Midyat

Midyat
Türkiye'de bulunduğu yer
Türkiye'de bulunduğu yer

Mardin Siyasi Haritası
Koordinatlar: 37°22′45″N 41°20′45″E / 37.3792°K 41.3458°D / 37.3792; 41.3458
ÜlkeTürkiye
İlMardin
Coğrafi bölgeGüneydoğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • KaymakamMehmet Kaya
 • Belediye başkanıVeysi Şahin (AK Parti)
Yüzölçümü
 • Toplam1.241 km²
Rakım950 m
Zaman dilimiUTC+03.00 (TSİ)
Posta kodu47500
İl alan kodu0482
İl plaka kodu47

Midyat, Mardin ilinin bir ilçesidir. Midyat, dinlerin (İslam, Hristiyanlık ve Yezidilik) ve dillerin (Türkçe, Kürtçe, Arapça ve Süryanice) buluşma noktasıdır. MÖ 9. yüzyıl Asur tabletlerinde Matiate olarak tanımlanır. "Matiate", Aramice/Süryani bir isimdir ve "mahallesim", "vatanım", demektir. Asur kralı II. Asur Nasırpal Tur Abidin'in Aramileri talan ettikten sonra, bu savaşın tarihi tablalara yazılmıştır. Midyat'taki ilk Süryani Hristiyanlar da mağaralarda yaşamıştır. Midyat tarih boyunca birçok kere kuşatılıp talan edilmiştir. Son olarak I. Dünya Savaşı, "Ferman" yılında, kasaba sakinlerinin üçte ikisi yaşamını kaybetmiştir. Ancak 1930 yılından sonra kasaba yeniden canlanmış, kiliseler, evler ve bazı mekanlar onarılmıştır. Ondan sonra yerleşim düzeni zamanla oturmaya başlamıştır. Bazı film ve diziler Midyat'ta çekilmiştir.

Midyat ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 957 metredir. Mardin ilinin en geniş ve nüfus bakımından en kalabalık ilçelerinden biridir. İlçeye bağlı 43 köy ve mezra bulunmaktadır. Midyat'da Müslüman olarak Araplar, Türkler ve Kürtler yaşamaktadırlar Din ve grupları ise Hristiyan dinine mensup Süryaniler, Ermeniler ve Keldaniler yaşamakta bu dil grupları mezhep olarak aralarında Katolik, Ortodoks ve Protestan olmak üzere üç mezhebe ayrılırlar. Hristiyanlar kendi aralarında çok az sayıda olmak kaydı ile Süryanice konuşmaktadır, Keldanice ve Ermenice bu bölgede unutulmuş dil gruplarıdır ve konuşulmamaktadır. Midyat'da bu dinlerin yanı sıra sayıları çok az olmakla beraber Yezîdî dinine mensup insanlar da yaşamaktadırlar. Bu nedenle Midyat'a "Diller ve Dinler Şehri" denir.

Süryanilerin milattan önceki tarihleri, eski Mezopotamya'da yaşayan ulusların tarihidir. Süryani halkının kökleri de eski Mezopotamya'nın en eski tarihsel dönemine kadar inmektedir.

Yukarı Mezopotamya'nın yazılı tarih evresi yalnız Asurlar ile başlar. MÖ 3000'lerde Sümer'in kuzeyinde yer alan Asurlar ve Akadlar, Fırat'ın orta kesiminde, çok sayıda bağımsız site devletleri kurmuşlardır. Buradaki halk, Sümerlere benzeyen bir medeniyetten oluşmaktadır. Bu kabile, bir Sami dili olan Asurca ve Akadca/Aramice konuşuyordu.

Coğrafya

Midyat, Türkiye'nin Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde, Mardin iline bağlı bir ilçedir. Mardin il merkezine (Artuklu) uzaklığı 67 kilometredir. İlçenin coğrafi konumu 37°03′–37°10′ kuzey enlemleri ile 41°03′– 41°43′ doğu boylamları arasındadır. İlçe, topografik olarak 571 metre ile 1.128 metre arasında değişen, kalkerli (kireçtaşı) yapıdaki engebeli bir plato üzerinde kuruludur.

