
Havyar, gastronomide her çeşit balık yumurtasıdır.
Bazı balıkların yumurtaları özel bir yiyecek olarak ayrıca değerlidir. Bunlar özellikle Hazar Denizi'nde yaşayan mersin balığından ve bir mersin balığı türü olan çirozdan elde edilen yumurtalardır. Bunlar içinde siyah havyar en değerlisidir. Mersin ve çiroz balıkları canlı olarak yakalanır, içlerinden yumurtaları çıkarılır ve karınları dikilerek tekrar suya bırakılır. Bu şekilde, bir balıktan 3-4 kez havyar elde edilebilir. Tuzlanıp kutulanan havyarlar yüksek fiyattan bütün Dünya'ya satılır. Siyah havyarın en makbul ve pahalı cinsi beluga havyarıdır. Somondan elde edilen kırmızı havyar ise siyahı kadar değerli değildir.
"Caviare" ya da "caviar" kelimesi İngilizce'ye ilk kez 16. yüzyılın sonlarında girmiştir. Aynı dönemde Fransızca cavial, İtalyanca caviale, Portekizce caviar ve İspanyolca cabial gibi Avrupa dillerinden alındığı düşünülmektedir. Bu sözcüklerin hepsi ise Türkçe havyar (khāvyār) ya da Yunanca khaviari kelimesine dayanmaktadır. Ancak kelimenin en eski kökeni tam olarak bilinmemektedir.
17. yüzyıla kadar chauiale, cavery ve cauiarie gibi farklı ve eski yazım biçimleri de kullanılmıştır. 1625 civarında kelime üç heceli bir yapıya dönüşmüş ve sondaki "e" harfi konuşma dilinde düşmeye başlamıştır.
Rusça'da havyar için kullanılan kelime ikra (икра)'dır. Bu sözcük de 16. ve 17. yüzyıllarda İngilizcede ikary şeklinde yer almıştır.
Azak Denizi'ndan çıkarılan mersin balığı ve havyar, 10. yüzyılda Kiev Knezliği ve Bizans İmparatorluğu arasında imzalanan büyük ölçekli ticaret anlaşmasıyla beraber Bizanslı soylu ve aristokratların sofralarında yer almaya başlamıştır.
| Yiyecek ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |