Kadmos

Kadmos
Ejderha Avcısı
Thebai'nin Kurucusu ve ilk Kralı
Cadmus
MÖ 4. yüzyıldan Kadmos'un ejderhayı öldürdüğü tablo (Paris, Fransa, Louvre Müzesi)
CinsiyetiErkek
Kişisel bilgileri
EşiHarmonia
Çocuklarıİllyrios, Polidoros, Autonoë, İno, Agave, Semele
EbeveynleriAgenor ve Telefassa
KardeşleriEuropa, Kiliks, Foiniks

Yunan mitolojisinde Kadmos (Grekçe: Κάδμος, Kádmos), Beotia Thebai'sinin efsanevi Fenikeli kurucusudur. Perseus ve Bellerofontis ile birlikte, Herakles döneminden önceki en büyük kahraman ve canavar avcısıydı. Genellikle Fenike prensi olduğu belirtilir; Tire kralı Agenor ile kraliçe Telefassa'nın oğlu, Foiniks, Kiliks ve Europa'nın kardeşi olan Kadmos, kökenlerini Poseidon ve Libya'ya dayandırmıştır.

Başlangıçta, kraliyet ailesi olan ebeveynleri tarafından, Zeus tarafından Fenike kıyılarından kaçırılan kız kardeşi Europa'yı bulmak ve Tire'ye geri getirmek için gönderilmişti. Erken dönem anlatılarında ise Kadmos ve Europa, Foiniks'in çocukları olarak geçer. Kadmos, Yunan şehri Thebai'yi kurmuş ya da yeniden kurmuştur; bu şehrin akropolisi, onun onuruna başlangıçta Kadmea olarak adlandırılmıştır.

Ayrıca, İlirya'da Bouthoe ve Lychnidos gibi birkaç şehrin kuruluşu da ona atfedilir. Antik Yunan edebiyatında, Kadmos ve Harmonia'nın mitolojik anlatımının sonu, Enchelei ve İliryalılarla ilişkilendirilir; bu gelenek, İlirya halkları arasında derin bir şekilde kökleşmiştir.

Ebeveynleri, bazen anlatıya uygun olacak şekilde değiştirilirdi; örneğin, Thebai kaynaklı geleneklerde annesinin, nehir tanrılarından biri ve Nil nehrinin tanrısı Nilus'un kızlarından biri olduğu söylenirdi.

Genel bakış

Kadmos, eski Yunanlar tarafından (Herodot y. 484 - c. 425 gibi) , orijinal Fenike alfabesini Yunan alfabesini oluşturmak üzere Yunanlara tanıtan ilk kişi olarak kabul edilir. Herodot, Kadmos'un MÖ 2000 civarında, kendi yaşadığı yüzyıldan bin altı yüz yıl önce yaşadığını tahmin etmektedir. Herodot, Thebai'deki Apollon tapınağında, bazı sehpalara oyulmuş Kadmi yazısını görmüş ve anlatmıştır. Bu sehpaların Kadmos'un büyük torunu Laios'un zamanından kaldığını tahmin etmiştir. Tripodlardan birinin üzerinde, kendisinin de belirttiği gibi, İyon harflerine benzeyen Cadmean dilinde şu yazı vardı: Grekçe: Ἀμφιτρύων μ᾽ ἀνέθηκ᾽ ἐνάρων ἀπὸ Τηλεβοάων (" Amphitryon beni Teleboae [savaşının] ganimetlerine [unutmayın] adadı." ).

Hendrick Goltzius, Kadmos Ejderha ile savaşıyor

Herodot gibi Yunanlar Kadmos'un Thebai'nin kuruluş mitindeki rolünü Truva Savaşı'ndan çok önceye (ya da modern terimlerle Ege Tunç Çağı'na) tarihlendirmelerine rağmen, bu kronoloji şu anda Fenike ve Yunan alfabelerinin kökenleri ve yayılışı ile ilgili bilinen veya bilindiği düşünülenlerin çoğuyla çelişmektedir. En eski Yunan yazıtları, MÖ 9. veya 8. yüzyılların Fenike harf formlarıyla uyumludur - her halükarda, Fenike alfabesi MÖ 1050'ye kadar (veya Tunç Çağı çöküşünden sonra) geliştirilmemiştir. Kadmus ile Linear B veya varsa daha sonraki Fenike alfabesinin tarihsel kökenleri arasındaki bağlantı belirsizliğini korumaktadır. Bununla birlikte, günümüz Lübnan'ında Kadmos, dünyaya "alfabenin taşıyıcısı" olarak hala saygı duyulmakta ve kutlanmaktadır.

