Eubulides

Eubulides
Tam adıEubulides
DoğumuΕὐβουλίδης
MÖ 5. yy.
Milet
Ölümüfl. MÖ. 4. yy
MilliyetiAntik Yunan
ÇağıAntik felsefe
BölgesiAntik Yunan felsefesi
OkuluMegara okulu
İlgi alanlarıParadokslar, aporia
Önemli fikirleriYalancı paradoksu
Sorites paradoksu
Etkilendikleri
Etkiledikleri

Miletli Eubulides (Yunanca: Εὐβουλίδης; fl. MÖ. 4. yy), Megara okulunun bir filozofu olup paradoksları ile ünlüdür.

Yaşamı

Diogenes Laërtius'a göre, Eubulides, Megara okulunun kurucusu Megaralı Öklid'in öğrencisiydi. Aristoteles'in çağdaşıydı ve ona karşı büyük bir sertlikle yazdı. Demosthenes'e mantık dersi verdi, ve ayrıca Diodorus Cronus'un öğretmeni olan Apollonius Cronus'a ve tarihçi Euphantus'a da ders verdiği söylenir.

Eubulides'in paradoksları

Eubulides, en çok yedi ünlü paradoksun farklı biçimlerini icat etmesiyle bilinir ancak bunlardan bazıları Diodorus Cronus'a da atfedilir:

  1. Yalancı (pseudomenos) paradoksu: Bir adam şöyle der: "Şu anda söylediğim şey bir yalandır." Eğer bu ifade doğruysa, ifade doğru olmasına rağmen o yalan söylüyor demektir. Eğer ifade bir yalansa, ifade bir yalan olmasına rağmen o aslında yalan söylemiyor demektir. Dolayısıyla, konuşan kişi yalan söylüyorsa doğruyu söylüyor demektir ve bunun tersi de geçerlidir.
  2. Maskeli Adam (enkekalymmenos) paradoksu: "Bu maskeli adamı tanıyor musun?" "Hayır." "Ama o senin baban. Öyleyse – kendi babanı tanımıyor musun?"
  3. Electra (Elektra) paradoksu: Elektra, kendisine yaklaşan adamın kardeşi Orestes olduğunu bilmiyor. Elektra kardeşini tanıyor. Elektra yaklaşan adamı tanıyor mu?
  4. Gözden Kaçan Adam (dialanthanôn) paradoksu: Alpha kendisine yaklaşan adamı görmezden geldi ve ona bir yabancıymış gibi davrandı. Adam, onun babasıydı. Alpha kendi babasını görmezden geldi ve ona bir yabancıymış gibi mi davrandı?
  5. Yığın (sôritês) paradoksu: Tek bir kum tanesi kesinlikle bir yığın değildir. Tek bir kum tanesinin eklenmesi de yığın olmayan bir şeyi yığına dönüştürmek için yeterli değildir: yığın olmayan bir kum tanesi koleksiyonumuz olduğunda, tek bir tanenin eklenmesi bir yığın oluşturmaz. Yine de bir noktada bunun bir yığın olacağını biliyoruz.
  6. Kel Adam (phalakros) paradoksu: Saçları gür olan bir adam elbette kel değildir. Şimdi, tek bir saç telinin koparılması, kel olmayan bir adamı kel yapmaz. Yine de bu sürecin devam etmesinin, sonunda kellikle sonuçlanacağı açıktır.
  7. Boynuzlar (keratinês) paradoksu: Kaybetmediğin şey, sende olan şeydir. Ancak boynuzlarını kaybetmedin. Dolayısıyla, boynuzların var.

İlk paradoks (yalancı) muhtemelen en ünlüsüdür ve Giritli Epimenides'in meşhur paradoksuna benzemektedir. İkinci, üçüncü ve dördüncü paradokslar tek bir paradoksun farklı versiyonlarıdır ve bir şeyi "bilmek" ne anlama geldiği sorunuyla ve bir onaylamada yer alan nesnelerin kimliğiyle ilgilidir (maskeli adam yanılgısıyla karşılaştırınız). Beşinci ve altıncı paradokslar da tek bir paradoksun varyantlarıdır ve genellikle dilin belirsizliğiyle ilgili olduğu düşünülür. Son paradoks olan boynuzlar paradoksu ise önvarsayımla ilgili bir paradokstur.

Mirası

Bu paradokslar, antik çağda oldukça iyi biliniyordu; bunlardan bazılarına Eubulides'in çağdaşı Aristoteles ve hatta kısmen Platon da değinmiştir. Stoacı filozof Chrysippus, Eubulides'in geliştirdiği paradokslar hakkında yazmış ve "Boynuzlar paradoksu"nu çözümsüz bir sorun (aporoi logoi) olarak nitelendirmiştir. Aulus Gellius, bu tür paradoksların tartışılmasının (kendisi için) Saturnalia'da yemek sonrası eğlencesi olarak nasıl görüldüğünden bahseder, ancak Seneca ise bunları zaman kaybı olarak değerlendirir: "Onları bilmemek bir zararı yoktur, onları bilmek de bir faydası yoktur."

Notlar

  1. ↑ Laërtius 1925, 109.
  2. ↑ Athenaeus, viii, 50 354c; Aristocles, in Eusebius Praeparatio Evangelica xv. 2
  3. ↑ Plutarch, Vit. X Orat.; Apuleius, Orat. de Mag.; Photius, Bibliotheca, 265
  4. ↑ Laërtius 1925, 110.
  5. 1 2 Smith 1870.
  6. ↑ Laërtius 1925, 108.
  7. ↑ Laërtius 1925, 111.
  8. ↑ Hyde 2018.
  9. 1 2 Bobzien 2012, s. 166.
  10. ↑ Aristotle, Sophistici Elenchi, 24, 25, 22.
  11. ↑ Plato, Euthydemus, Theaetetus.
  12. ↑ Aulus Gellius, xviii. 2. 9.
  13. ↑ Seneca, Epistles, 45. 8.

Antik birincil kaynaklar

Kaynakça