NGC 3367

NGC 3367
SDSS tarafından elde edilen NGC 3367'nin fotoğrafı.
Gözlem verisi (Dönem J2000)
TakımyıldızAslan
Sağ açıklık (α)10sa 46dk 34,9s
Dik açıklık (δ)+13° 45′ 03″
Galaksi sınıfıSB(rs)c;LINER Sy
Görünür kadir (V)11,4
Görünür kadir (B)12,1
Yüzey parlaklığı (SB)13,2
Görünür boyut (V)2,02′ × 1,58′
Özellikler
Grup veya kümeNGC 3367 Grubu
LGG 216
Kırmızıya kayma (z)0,010134 ± 0,000003
Helyo dikey hız(3038 ± 1) km/s
Mesafe150,68 Mly (46,2 Mpc)
Keşif
William Herschel (19 Mart 1784)
Katalog belirtmeleri
NGC 3367 • UGC 5880 • PGC 32178 • CGCG 066-011 • MCG +02-28-005 • IRAS 10439+1400 • 2MASX J10463496+1345026 • GC 2193 • H II 78 • h 748 • HIPASS J1046+13
  Wikimedia Commons'ta ilgili ortam

NGC 3367, Aslan takımyıldızında yaklaşık olarak 150,68 Mly (46,2 Mpc) uzaklıkta bulunan bir çubuklu sarmal gökadadır. William Herschel tarafından 19 Mart 1784 tarihinde keşfedildi. NGC 3367 Grubu'nun bir üyesidir.

Özellikler

NGC 3367, 25 derecelik bir eğiklikle neredeyse karşıdan görünen, asimetrik bir şekle sahip çubuklu sarmal gökadadır. İç kollar çubuğun uçlarından başlayıp 0,9 yay saniyelik ana eksene sahip bir halka oluşturur ve yarım dönüşten sonra dallanarak çok kollu bir yapı meydana getirir. Bu kollar çok sayıda parlak HII bölgesiyle doludur. NGC 3367'deki yıldız oluşum hızı yılda yaklaşık 3 M☉'dir. Dış kollar, merkezden 50 yay saniyelik bir mesafede güneye doğru yarım daire şeklinde bir yay oluşturur ve ultraviyole ışığında daha belirgindir.

Genellikle bir gökadadaki asimetri diğer gökadalarla etkileşimden kaynaklanır, fakat NGC 3367'nin yakınında büyük bir uydu gökada tespit edilmemiştir. Bu asimetrinin, son bir milyar yıl içinde gerçekleşmiş küçük bir birleşme veya kütle yığılması sonucunda oluştuğu düşünülmektedir. NGC 3367 yakınlarında püskül benzeri veya yıldız akıntıları gibi düşük yüzey parlaklığına sahip yapılar gözlemlenmemiştir ve HI gözlemleri de gökada çevresinde gaz tespit etmemiştir. Bu durum, gökadanın son bir milyon yıl içinde soğuk gaz yığılmasına maruz kaldığını düşündürmektedir. Bu gaz yığılması, yıldız oluşumunun ve çekirdek etkinliğinin artmasına yol açmıştır.

NGC 3367 belirgin bir çubuğa sahiptir. Çubuğun desen hızı, Tremaine-Weinberg yöntemi kullanılarak 43 ± 6 km s−1 kpc−1 olarak tahmin edilmiştir. Gökadanın çubuğu yakın kızılötesinde daha belirgindir ve bu durum, bu bölgede yaşlı yıldız popülasyonunun baskın olduğunu göstermektedir. Ayrıca çubuğun doğu ucunda önemli sayıda kırmızı dev ve asimptotik dev kolu yıldızının bulunduğu bir düğüm vardır.

Çekirdek

Very Large Array tarafından NGC 3367'nin radyo dalgalarında görüntülenmesi.