Yunan efsanesine göre, Kadmos'un torunları Thebai'de Truva Savaşı zamanı da dahil olmak üzere birkaç nesil boyunca hüküm sürdüler.

Etimoloji

Kadmos adının etimolojisi belirsizliğini korumaktadır. Olası bağlantılı kelimeler arasında birden fazla sözcük vardır.

Bu nedenle, ismin tam anlamı "üstün olan" veya "doğudan gelen" olabilir.

Seyahatleri

Semadirek

Kadmos ejderhayla savaşıyor. Louvre Müzesi'ndeki bir kraterden resim.
Lee Lawrie, Kadmos(1939). Kongre Kütüphanesi John Adams Binası, Washington, DC

Kız kardeşi Europa, Zeus tarafından Fenike kıyılarından kaçırıldıktan sonra, Kadmos babası tarafından kızı bulması için gönderildi ve onsuz geri dönmemesi emredildi. Başarısız arama sonucu - ya da Zeus'a karşı gelmeye isteksizliğinden dolayı- Kadmos Semadirek'e, "Büyük Tanrıların" kutsal adasına ya da Kabeiroi'ye geldi - buradaki törenler Thebai'de de kutlanıldı.

Kadmos, Semadirek'e tek başına gitmedi; annesi Telephassa ile yakınlardaki Taşoz adasına adını veren Cilix'in oğlu Thasus ile birlikte gitmiştir. Diodorus Siculus'a göre Semadirek'te aynı şekilde bir üçlü daha vardı: Elektra ve iki oğlu Dardanos ve Iasion . Dördüncü bir figür ise, Elektra'nın Zeus'tan olma kızı Harmonia'dır, Zeus Europa'yı kaçırdığı için Kadmos da Harmonia'yı gelini olarak almıştır.

Harmonia ve Kadmos'un düğünü, tanrıların onlara hediyeler getirdiği, Kadmos ve gelini ile yemek yedikleri yeryüzünde kutlanan ilk düğündü.

Thebes'in kurucusu

Kadmos, Delphic kahine Kızkardeşi Europa'yı soruyor, Hendrick Goltzius

Kadmos gezileri sırasında kahine danıştığı Delphi'ye geldi. Görevinden vazgeçmesi ve böğründe yarım ay olan özel bir ineği takip etmesi ve onun bitkin bir şekilde yatacağı yere bir kasaba inşa etmesi emredildi.

İnek, Phocis kralı Pelagon tarafından Kadmos'a verilmiştir ve Kadmos ineği takip ederek Boiotia'da Thebai şehrini kurmuştur.

İneği Athena'ya kurban etmek isteyen Kadmos, yoldaşlarından Deioleon ve Seriphus'u su için alması için yakındaki Ismenian su kaynağına gönderir. Ancak adamları kaynağın koruyucusu ejderha tarafından katledilir (Lerna'nın Hydra'sını karşılaştırın), böylece yeni düzenin kahramanı olan Kadmos ejderhayı öldürür.

Kadmos Ejderhanın Dişlerini Ekiyor, Maxfield Parrish, 1908.

Daha sonra Athena ona ejderhanın dişlerini toprağa ekmesi talimatını verdi ve buradan Spartoi ("ekilen") denilen silahlı adamlardan oluşan bir ırk ortaya çıktı. Kadmos, aralarına bir taş atarak birbirlerine düşmesine neden oldu, ta ki sadece beş kişi hayatta kalana kadar. Kalanlar Cadmeia'yı veya Thebai kalesini inşa etmesine yardım etti ve o şehrin en soylu ailelerinin kurucuları oldu.

Kadmos'un öldürdüğü ejderha, Ares için kutsaldı, bu yüzden Kadmos tanrıya sekiz sene boyunca hizmet ederek kefaretini ödedi. Thebai hikâyelerine göre, bu dönemin bitiminde tanrılar ona Ares'in kızı Harmonia'yı ("uyum", kelimenin tam anlamıyla "bir araya getirme", "birleştirme" veya "kompozisyon") eş olarak verdiler. Thebai'de Kadmos ve Harmonia'nın Polydorus isimli bir oğlu ve Agave, Autonoë, Ino ve Semele isimli dört kızı oldu.

