Giovanni Falcone

Ailesi ve gençliği

Giovanni Falcone varlıklı bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi: Babası Arturo Falcone (1904-1976), Palermo Belediyesi'nde kimya laboratuvarı müdürüydü; annesi Luisa Bentivegna (1907-1982) ise aynı şehrin tanınmış bir jinekoloğunun kızıydı. Ailenin üçüncü çocuğu olan Falcone'nin, Anna (1931-2026) ve Maria adında iki ablası vardı. 18 Mayıs 1939'da Palermo'da, Castrofilippo Caddesi'nde; meslektaşı Paolo Borsellino'nun ve Tommaso Spadaro gibi gelecekteki birçok mafya üyesinin de mahallesi olan Kalsa'da doğdu.

Falcone ailesi, II. Dünya Savaşı bombardımanları nedeniyle 1940 yılında Kalsa'yı terk etmek zorunda kaldı ve Palermo'nun bir sahil kasabası olan Sferracavallo'ya sığındı. 9 Mayıs 1943'te liman binalarının bombalanmasından sonra, annelerinin Corleone'deki akrabalarının yanına taşındılar.

Cassibile Mütarekesi'nin ardından Kalsa'ya geri döndüler; burada, dairelerinin aldığı hasar nedeniyle yine akrabaları tarafından misafir edildiler.

Giovanni Falcone, ilkokulu Palermo Ulusal Yatılı Okulu'nda, ortaokulu Giovanni Verga okulunda ve liseyi Umberto I Klasik Lisesi'nde okudu. Öğleden sonralarının büyük bir kısmını kilise cemaatinde, Kalsa'daki Santa Teresa ile San Francesco kiliseleri arasında mekik dokuyarak geçirdi. 13 yaşında futbol oynamaya başladı; burada yaptığı pek çok maçtan birinde, daha sonra önce üniversite sıralarında, ardından da yargıda tekrar yollarının kesişeceği Paolo Borsellino ile tanıştı.

Kilisede ayrıca masa tenisine merak sardı ve bir maçta, ileride sigara kaçakçılığı ve uyuşturucu ticaretine karışarak yerel mafyanın önde gelen isimlerinden biri haline gelecek olan yaşıtı Tommaso Spadaro ile tanıştı. Lisede, Aydınlanma düşüncesini benimsemiş tarih ve felsefe öğretmeni Profesör Franco Salvo ile karşılaştı; Salvo, öğretileriyle gencin kişisel gelişiminde hayati bir rol oynadı. Salvo sayesinde tarihsel materyalizmi ve Marksizmi keşfetti, eleştirel tarih çalışmalarına tutkuyla bağlanarak, toplumsal dinamiklere farklı bir gözle bakmaya başladı. Liseyi 18 yaşında, 1957 yılında en yüksek dereceyle mezun olarak tamamladı.

Lise eğitimini en yüksek dereceyle tamamlayıp üniversite harçlarından muafiyet hakkı kazandıktan sonra, Deniz Harp Okulu'nda kısa bir dönem geçirdi. Burada, komuta yeteneğine sahip olduğu gerekçesiyle derhal kurmay sınıfına sevk edilir. Falcone, çok geçmeden askerlik hayatının kendisine uygun olmadığını fark ederek Hukuk Fakültesi'ne kaydoldu.

Yargıya giriş ve ilk soruşturmalar

Falcone, 1964 yılında sınavı kazanarak İtalyan yargı teşkilatına katıldı ve aynı yıl ilkokul öğretmeni Rita Bonnici ile evlendi. 1965 yılında, henüz 26 yaşındayken Lentini'de yerel yargıç (pretore) oldu.

Giovanni Falcone 1967'de, gerçek mesleki hikâyesinin başladığı Trapani'ye tayin edilir. Trapani bölgesindeki suç örgütlerine karşı yürütülen dava sırasında, klanlarla ve bir mafya babası olan Mariano Licari ile ilk karşılaşması burada gerçekleşir.

Licari davası bir süre sonra başka bir yere nakledilir ve başarısızlıkla sonuçlanır: Bir kez daha "meşru şüphe" yasal hilesi (sanıklar tarafından mahkemenin "önyargılı" olduğu gerekçesiyle reddedilmesi) galip gelir. Trapani şehri, kendi mafyasını yargılayamaz. Falcone, "Adalet bir yenilgiye uğradı" diyecektir; ancak bu savaş, soruşturmaları güçlendirmek ve başka kanıtlar bulmak için izlenmesi gereken yeni bir yolu fark etmesini sağlar: Patronların ekonomik güçlerine yönelik mal varlığını incelemek.