NGC 3367, HII bölgesi veya tip 2 Seyfert gökadası olarak sınıflandırılmıştır, fakat optik olarak aktif gökada çekirdeğine (AGN) işaret eden hiçbir şey bulunamamıştır. NGC 3367'nin spektrumu alışılmadık derecede geniş çizgilere (Hβ için 490 m/s FWHM) ve mavi bir asimetriye sahiptir. Spektrum, Wolf-Rayet yıldızlarından üretilmiş gibi görünmektedir. H-alfa emisyonuna dair net bir kanıt bulunmamaktadır. Spektrum aynı zamanda düşük [Fe II] 1,2567 μm/Paβ çizgi oranı gibi yıldız patlaması (starburst) özellikleriyle de baskındır. Gökada, Spitzer Uzay Teleskobu tarafından gözlemlenmiş ve zayıf bir AGN varlığıyla uyumlu olan [Ne v] 14,3 ve 24,3 μm çizgileri tespit edilmiştir. XMM-Newton teleskobu tarafından gözlemlenen gökadanın 2-10 keV'deki X-ışını parlaklığı, bir kuvvet yasasıyla baskın olan 2,0 × 1040 erg s−1'dir. Bu değer düşük parlaklığa sahip AGN'lerle uyumludur.

Gökada radyo dalgalarında gözlemlendiğinde nükleer bir kaynaktan uzanan iki radyo lobuna sahiptir ve bu özellik Seyfert 2 gökadalarına özgüdür. Güneybatı lobunun emisyonu polarize olup disk düzleminin üzerinde olduğunu gösterirken, kuzeydoğu lobu depolarizedir. Güneybatı lobu çekirdekten 26" uzaklığa kadar uzanırken, kuzeydoğu lobu 33" uzaklıktadır. Kaynağın toplam genişliği gökadanın uzaklığında yaklaşık olarak 12 kpc'dir. Very Large Array tarafından yapılan daha detaylı gözlemler, çekirdeği güneybatı lobuna bağlayan bir radyo jeti ve yaklaşık 300 pc yarıçapında çekirdeği çevreleyen bir yapıyı ortaya çıkarmıştır.

Gökadanın merkezinde, Ks şişkinlik parlaklığına dayanarak kütlesi 15×106 (107,2) M☉ olarak tahmin edilen bir süper kütleli kara delik bulunmaktadır. Gökadanın X-ışını spektrumları, süper kütleli kara deliğin kütlesinin 105 ila 107 M☉ aralığında olduğunu göstermiştir.

Çekirdeğin etrafında yaklaşık 2 yay saniyesi yarıçapında, CO(1-0) emisyonu kullanılarak önemli miktarda moleküler gaz tespit edilmiştir. Bu bölgedeki toplam moleküler gaz kütlesi 3×108 M☉ olarak tahmin edilmektedir ve merkezi 5 yay saniyesi içinde moleküler gaz kütlesi 5,9×108 M☉'dir. Bu kadar büyük bir kütlenin varlığı aktif gökada çekirdeğinden gelen optik emisyon çizgilerini maskeleyebilir. CO emisyonu, muhtemelen çubuğun yarattığı kuvvetler nedeniyle uzunlamasına bir şekle sahiptir.

Süpernovalar

NGC 3367, ESO tarafından SN 1992C ile birlikte görüntülenmiştir.

NGC 3367'de altı süpernova gözlemlenmiştir:

NGC 3367 Grubu (LGG 216)

NGC 3318 grubu en az 4 gökada içerir.

