. Bir filozof olarak Gundissalinus, İslam felsefesinin Latinceye uyarlanmasına önemli katkılarda bulunmuş ve İbn Sina'nın "model ontolojisi" veya İbn Cebirol'un "evrensel hilomorfizm" (madde-form teorisi) gibi, kısa süre sonra on üçüncü yüzyıl felsefi tartışmalarına entegre edilecek olan öğretileri benimseyen ve geliştiren ilk Latin düşünür olmuştur.
1115–1125 yılları civarında Kastilya'da doğan Gundissalinus, eğitimini Chartres'de aldı; rivayete göre Conchesli William ve Chartresli Thierry'nin öğretilerinden yararlandı. 1148'den itibaren Gundissalinus Kastilya'da bulunmaktaydı: Segovia'nın başrahip arşivleri, onu Segovia'ya yakın küçük bir kasaba olan Cuéllar'ın başdiyakozu olarak anmaktadır; burada muhtemelen yaklaşık 14 yıl geçirdiği düşünülmektedir, ancak bu konuda neredeyse hiçbir bilgi bulunmamaktadır. İbn Davud'un Toledo başpiskoposu II. John'dan İbn Sina'nın Kitab al-Shifāʾ adlı eserinin Latinceye çevirisine başlanması talebinin ardından, Gundissalinus 1161–1162 yıllarında Toledo'ya taşındı ve burada İbn Davud ile birlikte İbn Sina'nın De anima adlı eserinin çevirisi üzerinde çalıştı; bu çeviri 1166'dan önce tamamlandı.
Gundissalinus, yirmi yıl boyunca Toledo'da kalarak, İbraham ibn Davud ve Johannes Hispanus ile işbirliği içinde yaklaşık yirmi Arapça eserin Latinceye çevirisini gerçekleştirdi. Gundissalinus, Kastilya'nın başkentinde felsefi incelemelerini de kaleme aldı. Toledo kilise meclisi, Gundissalinus'un adını en son 1178'de anmaktadır, ancak Arapça yazılmış bir belgede adı geçtiği 1181 yılına kadar Toledo'da kaldığı tahmin edilmektedir.
Gundissalinus'un hayatta olduğuna dair son kayıt, 1190 yılında Segovia'da düzenlenen Segovia ve Burgos bölümleri arasındaki bir toplantının raporudur. Gundissalinus'un hayatının son yıllarını bu Kastilya kasabasında geçirdiği ve 1190'dan sonra bir tarihte öldüğü muhtemeldir.
Avendauth, yani İbrahim ibn Davud ve Iohannes Hispanus ile birlikte Gundissalinus, Arapçadan Latinceye yaklaşık yirmi felsefi eseri çevirdi; bu çeviriler, 13. yüzyıl Latince felsefesinin tipik özelliği olan Platonculuktan Aristotelesçiliğe geçişi belirleyici bir şekilde işaret etti. Geleneksel olarak Gundissalinus’a atfedilen çeviriler şunlardır: