Jilin

Jilin Eyaleti
Çince : 吉林省
Jílín Shěng
Kısaltmalar: 吉  (pinyin: Jí)
Jilin bu haritada renklendirilmiştir.
Adın kökeniMançucada "nehir boyunca" anlamına gelen "girin ula" terimi
İdari birim türüEyalet
BaşkentiJilin Şehri (1949-1954)
Çangçun (1954-günümüz)
En büyük şehriÇangçun
ÇKP Komitesi Sekreteri Bayanqolu
Vali Liu Guozhong
Yüzölçümü 191.126 km² (14ncü)
Nüfusu (2010)
 - Nüfus yoğunluğu
27.462.297 (21nci)
140 kişi/km² (23ncü)
GSYİH (2016)
 - kişi başına
CNY 1,49 trilyon (22nci)
CNY 54.066 (11nci)
İGE (2010) 0,715 (yüksek) (10ncu)
Başlıca etnik gruplarHan - %91
Koreli - %4
Mançu - %4
Moğol - %0,6
Hui - %0,5
İl düzeyi 9
İlçe düzeyi 60
Belde düzeyi† 1006
ISO 3166-2CN-22
Resmî websitesi
http://www.jl.gov.cn
 (Çince)

Jilin (Çince: 吉林; pinyin: Jílín), Çin'in kuzeydoğusunda bulunan bir eyalet. Doğuda Kuzey Kore ve Rusya, kuzeyde Heilongjiang eyaleti, güneyde Liaoning eyaleti ve batıda İç Moğolistan ile sınır paylaşmaktadır.

"Jilin" isminin, Mançucada "nehir boyunca" anlamına gelen "girin ula" teriminin Çince transkripsiyonu olan "Jilin wula" (Çince (basitleştirilmiş): 吉林乌拉; Çince (geleneksel): 吉林烏拉)'dan türettiği düşünülmektedir. Bu transkripsiyonun Çincedeki doğrudan anlamı "Uğurlu Orman"'dır. Hanyu Pinyin harf çeviri sisteminin resmî kullanıma girmesinden önce Jilin eyaletinin ismi, Batı dillerinde Kirin olarak kayda geçti.

Jilin eyaletinde eş isimli Jilin şehri bulunmaktadır, ancak eyaletin başkenti ve en büyük şehri Çangçun. II. Dünya Savaşı tarihinde Çangçun, "Hsinking" (Çince: 新京; pinyin: Xīnjīng, "yeni başkent") ismi altında Japonya'nın kurduğu Mançukuo kukla rejiminin başkenti olarak işlev göstermesi için bilinir.

İdari yapılanma

Jilin Eyaleti toplam dokuz farklı il düzeyi idari bölümden oluşmak üzere sekiz il düzeyi şehir ve bir özerk il barındırmaktadır.

Jilin Eyaleti'nin İdari Bölümleri
Bölüm kodu İsim Çince
Pinyin
Alan
(km2)
Nüfus
(2020 yılı)
Merkez İlçe düzeyi bölümler
Semtler İlçe düzeyi şehirler İlçeler Özerk ilçeler
220000Jilin Eyaleti 吉林省
Jílín Shěng
191.202,3624.073.453Çangçun Şehri2120163
— Eyalet altı şehirler —
220100Çangçun Şehri 长春市
Chángchūn Shì
24.734,139.066.906Nanguan Semti731
— İl düzeyi şehirler —
220200Jilin Şehri 吉林市
Jílín Shì
27.711,413.623.713Chuanying Semti441
220300Siping Şehri 四平市
Sìpíng Shì
10.241,731.814.733Tiexi Semti2111
220400Liaoyuan Şehri 辽源市
Liáoyuán Shì
5.140,45996.903Longshan Semti22
220500Tonghua Şehri 通化市
Tōnghuà Shì
15.611,541.812.114Dongchang Semti223
220600Baishan Şehri 白山市
Báishān Shì
17.505,26951.866Hunjiang Semti2121
220700Songyuan Şehri 松原市
Sōngyuán Shì
21.169,772.252.994Ningjiang Semti1121
220800Baicheng Şehri 白城市
Báichéng Shì
25.758,731.551.378Taobei Semti122
— Özerk iller —
222400Yanbian Kore Özerk İli 延边朝鲜族自治州
Yánbiān Cháoxiǎnzú Zìzhìzhōu
43.329,341.941.700Yanji Şehri62

Nüfus

2010 yılı Çin Ulusal Nüfus Sayımı'na göre Jilin'in toplam nüfusu 27.452.815.

Etnik yapı

Jilin'deki başlıca etnik gruplar şunlardır:

Jilin'deki başlıca etnik gruplar (2010)
Etnik grupNüfus
Han25.267.110
Koreli1.040.167
Mançu866.365
Moğol145.039
Hui118.799

Diller

Jilin sakinlerinin çoğu Han Ulusu'na ait olup Beifanghua konuşur. Beifanghua'nın bir lehçesi olan Kuzeydoğu Guanhua [en]'nın (Çincede kısaca "Dōngběihuà" 东北话 olarak bilinir) farklı değişkeleri eyalet çapında konuşulur. Bunun dışında, Ethnologue'a göre, Jilin'de Korece, Mançuca ve Moğolca da konuşulmaktadır.

Jilin'deki etnik Korelilerin çoğu eyaletin doğusunda yer alan Yanbian Kore Özerk İli'ne yoğunlaşmış olup Korecenin Hamgyŏng lehçesini [en] konuşur. Yanbian İli'nde Korece medyada kullanılır (ör. Yanbian Weishi [en] televizyon kanalında); 20. yüzyılın ortasından beri buradaki okullarda iki dilli Çince ve Korece eğitimi de verilmiştir, ancak Ocak 2021'de Çin Halk Cumhuriyeti Devlet Konseyi'ne bağlı Yasama İşleri Ofisi [en], bu iki dilli eğitimin uygulanma şeklini anayasaya aykırı bulup ildeki Korece eğitiminin aşamalı olarak azaltılması gerektiğini hükmetti.

Ayrıca bakınız

Wikimedia Commons'ta Jilin ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.

Kaynakça

  1. ↑ "中华人民共和国县以上行政区划代码". 中华人民共和国民政部. 2 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2017.
  2. ↑ "吉林省第七次全国人口普查公报(第二号)". 吉林省统计局. 20 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi.
  3. ↑ 中华人民共和国民政部 (Ağustos 2014). 《中国民政统计年鉴2014》. 中国统计出版社. ISBN 978-7-5037-7130-9.
  4. 1 2 "中华人民共和国国家统计局 >> 第六次人口普查数据". stats.gov.cn. 27 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Haziran 2020.
  5. ↑ Eberhard, David M., Gary F. Simons, & Charles D. Fennig (eds.) (2021). Ethnologue: Languages of the World (24 bas.). Dallas, Teksas: SIL International. 30 Mart 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ekim 2021.
  6. ↑ Park, Youngmae (2003). "A Preliminary Study of the Language of Ethnic Koreans in China : Toward a Sociolinguistic Study" (PDF). 京都大学言語学研究 (Kyoto University Linguistic Research) (İngilizce), 22. ss. 1-21. 2 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF)12 Ekim 2021.
  7. ↑ "Yanbian Radyo Televizyon Kurumu" (Korece). 26 Ekim 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2021.
  8. ↑ Wei, Changhao (20 Ocak 2021). "Recording & Review Pt. 7: Constitutionally Mandated Mandarin-Medium Education". NPC Observer (İngilizce). 21 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2021.
  9. ↑ "Assimilation of Chinese minorities is not just a Uyghur thing". The Economist (İngilizce). 30 Ocak 2021. 2 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2021.

Dış bağlantılar