Gökada Diğer belirtme Mesafe/Mly
NGC 3367 PGC 32178 132
NGC 3391 PGC 32347 128
NGC 3419 PGC 32535 131
PGC 32540 NGC 3419A 133

Kaynakça

  1. 1 2 3 4 5 6 7 "NED results for object NGC 3367". NASA/IPAC EXTRAGALACTIC DATABASE. 29 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ocak 2025.
  2. 1 2 3 "Revised NGC Data for NGC 3367". SEDS. 2 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ocak 2025.
  3. 1 2 3 "Lyon Groups of Galaxies (Garcia 1993)". VizieR. 19 Ocak 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ocak 2025.
  4. ↑ Seligman, Courtney. "NGC 3367 (= PGC 32178)". 24 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ocak 2025.
  5. 1 2 3 4 Hernández-Toledo, H. M.; Cano-Díaz, M.; Valenzuela, O.; Puerari, I.; García-Barreto, J. A; Moreno-Díaz, E.; Bravo-Alfaro, H. (1 Aralık 2011). "The Bulgeless Seyfert/Liner Galaxy NGC 3367: Disk, Bar, Lopsidedness, and Environment". The Astronomical Journal. 142 (6). s. 182. arXiv:1104.3622 Özgürce erişilebilir. Bibcode:2011AJ....142..182H. doi:10.1088/0004-6256/142/6/182.
  6. ↑ Uppsala General Catalogue of Galaxies, 1973, Acta Universitatis Upsalienis, Nova Regiae Societatis Upsaliensis, Seri V: A Cilt 1
  7. ↑ Sandage, A., Bedke, J. (1994), The Carnegie Atlas of Galaxies. Volume I, Carnegie Institution of Washington, s. 15
  8. ↑ Gabbasov, R. F.; Repetto, P.; Rosado, M. (1 Eylül 2009). "On the Bar Pattern Speed Determination of NGC 3367". The Astrophysical Journal. 702 (1). ss. 392-402. arXiv:0908.0718 Özgürce erişilebilir. Bibcode:2009ApJ...702..392G. doi:10.1088/0004-637X/702/1/392.
  9. ↑ Ho, L. C.; Filippenko, A. V.; Sargent, W. L. (Haziran 1995). "A search for 'dwarf' Seyfert nuclei. 2: an optical spectral atlas of the nuclei of nearby galaxies". The Astrophysical Journal Supplement Series. Cilt 98. s. 477. Bibcode:1995ApJS...98..477H. doi:10.1086/192170.
  10. ↑ Ho, Luis C.; Filippenko, Alexei V.; Sargent, Wallace L. W.; Peng, Chien Y. (Ekim 1997). "A Search for "Dwarf" Seyfert Nuclei. IV. Nuclei with Broad Hα Emission". The Astrophysical Journal Supplement Series. 112 (2). ss. 391-414. arXiv:astro-ph/9704099 Özgürce erişilebilir. Bibcode:1997ApJS..112..391H. doi:10.1086/313042.
  11. ↑ Alonso-Herrero, Almudena; Rieke, Marcia J.; Rieke, George H.; Shields, Joseph C. (20 Şubat 2000). "The Nature of LINERs". The Astrophysical Journal. 530 (2). ss. 688-703. arXiv:astro-ph/9909316 Özgürce erişilebilir. Bibcode:2000ApJ...530..688A. doi:10.1086/308388.
  12. ↑ Satyapal, S.; Vega, D.; Dudik, R. P.; Abel, N. P.; Heckman, T. (20 Nisan 2008). "Spitzer Uncovers Active Galactic Nuclei Missed by Optical Surveys in Seven Late-Type Galaxies". The Astrophysical Journal. 677 (2). ss. 926-942. arXiv:0801.2759 Özgürce erişilebilir. Bibcode:2008ApJ...677..926S. doi:10.1086/529014.
  13. 1 2 McAlpine, W.; Satyapal, S.; Gliozzi, M.; Cheung, C. C.; Sambruna, R. M.; Eracleous, Michael (10 Şubat 2011). "Black Holes in Bulgeless Galaxies: Anxmm-Newtoninvestigation of NGC 3367 and NGC 4536". The Astrophysical Journal. 728 (1). s. 25. arXiv:1012.0834 Özgürce erişilebilir. Bibcode:2011ApJ...728...25M. doi:10.1088/0004-637X/728/1/25.