Genç yargıcın hayatını ilk kez tehlikeye attığı yer yine Trapani'dir: Favignana Cezaevi'nde infaz hâkimi olarak bulunduğu sırada, Silahlı Proleter Hücreler (NAP) üyesi bir terörist, boğazına bıçak dayayarak onu rehin alır. Serbest bırakılması karşılığında radyoda açıklama yapma talebinde bulunur ve bu isteği kabul edilir.

1976 genel seçimleri vesilesiyle İtalyan Komünist Partisi lideri Berlinguer'in Avrupa komünizmi ilkelerini benimsedi; oysa ailesi, dindar Katolikler olmalarının da etkisiyle öteden beri Hristiyan Demokratlar'a oy veriyordu. Bu sebeple kız kardeşi Maria ile karşı karşıya geldiğinde, seçimini derin bir adalet aşığı olmasına dayandırarak açıkladı. Sosyal eşitsizliklerle mücadele etmeyi kendine dert ediniyor ve komünizmde bu dengesizlikleri giderme imkânı görüyordu. Kız kardeşini teselli etmek istercesine, İtalyan komünizminin Rus komünizminden farklı olacağını söyledi ve alaycı bir tavırla ekledi: "Şayet demokrasilerinde bir özgürlük krizi yaşanacak olursa, tıpkı partizanlar gibi yeniden dağlara çıkardı."

Giovanni Falcone, Temmuz 1978'de Palermo'ya döndü. Palermo mahkemesinde iflas dairesinde çalışmaya başladı; burada medeni hukukla ilgilendi ve büyük önem taşıyan bazı kararlara imza attı.

Yargıç Cesare Terranova'nın öldürülmesinin ardından, Eylül 1979'da, ailesinin endişelerine rağmen Rocco Chinnici'nin kendisine uzun süredir yaptığı teklifi kabul etti. Böylece, tam da Chinnici'nin liderliğinde yenilikçi bir adli yapılanma örneği haline gelen ceza dairesinin Soruşturma Ofisi'ne geçti. Chinnici, Paolo Borsellino'yu da yanına çağırdı ve Borsellino, birikmiş 500'den fazla davanın halledilmesinde Falcone'nin meslektaşı oldu.

Yeni soruşturma yöntemleri ve "Pizza Connection"

Mayıs 1980'de, Palermo Başsavcısı Gaetano Costa; yüzlerce işçiye istihdam sağladığı için epey saygın bir isim olan ve sabıka kaydı bulunmayan Palermolu müteahhit Rosario Spatola ile ABD uyuşturucu trafiğini yönetmekle suçlanan, Salvatore Inzerillo ve John Gambino liderliğindeki İtalyan-Amerikan klanlarının çeşitli üyeleri hakkındaki 56 tutuklama emrini bizzat imzaladı. Bunun üzerine Chinnici, Spatola ve ortakları hakkındaki soruşturmayı yürütme görevini yargıç Falcone'ye vermeye karar verdi.

Bu davayla uğraşırken Falcone, mafya yapılanmalarını başarıyla soruşturmak için mali ve bankacılık incelemelerine dayanmanın, trafiğe eşlik eden paranın izini sürmenin ve fenomenin genel bir tablosuna sahip olmanın gerekli olduğunu anladı.

Falcone, uyuşturucunun Amerika Birleşik Devletleri'nde satıldığını fark etti; bu nedenle Palermo ve çevresindeki tüm banka müdürlerinden, 1975'ten itibaren yapılan yabancı para bozdurma belgelerini kendisine göndermelerini istedi. Bazı müdürler, niyetinin ne olduğunu anlamak için Falcone'yi bizzat telefonla aradılar ancak o, taleplerinden geri adım atmadı. Böylece, Guardia di Finanza (Mali Polis) mensuplarının gerçekleştirdiği banka incelemeleri ve Cinayet Masası (Squadra Mobile) ekiplerinin yürüttüğü yoğun soruşturmalar ve aramalar sayesinde, devasa bir suç örgütünün tablosunu görmeye başlamayı başardı: Cosa Nostra'nın sınırlarını.

Bu şekilde, Spatola'nın dostları ile New Jersey'deki Gambino ailesi arasındaki ilişkiye ulaştı ve Amerikan mafyası ile Sicilya mafyası arasındaki bağlantıları ortaya çıkardı. Aynı yılın 6 Ağustos'unda, Spatola-Inzerillo-Gambino klanına karşı tutuklama emirlerini imzalamış olan Savcı Gaetano Costa öldürüldü ve hemen ardından Falcone'ye koruma tahsis edildi.