İki yerleşim biriminden oluşan, dinlerin ve dillerin birleşme noktası, "Gelen ağlar giden ağlar" sloganı ile adeta özdeşleşen Midyat Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin en gelişmiş ilçelerinden biridir. 1990'lı yıllardan itibaren okur yazarlık oranında büyük bir ilerleme yaşanmıştır. Geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır. 2000'li yıllardan itibaren İlçede çekilen Dizi Film ve Sinema Prodüksiyonları sayesinde unutulmakta olan Midyat'ta yaşayan tüm toplulukların ortak değeri olan Telkari (Gümüş İşleme) sanatında büyük gelişme yaşanarak bu sanat tekrar canlanmakta olup endüstri haline getirilmeye çalışılmaktadır. Bu çalışmalar iç ve dış turizmin gelişmesine de katkı sağlamıştır. Midyat'a özgü mimarisi olan ve adını yine Midyat'tan alan "Midyat Evleri"ni süsleyen "Taş İşleme Sanatı" (Nahid) da Midyat'ta yaşayan tüm toplumların ortak değeri olarak ayrı bir önem taşımaktadır.

İlçenin yüzölçümü 1.241 km²dir.

Nüfus

Yıl Toplam Şehir Kır
192732.2283.91828.310
193546.1477.51938.628
194046.6549.47537.179
194538.9567.66031.296
195047.0548.10638.948
195552.8588.10644.752
196060.1819.62150.560
196564.24410.39153.853
197070.31012.98757.323
197580.97816.90564.073
198084.62519.95164.674
198589.03822.16966.869
199072.92929.56943.360
2000128.08556.66971.416
2007114.04056.34057.700
2008113.96054.79959.161
2009106.05953.90652.153
2010106.84855.61551.233
2011107.98658.41549.571
2012105.54260.42545.117
2013105.456105.456veri yok
2014105.252105.252veri yok
2015105.952105.952veri yok
2016108.242108.242veri yok
2017110.548110.548veri yok
2018113.367113.367veri yok
2019114.763114.763veri yok
2020117.364117.364veri yok

Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.

İlçeye bağlı 72 mahalleden oluşmaktadır.

Yerel Yönetim

Belediye başkanları

Cumhuriyet dönemi

Cumhuriyet Dönemi Midyat Belediye Başkanları ve Görev Tarihleri
NoSeçim YılıGörev BaşlangıcıGörev BitişiBelediye BaşkanıSiyasi Partisi
119301946Mahmut ArıkanCumhuriyet Halk Partisi
2194619461950Selim ÖnenCumhuriyet Halk Partisi
3195019501957Nuri MidyatDemokrat Parti
4—19571960Zekiye MidyatDemokrat Parti
5196319631968Seyfettin GüneştanYeni Türkiye Partisi
6196819681973Cemil İşlerGüven Partisi
7197319731977İsa EkingenCumhuriyet Halk Partisi
8197719771980İsa EkingenAdalet Partisi
9198419841989Felemez AslanAnavatan Partisi
10198919891994Felemez AslanAnavatan Partisi
11199419941999Felemez AslanAnavatan Partisi
12199919992004Şehmus NasıroğluAnavatan Partisi
13200420042009Şehmus NasıroğluBağımsız
14200920092014Şehmus NasıroğluAdalet ve Kalkınma Partisi
15201420142019Şehmus NasıroğluAdalet ve Kalkınma Partisi
16201920192024Veysi ŞahinAdalet ve Kalkınma Partisi
1720242024*Görevde*Veysi ŞahinAdalet ve Kalkınma Partisi

Köyler

Midyat'a bağlı birçok köy ve belde bulunmaktadır. 55 köy ve 6 belde bağlıdır. Bu köy ve beldelere bağlı birçok mezra da bulunmaktadır. Bugün bu mezraların çoğunda kimse yaşamayıp, dışarıdan gelen Koçerlerin hayvanlarını barındırabileceği yer olarak ve mera alanı olarak kullanılmaktadır.

