Kemalpaşa, İzmir

Kemalpaşa
İlçe
İzmir'in Türkiye'deki yeri
İzmir'in Türkiye'deki yeri

Kemalpaşa'nın İzmir üzerindeki konumu
Koordinatlar: 38°25′46″N 27°24′56″E / 38.42943°K 27.41552°D / 38.42943; 27.41552
ÜlkeTürkiye
İlİzmir
Coğrafi bölgeEge Bölgesi
İlçe oluşu1901
İdare
 • KaymakamMusa Sarı
 • Belediye başkanıMehmet Türkmen (Yeni Parti)
Yüzölçümü
 • Toplam681 km²
Rakım205 m
Nüfus
 (2018)
 • Toplam106.298
Zaman dilimiUTC+03.00 (TSİ)
Posta kodu35743
İl alan kodu232
İl plaka kodu35

Kemalpaşa, Türkiye'nin İzmir ilinin bir ilçesidir. İlçenin batısında Bornova ve Buca, güneyinde Torbalı ve Bayındır ilçeleri, kuzeyinde Manisa ilinin Yunusemre ve Şehzadeler ilçeleri, doğusunda ise Turgutlu ilçesi bulunmaktadır.

Tarihçe

Kentin Antik ve Orta Çağ'daki adı Nymphaion'du (Grekçe: Νύμφαιον). 13. yüzyılda, İznik İmparatorları'nın gözde kışlık ikametgâhı hâline gelmesiyle Geç Bizans döneminde önem kazandı. İmparator III. İoannes Dukas Vatatzes tarafından burada, kalıntıları günümüze kadar iyi korunmuş bir saray inşa ettirildi. İznik sarayıyla kurulan bu yakın ilişki, Nymphaionu imparatorluk siyasetinin merkezlerinden biri hâline getirdi: kent bir başpiskoposluk makamına yükseltildi; III. İoannes son aylarını burada geçirdi ve hem II. Theodoros hem de VIII. Mihail burada taç giydi. 1214 ve 1261 yıllarında yapılan ve her ikisi de Nymphaion Antlaşması olarak anılan iki önemli 13. yüzyıl antlaşması, İtalyan devletleriyle burada imzalandı. Bunlardan ikincisi, bölgenin geleceği üzerinde büyük etki yaratarak Smyrna'nın (İzmir) fiilen Ceneviz Cumhuriyeti'ne bırakılmasına yol açtı. 13. yüzyılın sonlarında Nymphaion, Türk beyliklerinin ilerleyişine karşı önemli bir Bizans kalesi hâline geldi; İmparator II. Andronikos Palaiologos ile ünlü general Aleksios Filanthropenos 1290'larda burayı karargâh olarak kullandılar. Kent 1315 yılında Saruhan Beyliği tarafından ele geçirildi. 1867'de Nif, Aydın Vilayeti'nin Saruhanlı sancağına bağlı bir bucaktı. Daha sonra 1900'de İzmir sancağına bağlanmış, 1901'de ise kaza (ilçe) olmuştur. 16 Mayıs 1919'dan 8 Eylül 1922'ye kadar Yunan işgali altında kalmıştır. 9 Eylül 1922'de Mustafa Kemal Paşa Nif'e gelmiş, ordunun İzmir'e girişini buradan takip etmiş ve geceyi burada geçirmiştir. Bu olayın anısına 1923'te ilçenin adı Kemalpaşa olarak değiştirilmiştir.

Coğrafya

Nif Dağı'ndaki Karabel Geçidi üzerinde Mira Kralı Tarkasnawa'yı tasvir eden kayaya oyulmuş kabartma heykel.

İzmir'in doğusunda yer alan Kemalpaşa'nın batısında Bornova ve Buca, güneyinde Torbalı ve Bayındır ilçeleri, kuzeyinde Manisa ilinin Yunusemre ve Şehzadeler, doğusunda Turgutlu ilçeleri bulunmaktadır. İlçe 681 km² yüzölçümü ve 48 mahallesi ile İzmir ilinin en büyük ilçeleri arasında yer alır. Nif Dağı ilçe sınırları içerisindedir.

Kemalpaşa ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 205 metredir.

