Midyat

Midyat
Türkiye'de bulunduğu yer
Türkiye'de bulunduğu yer

Mardin Siyasi Haritası
Koordinatlar: 37°22′45″N 41°20′45″E / 37.3792°K 41.3458°D / 37.3792; 41.3458
ÜlkeTürkiye
İlMardin
Coğrafi bölgeGüneydoğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • KaymakamMehmet Kaya
 • Belediye başkanıVeysi Şahin (AK Parti)
Yüzölçümü
 • Toplam1.241 km²
Rakım950 m
Zaman dilimiUTC+03.00 (TSİ)
Posta kodu47500
İl alan kodu0482
İl plaka kodu47

Midyat, Mardin ilinin bir ilçesidir. Midyat, dinlerin (İslam, Hristiyanlık ve Yezidilik) ve dillerin (Türkçe, Kürtçe, Arapça ve Süryanice) buluşma noktasıdır. MÖ 9. yüzyıl Asur tabletlerinde Matiate olarak tanımlanır. "Matiate", Aramice/Süryani bir isimdir ve "mahallesim", "vatanım", demektir. Asur kralı II. Asur Nasırpal Tur Abidin'in Aramileri talan ettikten sonra, bu savaşın tarihi tablalara yazılmıştır. Midyat'taki ilk Süryani Hristiyanlar da mağaralarda yaşamıştır. Midyat tarih boyunca birçok kere kuşatılıp talan edilmiştir. Son olarak I. Dünya Savaşı, "Ferman" yılında, kasaba sakinlerinin üçte ikisi yaşamını kaybetmiştir. Ancak 1930 yılından sonra kasaba yeniden canlanmış, kiliseler, evler ve bazı mekanlar onarılmıştır. Ondan sonra yerleşim düzeni zamanla oturmaya başlamıştır. Bazı film ve diziler Midyat'ta çekilmiştir.

Midyat ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 957 metredir. Mardin ilinin en geniş ve nüfus bakımından en kalabalık ilçelerinden biridir. İlçeye bağlı 43 köy ve mezra bulunmaktadır. Midyat'da Müslüman olarak Araplar, Türkler ve Kürtler yaşamaktadırlar Din ve grupları ise Hristiyan dinine mensup Süryaniler, Ermeniler ve Keldaniler yaşamakta bu dil grupları mezhep olarak aralarında Katolik, Ortodoks ve Protestan olmak üzere üç mezhebe ayrılırlar. Hristiyanlar kendi aralarında çok az sayıda olmak kaydı ile Süryanice konuşmaktadır, Keldanice ve Ermenice bu bölgede unutulmuş dil gruplarıdır ve konuşulmamaktadır. Midyat'da bu dinlerin yanı sıra sayıları çok az olmakla beraber Yezîdî dinine mensup insanlar da yaşamaktadırlar. Bu nedenle Midyat'a "Diller ve Dinler Şehri" denir.

Süryanilerin milattan önceki tarihleri, eski Mezopotamya'da yaşayan ulusların tarihidir. Süryani halkının kökleri de eski Mezopotamya'nın en eski tarihsel dönemine kadar inmektedir.

Yukarı Mezopotamya'nın yazılı tarih evresi yalnız Asurlar ile başlar. MÖ 3000'lerde Sümer'in kuzeyinde yer alan Asurlar ve Akadlar, Fırat'ın orta kesiminde, çok sayıda bağımsız site devletleri kurmuşlardır. Buradaki halk, Sümerlere benzeyen bir medeniyetten oluşmaktadır. Bu kabile, bir Sami dili olan Asurca ve Akadca/Aramice konuşuyordu.

Coğrafya

Midyat, Türkiye'nin Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde, Mardin iline bağlı bir ilçedir. Mardin il merkezine (Artuklu) uzaklığı 67 kilometredir. İlçenin coğrafi konumu 37°03′–37°10′ kuzey enlemleri ile 41°03′– 41°43′ doğu boylamları arasındadır. İlçe, topografik olarak 571 metre ile 1.128 metre arasında değişen, kalkerli (kireçtaşı) yapıdaki engebeli bir plato üzerinde kuruludur.

