Makrositoz

Makrositoz
Makrositoz
Uzmanlık	Hematoloji
Belirtiler	Nefes darlığı, güçsüzlük, kalpte üfürüm, taşikardi
Nedenleri	B12 eksikliği, folat eksikliği, malabsorbsiyon, alkolizm
Risk faktörü	Kemik iliği iflası, hematolojik maligniteler

Makrositoz, kırmızı kan hücrelerinin normalden büyük olması durumudur. Bu irileşmiş hücrelerin (makrositler) ortalama gövde hacmi, analizi yapan laboratuvarın veya cihazın belirlediği değerin (>110 FL) üzerinde ölçülür. Periferik kan mikroskop altında incelendiğinde bu hücreler normal eritrositlerden büyük gözükür. Makrositoz, yenidoğanların periferik kanında yaygın görülür. İyi huylu veya daha ciddi birçok duruma işaret edebilir.

Türleri

Makrositler yuvarlak veya oval olabilir. Oval makrositler (megalositler); diseritropoez ile ilişkilendirilen megaloblastik anemi, miyelodisplastik sendromlar, Fanconi anemisi ve konjenital diseritropoetik anemi gibi durumlarda gözlenir.

Nedenleri

İnsanlarda makrositozun en yaygın nedenleri alkolizm ve B12 veya folat (B9) vitaminlerinin eksikliğidir. Bunlar kırmızı kan hücrelerinin üretimi ve gelişimini etkileyerek anormal büyümelerine neden olabilmektedir. Makrositozun bir diğer nedeni iyi huylu ailesel makrositozdur ve belirti göstermez. Bu durumda kırmızı kan hücreleri iri boyutlarına karşın genelde normal işlevlerini sürdürürler. Makrositozun nedenleri arasında şunlar vardır:

B12 veya folat eksikliği ya da bunlardan birinin metabolizmasının bozulması sonucu ortaya çıkan megaloblastik anemi. Nedenleri:
- Besin yetersizliği, (örn. sıkı veganlık)
- Artan besin ihtiyacı
- Pernisyöz anemi
- Malabsorbsiyon sendromları
Alkolizm
Sigara içiciliği
Hemoliz veya kan kaybına bağlı retikülositoz
Hipotiroidizm
Miyelodisplastik sendromlar (MDS)
Konjenital diseritropoetik anemi
Aplastik anemi ve kemik iliği iflasına yol açan sendromlar
Bazı kalıtsal hastalıklar
- Homosistinüri
- Lesch-Nyhan sendromu
- Folat metabolizmasını etkileyen enzim eksiklikleri
Karaciğer hastalığı
Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH)
Folat ve pürin antagonisti ilaçlar, tirozin kinaz inhibitörleri, HIV tedavileri vs.^{[kaynak belirtilmeli]}

Komplikasyonlar

Makrositoz tek başına komplikasyona neden olmaz. Prognoz, makrositozun nedenine bağlıdır.^{[kaynak belirtilmeli]}

Kaynakça

↑ Kaferle, Joyce; Strzoda, Cheryl E. (1 Şubat 2009). "Evaluation of macrocytosis". American Family Physician. 79 (3): 203-208. ISSN 0002-838X. PMID 19202968. 12 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi21 Mayıs 2025.
↑ Woodruff, James N.; Blanchard, Anita K. (11 Haziran 2016). Primary Care of Adult Women, An Issue of Obstetrics and Gynecology Clinics of North America (İngilizce). Elsevier Health Sciences. ISBN 978-0-323-44623-5.
↑ Bain, Barbara J. (20 Ocak 2015). Blood Cells: A Practical Guide (İngilizce). John Wiley & Sons. ISBN 978-1-118-81733-9.
↑ Anderson, Shauna Christine; Poulsen, Keila (2003). Atlas of Hematology (İngilizce). Lippincott Williams & Wilkins. ISBN 978-0-7817-2662-7.
↑ Pacholok, Sally; Stuart, Jeffrey J. (1 Ocak 2011). Could It Be B12?: An Epidemic of Misdiagnoses (İngilizce). Linden Publishing. ISBN 978-1-61035-065-5.
↑ "Macrocytosis: Practice Essentials, Pathophysiology, Etiology". 7 Ekim 2022. 29 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi21 Mayıs 2025.

[1] Kaferle, Joyce; Strzoda, Cheryl E. (1 Şubat 2009). "Evaluation of macrocytosis". American Family Physician. 79 (3): 203-208. ISSN 0002-838X. PMID 19202968. 12 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi21 Mayıs 2025.

[2] Woodruff, James N.; Blanchard, Anita K. (11 Haziran 2016). Primary Care of Adult Women, An Issue of Obstetrics and Gynecology Clinics of North America (İngilizce). Elsevier Health Sciences. ISBN 978-0-323-44623-5.

[3] Bain, Barbara J. (20 Ocak 2015). Blood Cells: A Practical Guide (İngilizce). John Wiley & Sons. ISBN 978-1-118-81733-9.

[4] Anderson, Shauna Christine; Poulsen, Keila (2003). Atlas of Hematology (İngilizce). Lippincott Williams & Wilkins. ISBN 978-0-7817-2662-7.

[5] Pacholok, Sally; Stuart, Jeffrey J. (1 Ocak 2011). Could It Be B12?: An Epidemic of Misdiagnoses (İngilizce). Linden Publishing. ISBN 978-1-61035-065-5.

[6] "Macrocytosis: Practice Essentials, Pathophysiology, Etiology". 7 Ekim 2022. 29 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi21 Mayıs 2025.