Palermo'daki Piazza Borsa'da bulunan Cassa di Risparmio bankasında bozdurulan 100 bin dolarlık bir banka çeki sayesinde Falcone, güçlü bankacı Michele Sindona'nın bir önceki yaz Sicilya'da, Katanyalı tanınmış işadamı Gaetano Graci'nin otellerinde konakladığına dair kanıt buldu. Böylece Falcone, yargılanmasının arifesinde Spatola-Inzerillo-Gambino klanı tarafından Sindona lehine düzenlenen sahte adam kaçırma olayını deşifre etti. Bu sayede, söz konusu sahte kaçırma soruşturmasını yürüten Milanolu meslektaşları Gherardo Colombo ve Giuliano Turone ile verimli bir işbirliği süreci başladı.

Spatola soruşturmasıyla eşzamanlı olarak Falcone, Mart 1980'de Fiumicino Havalimanı'nda 8 kg eroin taşıyan üç yabancı kuryenin (Albert Gillet, Edgard Barbè ve Eric Chartier) tutuklanmasıyla başlayan, yine uyuşturucu kaçakçılığına ilişkin paralel bir soruşturma başlattı. Bu üç kişi hemen yargıçla işbirliği yapmaya başladılar; elebaşılığını mafya lideri Stefano Bontate ile bağlantılı bir müteahhit olan Francesco Mafara'nın yaptığı Sicilya-Amerikan kökenli bir örgüt adına çalıştıklarını ve uyuşturucunun nihai alıcısının Gambino ailesi olduğunu itiraf ettiler. 1983 yılında, soruşturmanın tamamlanmasıyla birlikte Falcone, basında "Mafara davası" olarak adlandırılan süreçte 22 kişi hakkında iddianame hazırladı.

Falcone bu nedenle, yurtdışına yönelik hedefli adli yardım talepleri (istinabe) aracılığıyla mafya olgusuna karşı yürütülen soruşturmalarda uluslararası bir işbirliği ihtiyacı hissediyordu. Bu talepler, söz konusu ülkelerin en yetkin müfettişlerinden bazılarıyla kişisel bir iletişim ağı kurması için bir vesile oldu: 1980 yılının Aralık ayının ilk günlerinde, mafya meselesini görüşmek ve Doğu Bölgesi müfettişi Victor Rocco ile işbirliği kurmak üzere ilk kez New York'a gitti.

Savcı Rudy Giuliani'nin ofislerine girdiğinde, oradaki verimlilikten ve aralarında bilgisayarın da bulunduğu teknik araçlardan çok etkilendi. Falcone; Giuliani, çalışma arkadaşları Louis J. Freeh ve Richard Martin'in yanı sıra DEA ve FBI ajanlarıyla da kısa sürede güvene dayalı bir ilişki kurmayı başardı.

Bu işbirliği sayesinde, New Jersey'deki bar, restoran ve pizzacı işletmeciliğini paravan olarak kullanan Gambino ailesi tarafından yönetilen eroin trafiğini çökertmeyi başardılar. Bu süreç, daha sonra FBI tarafından yürütülen ünlü "Pizza Connection" soruşturmasına dönüşecekti. Amerikan basını da bu ortak çalışmayı yakından takip ediyor, Falcone figürünü saygı ve büyük bir takdirle tanıtıyordu. Dönemin New York Güney Bölgesi Federal Savcısı (U.S. Attorney) Rudy Giuliani ile olan iyi işbirliğine rağmen Falcone, onun dürüstlüğü ve güvenilirliği konusundaki tereddütlerini gizlemedi.

Rocco Chinnici günlüklerinde; Mayıs 1982'de Başsavcı Pizzillo tarafından ziyaret edildiğini ve Pizzillo'nun kendisini kaba bir üslupla, Falcone'ye yalnızca önemsiz davalar vermesi konusunda uyardığını yazmıştır. Pizzillo'ya göre Falcone, bankalardaki incelemeleriyle "Palermo ekonomisini mahvediyordu". 25 Ocak 1982'de Falcone, 120 sanık hakkında iddianame hazırlayarak Spatola soruşturmasını tamamladı. 6 Haziran 1983'te, davanın sonunda Rosario Spatola, Spatola-Gambino-Inzerillo klanının diğer 75 üyesiyle birlikte 10 yıl hapis cezasına çarptırıldı; ancak İtalyan polisiyle işbirliği yapan FBI tarafından New York'ta yakalanması ancak 1999 yılında gerçekleşti. Daha önce Spatola'yı soruşturdukları için Palermo Emniyet Müdürü Boris Giuliano ve Jandarma (Carabinieri) Yüzbaşısı Emanuele Basile hayatlarını kaybetmişlerdi. Bu nedenle Spatola ve Mafara davaları çok hassas süreçlerdi; fakat aynı zamanda Falcone için büyük bir başarıyı temsil ediyorlardı, çünkü bu sayede "Falcone yöntemi" dünya çapında tanınmış oldu.

