He  |
| Yazar | Âsaf Hâlet Çelebi |
|---|
| İllüstratörler | Selim Turan, Arif Kapdan, Ferda Başman |
|---|
Kapak sanatçısı | Fuad İzer |
|---|
| Ülke | Türkiye |
|---|
| Dil | Türkçe |
|---|
| Konu | Âsaf Hâlet Çelebi şiirleri |
|---|
| Tür | Şiir kitabı |
|---|
| Yayım | 1942 |
|---|
| Yayımcı | Ahmet Sait Matbası, İstanbul |
|---|
| Medya türü | Baskı |
|---|
| Sayfa | 47 |
|---|
|
Âsaf Hâlet Çelebi'nin 1942 yılında Ahmet Sait Matbaası tarafından basılmış ilk şiir kitabıdır. Sadece 47 sayfadan oluşan ve 500 adet basılan kitap, Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde önemli yer işgal ettiği kabul edilir.
Türk edebiyatında mistik, masalsı ve ses odaklı şiirleriyle tanınan şairin, Lâmelif (1945) ve Om Mani Padme Hum (1953) ile birlikte üç ana şiir kitabından ilkidir. Egzotik, soyut ve masalsı şiirlerinin yer aldığı kitapta, mistisizm, bilinçaltı, Doğu-Batı kültürü ve tasavvuf ögeleri ağırlıktadır.
Genel bakış
Âsaf Hâlet Çelebi'nin ilk şiirleri "Servet-i Fünun", "Uyanış", "Sokak", "Ses" ve "Hamle" ve dergileri ile "Gün" gazetesinde yayımlandı. Şairin ilk kitabı 1938 yılında çıkan Kasap isimli kitabıdır.
Âsaf Hâlet Çelebi'nin ikinci kitabı He, 1942 yılında Ahmet Sait Matbaasında sadece 500 adet basıldı. 47 sayfadan oluşan kitapta "Cüneyd", "He", "Hırsız", "İbrahim" ve "Trilobit" adlı şiirlerinin yanı sıra Fransızca çevirileriyle birlikte toplamda 45 şiiri yer aldı.
İlk kitabında çocukluk dönemi masalları ve tekerlemelerinin gerçeküstü dünyası ile ergenlik döneminde yeni filizlenen duygularını kullanan Çelebi, He isimli kitabıyla üstü örtülü ve sıra dışı bir üslupla şiirler yazmaya başladı ve bu şiirleriyle İkinci Yeni şairlerinin bir çoğuna ve Sezai Karakoç'a ilham verenler arasındadır.
Âsaf Hâlet Çelebi'nin He isimli ikinci şiir kitabı adını aynı adlı (He) şiirinden almıştır. Şair, “He” şiirinde Allah'ı simgeleyen Arapçadaki “ﻫ ” harfinden yola çıkarak dünyevi aşktan, ilâhî aşka kavuşmayı şiirleştirir. Ayrıca Arapçadaki “ﻫ ” harfi Allah kelimesinin son harfi ve üçüncü tekil şahıs zamiri “O” manasına gelen ve sufi literatürde "Hu" olarak da kullanılan Hüve'nin baş harfidir.
Ülkü Dergisi'nin 1 Şubat 1942 tarihli 9. sayısında yer alan Ahmet Kutsi Tecer'in "Dergiler Arasında" adlı köşesinde yer alan makalesinde, Ömer Faruk Toprak'ın İnkılapçı Gençlik Dergisi'nde çıkan He şiir kitabı hakkında yazdığı yazı (İnkılapçı Gençlik Dergisi'nin 10 Ocak 1942 tarihli sayısında, Ömer Faruk Toprak'ın "Tenkit ve Tahlil" isimli köşesinde, "Âsaf Hâlet Çelebi ve He" başlıklı yazısı) hakkında görüşlerini aktarmıştır. Bu yazısında "Kitap 48 sayfa yani iki buçuk formadır. Kırk sekiz sayfa içinde de 47 parça yazı var. Bu zamanda böyle bir hacimde bir şiir kitabı ortaya çıkarmak elbet kemiyetçe iyi bit not almaya değer (!)" ifadelerini kullanmıştır. Ahmet Kutsi Tecer, yazısı boyunca Ömer Faruk Toprak'ı "yazıcı" ("yazar" değil) olarak nitelendirmiş, yazısının sonunda "Hatta bu makalesinde bile öyle kunt, öyle doğru fikir tomurcukları var ki insan henüz bu tomurcukların uyanmasından evvel yazıcının (eğer mecbur değilse) tenkit ve tahlil gibi dikenli bir tarlaya girmesine üzülüyor." demiş ve "Keşke yazıcı bu "sahte" ile hakikiyi ayırt etmekte muvaffak olabilseydi!" cümlesiyle bitirmiştir.
.jpg)