  14. ↑ García-Barreto, J. A.; Rudnick, L.; Franco, J.; Martos, M. (Temmuz 1998). "Central Activity in the Barred Galaxy NGC 3367". The Astronomical Journal. 116 (1). ss. 111-118. arXiv:astro-ph/9805107 Özgürce erişilebilir. Bibcode:1998AJ....116..111G. doi:10.1086/300436.
  15. ↑ García-Barreto, J. Antonio; Franco, José; Rudnick, Lawrence (Nisan 2002). "VLA High-Resolution 1.4 and 8.4 GH[CLC]z[/CLC] Mapping of the Barred Galaxy NGC 3367". The Astronomical Journal. 123 (4). ss. 1913-1921. arXiv:astro-ph/0201138 Özgürce erişilebilir. doi:10.1086/339559 Özgürce erişilebilir.
  16. ↑ Dong, X. Y.; De Robertis, M. M. (Mart 2006). "Low-Luminosity Active Galaxies and Their Central Black Holes". The Astronomical Journal. 131 (3). ss. 1236-1252. arXiv:astro-ph/0510694 Özgürce erişilebilir. Bibcode:2006AJ....131.1236D. doi:10.1086/499334.
  17. ↑ García-Barreto, J. A.; Scoville, N. Z.; Koda, J.; Sheth, K. (Ocak 2005). "CO in the Bipolar Radio Continuum Galaxy NGC 3367". The Astronomical Journal. 129 (1). ss. 125-135. arXiv:astro-ph/0409486 Özgürce erişilebilir. Bibcode:2005AJ....129..125G. doi:10.1086/426321.
  18. ↑ Bishop, David. "Bright Supernova pages - Most prolific galaxies". www.rochesterastronomy.org. 27 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ocak 2025.
  19. ↑ Evans, R.; Candy, M. P. (1986). "Supernova 1986A in NGC 3367". International Astronomical Union Circular, 4173. s. 1. Bibcode:1986IAUC.4173....1E.
  20. ↑ "SN 1986A". Transient Name Server. IAU. 5 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Aralık 2024.
  21. ↑ Cameron, L.; Leibundgut, B.; Kirshner, R.; Huchra, J.; Wheeler, J. C. (1986). "Supernova 1986A in NGC 3367". International Astronomical Union Circular, 4175. s. 1. Bibcode:1986IAUC.4175....1C.
  22. ↑ King, D. L.; McNaught, R.; Hawkins, M.; Szeidl, B.; Lovas, M.; Barbon, R.; Ciatti, F. (1986). "Supernova 1986A in NGC 3367". International Astronomical Union Circular, 4177. s. 2. Bibcode:1986IAUC.4177....2K.
  23. ↑ Van Winckel, H.; Pizarro, G.; Hainaut, O.; Della Valle, M.; Waelkens, C. (1992). "Supernova 1992C in NGC 3367". International Astronomical Union Circular, 5440. s. 1. Bibcode:1992IAUC.5440....1V.
  24. ↑ "SN 1992C". Transient Name Server. IAU. 11 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Aralık 2024.
  25. ↑ "Supernova 1992C". www.eso.org (İngilizce). 10 Kasım 2010. 2 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ocak 2025.
  26. ↑ Swift, B.; Pugh, H.; Li, W. (2003). "Supernova 2003aa in NGC 3367". International Astronomical Union Circular, 8063. s. 1. Bibcode:2003IAUC.8063....1S.
  27. ↑ "SN 2003aa". Transient Name Server. IAU. 30 Kasım 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Aralık 2024.
  28. ↑ Joubert, N.; Li, W. (2007). "Supernova 2007am in NGC 3367". Central Bureau Electronic Telegrams. Cilt 877. s. 1. Bibcode:2007CBET..877....1J.
  29. ↑ "SN 2007am". Transient Name Server. IAU. 27 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Aralık 2024.
  30. ↑ "SN 2018kp". Transient Name Server. IAU. 6 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Aralık 2024.
  31. ↑ "SN 2022ewj". Transient Name Server. IAU. 25 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Aralık 2024.

Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta NGC 3367 ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.