İki yerleşim biriminden oluşan, dinlerin ve dillerin birleşme noktası, "Gelen ağlar giden ağlar" sloganı ile adeta özdeşleşen Midyat Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin en gelişmiş ilçelerinden biridir. 1990'lı yıllardan itibaren okur yazarlık oranında büyük bir ilerleme yaşanmıştır. Geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır. 2000'li yıllardan itibaren İlçede çekilen Dizi Film ve Sinema Prodüksiyonları sayesinde unutulmakta olan Midyat'ta yaşayan tüm toplulukların ortak değeri olan Telkari (Gümüş İşleme) sanatında büyük gelişme yaşanarak bu sanat tekrar canlanmakta olup endüstri haline getirilmeye çalışılmaktadır. Bu çalışmalar iç ve dış turizmin gelişmesine de katkı sağlamıştır. Midyat'a özgü mimarisi olan ve adını yine Midyat'tan alan "Midyat Evleri"ni süsleyen "Taş İşleme Sanatı" (Nahid) da Midyat'ta yaşayan tüm toplumların ortak değeri olarak ayrı bir önem taşımaktadır.

İlçenin yüzölçümü 1.241 km²dir.

Nüfus

Yıl Toplam Şehir Kır
192732.2283.91828.310
193546.1477.51938.628
194046.6549.47537.179
194538.9567.66031.296
195047.0548.10638.948
195552.8588.10644.752
196060.1819.62150.560
196564.24410.39153.853
197070.31012.98757.323
197580.97816.90564.073
198084.62519.95164.674
198589.03822.16966.869
199072.92929.56943.360
2000128.08556.66971.416
2007114.04056.34057.700
2008113.96054.79959.161
2009106.05953.90652.153
2010106.84855.61551.233
2011107.98658.41549.571
2012105.54260.42545.117
2013105.456105.456veri yok
2014105.252105.252veri yok
2015105.952105.952veri yok
2016108.242108.242veri yok
2017110.548110.548veri yok
2018113.367113.367veri yok
2019114.763114.763veri yok
2020117.364117.364veri yok
2021118.625118.625veri yok
2022120.069120.069veri yok
2023122.308122.308veri yok
2024124.543124.543veri yok
2025125.791125.791veri yok

Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.

İlçeye bağlı 72 mahalleden oluşmaktadır.

Yerel Yönetim

Belediye başkanları

Cumhuriyet dönemi

Cumhuriyet Dönemi Midyat Belediye Başkanları ve Görev Tarihleri
NoSeçim YılıGörev BaşlangıcıGörev BitişiBelediye BaşkanıSiyasi Partisi
119301946Mahmut ArıkanCumhuriyet Halk Partisi
2194619461950Selim ÖnenCumhuriyet Halk Partisi
3195019501957Nuri MidyatDemokrat Parti
4—19571960Zekiye MidyatDemokrat Parti
5196319631968Seyfettin GüneştanYeni Türkiye Partisi
6196819681973Cemil İşlerGüven Partisi
7197319731977İsa EkingenCumhuriyet Halk Partisi
8197719771980İsa EkingenAdalet Partisi
9198419841989Felemez AslanAnavatan Partisi
10198919891994Felemez AslanAnavatan Partisi
11199419941999Felemez AslanAnavatan Partisi
12199919992004Şehmus NasıroğluAnavatan Partisi
13200420042009Şehmus NasıroğluBağımsız
14200920092014Şehmus NasıroğluAdalet ve Kalkınma Partisi
15201420142019Şehmus NasıroğluAdalet ve Kalkınma Partisi
16201920192024Veysi ŞahinAdalet ve Kalkınma Partisi
1720242024*Görevde*Veysi ŞahinAdalet ve Kalkınma Partisi

Köyler

Midyat'a bağlı birçok köy ve belde bulunmaktadır. 55 köy ve 6 belde bağlıdır. Bu köy ve beldelere bağlı birçok mezra da bulunmaktadır. Bugün bu mezraların çoğunda kimse yaşamayıp, dışarıdan gelen Koçerlerin hayvanlarını barındırabileceği yer olarak ve mera alanı olarak kullanılmaktadır.

Galeri

Ayrıca bakınız