"Antimafia Havuzu" ve Buscetta'nın ifadeleri

Mafyaya karşı bir grup cesur hukukçunun oluşturduğu "Antimafia Havuzu" (pool antimafia) projesi Rocco Chinnici'nin fikrinden doğmuştu; ancak bu proje, (29 Temmuz 1983'teki trajik bir suikastta öldürülen Chinnici'nin yerine geçen) Antonino Caponnetto tarafından geliştirilecekti. Caponnetto, Kasım 1983'te dört sorgu hâkiminden (Falcone'nin yanı sıra Paolo Borsellino, Giuseppe Di Lello ve Leonardo Guarnotta) oluşan bir ekip kurdu.

Bu özel grup (pool); münhasıran ve tam zamanlı olarak mafya suçlarına yönelik tüm soruşturmaları koordine etmek amacıyla kurulmuştu. Bu sistemin iki temel avantajı vardı:

• Tüm üyeler arasında bilgi paylaşımını teşvik ederek bireysel riskleri en aza indirmek.
• Özellikle Falcone'nin Spatola ve Mafara soruşturmalarında (özellikle banka ve mal varlığı incelemeleri alanında) edindiği deneyimden yararlanarak, mafya olgusunun tüm bileşenlerine dair mümkün olan en geniş ve kapsamlı bakış açısını her an garanti altına almak.

"Antimafia Havuzu", Chinnici tarafından başlatılan 162 mafya üyesine yönelik soruşturmaya odaklandı ve iş yükünü etkili bir şekilde paylaştı: Falcone ve Guarnotta uyuşturucu kaçakçılığından elde edilen para hareketlerini araştırırken, Di Lello sanık mafya üyeleri tarafından işlenen cinayetler ve diğer küçük suçları inceliyordu. Borsellino ise "mükemmel cinayetler" (yani o yıllarda devlet büyüklerine karşı işlenenler) olarak adlandırılan soruşturmayı ve Palermo mafyası tarafından işlenen cinayetleri takip ediyordu.

"Antimafia Havuzu", soruşturma sonuçlarını mahkemeye taşımakla görevli olan savcılıktaki beş meslektaşları (Giuseppe Ayala, Domenico Signorino, Vincenzo Geraci, Alberto Di Pisa ve Giusto Sciacchitano) tarafından da destekleniyorlardı. Bu yeni soruşturma sisteminin geçerliliği tartışmasız bir şekilde kanıtlandı ve gelecek yıllardaki müteakip soruşturmalar için temel teşkil edecekti.

Tommaso Buscetta'nın tutuklanmasıyla birlikte soruşturmalarda gerçek bir dönüm noktası yaşandı. Buscetta, İtalyan adaletiyle işbirliği yapmaya karar veren ilk mafya üyelerinden biri oldu. Nitekim, Salvatore Riina liderliğindeki Corleonesi klanı; Stefano Bontate, Salvatore Inzerillo ve Gaetano Badalamenti önderliğindeki karşı tarafa bağlı olduğu için Buscetta'yı ortadan kaldırmaya karar vermiş ve intikam amacıyla Buscetta'nın iki oğlunu, bir kardeşini, bir damadını, bir kayınbiraderini ve dört yeğenini öldürmüşlerdi.

Haziran 1984'te Falcone; Cumhuriyet Savcı Vekili Vincenzo Geraci ve Criminalpol operasyon biriminden Gianni De Gennaro ile birlikte, Buscetta'yı sorgulamak üzere Brezilya'ya gitti. Falcone, orada Buscetta'nın işbirliği yapmaya istekli olabileceği izlenimini edindi. Bunun üzerine İtalyan Devleti, Brezilya makamlarından Buscetta'nın iadesini talep etti. İade talebi kabul edildiğinde, Buscetta bundan kurtulmak için striknin yutarak intihar girişiminde bulundu ancak kurtarıldı.