Düğüne, ister Semadirek'te ister Thebai'de yapılmış olsun, bütün tanrılar katıldılar; Harmonia, gelin hediyesi olarak Athena'nın yaptığı bir peplos ve Hephaistos'un yaptığı bir kolye aldı. Yaygın olarak Harmonia'nın Kolyesi olarak anılan bu kolye, ona sahip olan herkese talihsizlik getirdi. Evliliğinin ve krallığının ilahi olarak emredilmiş doğasına rağmen, Kadmos her ikisinden de pişmanlık duyarak yaşadı: Ailesi ağır talihsizlikler yaşadı ve şehre sivil kargaşa hakim oldu. Kadmos nihayet torunu Pentheus'a tahtı bıraktı ve Harmonia ile birlikte İllirya'ya, Enchelii için savaşmaya gitti. Daha sonra kral olarak Lychnidos ve Bouthoe şehrini kurdu.

Yine de Kadmos, kutsal ejderhayı öldürmesinin bir sonucu olarak başına gelen talihsizlikten derinden rahatsız oldu ve bir gün, eğer tanrılar bir yılanın yaşamına bu kadar tutkunsalar, bir yılan olmayı dilediğini söyledi. Hemen vücudunda pullar çıkmaya ve biçim değiştirmeye başladı. Dönüşümü gören Harmonia, bunun üzerine tanrılara kocasının kaderini paylaşmak için yalvardı. (Hyginus)

Hikâyenin bir başka anlatımında, Kadmos ve karısının cesetleri, ölümlerinden sonra değiştirildi; ruhları tarlalara dönüşürken yılanlar mezarlarını korudular. Euripides'in Bakkhalar oyununda, Kadmos'a Dionysus tarafından bir kehanet verilir: kendisi ve eşi nihayetinde ölümsüzler arasında yaşamaya getirilmeden önce bir süre, yılan olarak yaşayacaklardır.

Argos efsanesine göre Kadmos'un babası Agenor, Argos prensesi Io'nun soyundan gelmektedir.

Soyağacı

Kadmos, baba tarafından deniz tanrısı Poseidon ve Libya'nın ve anne tarafından Nilus'un (Nil Nehri ) torunudur ve ilahi bir soydan gelmektedir; genel olarak, dünyanın (mitolojik) yaratılışını izleyen beşinci neslin bir üyesi olarak kabul edildi.

Yunan Mitolojisinde Argos Soyağacı
İnakhosMelia
ZeusIoPhoroneus
EpafosMemphis
LibyaPoseidon
BelusAchiroëAgenorTelephassa
DanaosElephantisAigyptosKadmosCilix EuropaPhoenix
MantineusHypermestraLynceusHarmoniaZeus
Polydorus
SpartaLakedaimonOcaleaAbas AgaveSarpedonRhadamanthys
Autonoe
EurydiceAkrisiosİnoMinos
ZeusDanaeSemeleZeus
PerseusDiyonisos
  Erkek
  Kadın
  Ölümsüz

Çocukları

Harmonia'dan Semele, Polydoros, Autonoe, Agave ve Ino'nun babasıdır. En küçük oğulları İllyrius'tu. Yunan mitolojisine göre Kadmos, İliryalıların ve Theban krallığının atasıdır.

Hitit kayıtları tartışması

Çeşitli bilim insanları tarafından, Kral Ahhiyawa'dan Hitit Kralı'na Hitit dilinde yazılmış bir mektupta MÖ 1250, bir Kadmos'tan Ahhijawa halkının atası olarak bahsedilir. İkinci terim büyük olasılıkla Miken dünyasına (Achaeans) veya en azından onun bir kısmına atıfta bulundu. Yine de, tarihsel bir kişi olarak sözde bir Kadmos hakkındaki bu mektup, çoğu bilim insanı tarafından reddedilir.

Birincil kaynaklar

İkincil kaynaklar

  • Theoi Projesi 30 Mayıs 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  • Kerenyi, Karl . Yunanların Kahramanları, 1959.
  • Vian, F. Les Origines de Thébes: Cadmos et les Spartes . Paris, 1963.
  • RB Edwards. Fenikeli Kadmos: Yunan Efsaneleri ve Miken Çağında Bir Araştırma . Amsterdam, 1979.
  • Gantz. Erken Yunan Miti., Cilt 2, 467-73.
  • Matia Rocchi. Kadmos e Harmonia: evlilik sorunu çözme . Roma, Bretschneider, 1989.
  • Svetlana Janakieva, "Lе Mythe de Cadmos et l'aire ethnolinguistique paleobalkanique," Thracia, 11, 1995 (= Studia in honorem Alexandri Fol. Sofya, 1995).

Dipnot

  1. ↑ Modern soybilim açısından, Harmonia'dan olan kızı Semele aracılığıyla Kadmos, Dionysos'un baba tarafından büyükbabası olur. Plutarkhos bir keresinde, Dionysos'un büyükbabası olan Kadmos'tan ziyade, kendi büyükbabası Lamprias'ın yanında olmayı tercih edeceğini söylemiştir.