Galeri

Ayrıca bakınız

Notlar

  1. ↑ Dargeçit ilçesinin kurulması ile nüfus azalmıştır.

Kaynakça

  1. 1 2 3 Mercan, Çağrı; Arpağ, Sezin (29 Şubat 2020). "Coğrafi Bilgi Sistem Analizleri Kullanılarak Toprak ve Arazi Özelliklerinin Değerlendirilmesi: Türkiye, Mardin İli Arazisi". Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi. 7 (1): 23-33. doi:10.19159/tutad.644210. ISSN 2148-2306. 15 Eylül 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi16 Aralık 2025.
  2. ↑ Mercan, Çağrı; Acıbuca, Veysi (4 Kas 2025). "Utilizing FUCOM and AHP methods to identify the optimal beekeeping lands: A case study from Mardin, Türkiye". PLOS ONE (İngilizce). 20 (11): e0335784. doi:10.1371/journal.pone.0335784. ISSN 1932-6203. PMC 12585028 Özgürce erişilebilir. PMID 41187144. 10 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi4 Mayıs 2026.
  3. ↑ "Midyat(Estel) Haritası Midyat(Estel) Nerede". www.haritatr.com. 19 Haziran 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Şubat 2026.
  4. ↑ Mercan, Çağrı; Acibuca, Veysi (12 Ekim 2023). "Land Suitability Assessment for Pistachio Cultivation Using GIS and Multi-Criteria Decision-Making: A Case Study of Mardin, Turkey". Environmental Monitoring and Assessment (İngilizce). 195 (11): 1300. doi:10.1007/s10661-023-11899-y. ISSN 1573-2959.
  5. ↑ "Arşivlenmiş kopya". 19 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2018.
  6. ↑ Mercan, Çağrı (2025). "GIS-Based FUCOM Method for Assessing Land Suitability for Almond Cultivation in Midyat, Southeastern Türkiye". Transactions in GIS (İngilizce). 29 (5): e70109. doi:10.1111/tgis.70109. ISSN 1467-9671.
  7. ↑ "www.harita.gov.tr/il-ve-ilce-yuzolcumleri". 3 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2025.
  8. ↑ "Fasikül I: Mufassal Neticeler İcmal Tabloları" (PDF). 28 Teşrinevvel 1927 Umumî Nüfus Tahriri. DİE. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2021.
  9. ↑ "1935 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). 20 İlkteşrin 1935 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
  10. ↑  . "Vilâyetler, kazalar, Nahiyeler ve Köyler İtibarile Nüfus ve Yüzey ölçü" (PDF). 20 İlkteşrin 1940 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 20 Ekim 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ekim 2016.
  11. ↑  . "1945 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). 21 Ekim 1945 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
  12. ↑  . "Vilayet, Kaza, Nahiye ve Köyler itibarıyla nüfus" (PDF). 22 Ekim 1950 Umumi Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
  13. ↑  . "1955 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). 23 Ekim 1955 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
  14. ↑  . "İl, İlçe, Bucak ve Köyler itibarıyla nüfus" (PDF). 23 Ekim 1960 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Şubat 2021.
  15. ↑ "1965 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  16. ↑ "1970 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  17. ↑ "1975 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  18. ↑ "1980 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  19. ↑ "1985 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  20. ↑ "1990 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  21. ↑ "2000 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  22. ↑ "2007 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  23. ↑ "2008 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  24. ↑ "2009 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  25. ↑ "2010 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  26. ↑ "2011 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  27. ↑ "2012 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2013.
  28. ↑ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014.
  29. ↑ "2014 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015.
  30. 1 2 3 4 5 6
    • "Merkezi Dağıtım Sistemi" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016.
    • "Midyat Nüfusu - Mardin". nufusu.com. Erişim tarihi: 5 Şubat 2021.
    • "Mardin Midyat Nüfusu". nufusune.com.

Dış bağlantılar