Merdiven, (Farsça: Nerdubân) birbirinden farklı yükseklikte bulunan iki yüzeyi eğimli ya da dik basamaklar yardımıyla birbirine bağlayan mimari yapı. Dış mekan, apartman, bina, avlu, villa ve diğer yerlerde kurulabilir. Metal, plastik, bronz, dökme demir, çelik, granit, mermer, kil, taş, ahşap veya başka bir malzemeden yapılabilir. İki katı birbirine bağlayan bu yapılar yatay, dikey ya da dairesel biçimlerde olabilirler. Kullandıkları teknolojiye göre farklı adlar alabilen bu yapıların içine asansörler, yürüyen merdivenler ve portatif merdivenler de dahil edilebilir. Merdivenler merdiven boşluğu'nda kurulur, güvenliği sağlamak amacıyla yanlarda korkuluk ya da tırabzan adı verilen destekler kullanılır. Merdivenler engelliler için engelli rampası ile de donatılabilir.
Bunun haricinde yüksek bir yere erişmek amacıyla kullanılan ve iki dikey paralel çubuk arasına yatay sıralanmış basamaklardan oluşan alete de merdiven denir.