Nüfus

Yıl Toplam Şehir Kır
192721.9694.23117.738
193524.9513.73021.221
194025.0713.37321.698
194526.0343.45022.584
195028.5933.67624.917
195529.2843.86425.420
196032.4044.80927.595
196535.0254.95330.072
197035.7105.86229.848
197538.7067.57231.134
198043.48910.18433.305
198549.17512.26636.909
199056.07516.35439.721
200073.11425.44847.666
200781.77737.12644.651
200887.14767.60719.540
200989.08469.60519.479
201091.27671.40919.867
201193.43173.42320.008
201294.83174.99019.841
201397.49997.499veri yok
201499.62699.626veri yok
2015101.693101.693veri yok
2016103.806103.806veri yok
2017105.506105.506veri yok
2018106.298106.298veri yok
2019107.556107.556veri yok
2020110.209110.209veri yok
2021112.049112.049veri yok
2022114.250114.250veri yok
2023117.956117.956veri yok
2024120.375120.375veri yok
2025122.840122.840veri yok

Not: 2008 yılında bazı belde ve köyler mahalle statüsüne geçtiğinden şehir nüfusu artıp kır nüfusu azalmıştır. 2013 yılında ise Büyükşehir yasası nedeniyle köylerin tamamı mahalle statüsüne geçtiğinden kır nüfusu tabloda yer almamıştır.

Ekonomi

İlçede yetiştirilen kirazlar coğrafi işaret almıştır.

Yönetim

Yerel Seçimler

SeçimBelediye BaşkanıPartiOy Oranı
1963Raşit Nephan TaşlıAdalet Partisi%76,19
1968%82,15
1973%65,13
1977%59,16
1984Oğuz TürkoğluMilliyetçi Demokrasi Partisi%45,72
1989Sosyaldemokrat Halkçı Parti%42,93
1994Mehmet Ali ÖzüdoğruRefah Partisi%30,11
1999Fazilet Partisi%29,31
2004Yakup KaracaAdalet ve Kalkınma Partisi%37,64
2009Rıdvan KarakayalıCumhuriyet Halk Partisi%30,54
2014Arif UğurliAdalet ve Kalkınma Partisi%40,65
2019Rıdvan KarakayalıCumhuriyet Halk Partisi%45,70
2024Mehmet Türkmen%44,62

Eğitim

İlçede bulunan okullar aşağıda listelenmiştir.

İlkokullar

Ortaokullar

Liseler

Altyapı

İzmir-Basmane – Manisa – Afyonkarahisar demiryolu'nun şubesi olan Çobanisa – Kemalpaşa demiryolu üzerinde bulunan Kemalpaşa Tren İstasyonu ilçeye hizmet vermektedir. Otoyol 5 ilçeden geçmektedir.

Kaynakça

  1. ↑ "Arşivlenmiş kopya". 24 Nisan 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Temmuz 2025.
  2. ↑ "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 22 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 22 Temmuz 2025.
  3. ↑ "Arşivlenmiş kopya". 20 Mayıs 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Temmuz 2025.
  4. ↑ "İl ve İlçe Yüz Ölçümleri" (PDF). Harita Genel Müdürlüğü. 24 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 24 Ekim 2019.
  5. ↑ "Kemalpaşa Haritası Kemalpaşa Nerede". www.haritatr.com. 10 Eylül 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ocak 2026.
  6. ↑ "Fasikül I: Mufassal Neticeler İcmal Tabloları" (PDF). 28 Teşrinevvel 1927 Umumî Nüfus Tahriri. DİE. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2021.
  7. ↑ "1935 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). 20 İlkteşrin 1935 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
  8. ↑  . "Vilâyetler, kazalar, Nahiyeler ve Köyler İtibarile Nüfus ve Yüzey ölçü" (PDF). 20 İlkteşrin 1940 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 20 Ekim 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ekim 2016.
  9. ↑  . "1945 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). 21 Ekim 1945 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
  10. ↑  . "Vilayet, Kaza, Nahiye ve Köyler itibarıyla nüfus" (PDF). 22 Ekim 1950 Umumi Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
  11. ↑  . "1955 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). 23 Ekim 1955 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
  12. ↑  . "İl, İlçe, Bucak ve Köyler itibarıyla nüfus" (PDF). 23 Ekim 1960 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Şubat 2021.
  13. ↑ "1965 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  14. ↑ "1970 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  15. ↑ "1975 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  16. ↑ "1980 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  17. ↑ "1985 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  18. ↑ "1990 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  19. ↑ "2000 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  20. ↑ "2007 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  21. ↑ "2008 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  22. ↑ "2009 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  23. ↑ "2010 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  24. ↑ "2011 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  25. ↑ "2012 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2013.
  26. ↑ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014.
  27. ↑ "2014 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 22 Mart 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mart 2015.
  28. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11
    • "Merkezi Dağıtım Sistemi" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016.
    • "Kemalpaşa Nüfusu - İzmir". nufusu.com. Erişim tarihi: 5 Şubat 2021.
    • "İzmir Kemalpaşa Nüfusu". nufusune.com.
  29. ↑ "Arşivlenmiş kopya". 5 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Temmuz 2025.
  30. ↑ "Arşivlenmiş kopya". 7 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Temmuz 2025.
  31. ↑ "Kemalpaşa Okulları". MEB. 26 Ekim 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ekim 2024.

Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Kemalpaşa ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.