Urla

Urla
İlçe
İzmir'deki yeri
İzmir'deki yeri

İlçe sınırları haritası
Koordinatlar: 38°19′20″N 26°45′53″E / 38.3222°K 26.7647°D / 38.3222; 26.7647
ÜlkeTürkiye
İlİzmir
Coğrafi bölgeEge Bölgesi
İlçe oluşu1867
İdare
 • KaymakamMustafa Gözlet
 • Belediye başkanıSelçuk Balkan (Yeni Parti)
Yüzölçümü
 • Toplam727 km²
Rakım69 m
Nüfus
 (2018)
 • Toplam66.360
Zaman dilimiUTC+03.00 (TSİ)
Posta kodu35600
İl alan kodu0232
İl plaka kodu35
Resmî site
www.urla.bel.tr

Urla, Türkiye'nin İzmir ilinin bir ilçesidir. İlçenin doğusunda Güzelbahçe ve Seferihisar, batısında Çeşme, kuzeybatısında Karaburun ve Ege Denizi, kuzeyinde İzmir Körfezi ve güneyinde Ege Denizi bulunmaktadır. Nüfusu 2024 yılı TÜİK verilerine göre 79.610'dur.

Köken bilimi

Urla eski İyon Klazomenai kentinin harabelerini barındırır. Güzelbahçe'nin hâlâ kullanılan eski isminde (Klizman) bu ismin izi vardır. Bizans zamanında Bryela (Tanrının Kadını - Meryemana) ismini alan bu kent sonra muhtemelen bir sessiz harf transpozisyonu ile Vourla (Yunanca Sazlık) olarak anılmıştır. Urla ismi muhtemelen bu isimden kaynaklanmıştır.

Tarihçe

Urla'da yapılan arkeolojik araştırmalarda İskele Mahallesi'ndeki Limantepe Höyüğü'nün MÖ 4000'lere kadar tarihlenebilen bir merkez olduğu ortaya çıkarılmıştır. Buluntuların en önemlilerinden birisi kent limanı olup Ege Denizi'nin bilinen en eski limanlarından biri olduğu kabul edilmektedir. Antik Klazomenai kenti de liman bölgesinde yer alır. Kent, Antik Çağ'da özellikle zeytinyağı üretimiyle önemli bir ticaret merkezi olmuştur.

Urla, Aydınoğulları Beyliği ile 1330'lu yıllarda ilk kez Türk egemenliği ile tanışmış, 14. yüzyıl sonlarında Osmanlı topraklarına katılmıştır. Urla 16. yüzyılda Ayşe Hafsa Sultan'ın Manisa'da inşa ettirdiği külliyenin gelirlerini karşılayan vakıf yapısı içinde yer almıştır. Denizli Mahallesi Camii, Kamanlı Camii, Sungurlular Camii, Hacı Turan Kapan Camii ve Fatih İbrahim Bey Camii ve Hacı Turan Şadırvanı 15. ve 16. yüzyıllarda yapılmış Türk eserleridir.

Urla, 1867'de Aydın Vilayeti'nin İzmir sancağına bağlanarak ilçe ünvanı almıştır. 1890'da ilçede belediye teşkilatı kurulmuştur. 16 Mayıs 1919'dan 12 Eylül 1922'ye kadar Yunan işgali altında kalmıştır.

Coğrafya

Şehir merkezine 35 km uzaklıkta yer alır. İlçenin doğusunda Güzelbahçe ve Seferihisar, batısında Çeşme, kuzeybatısında Karaburun ve Ege Denizi, kuzeyinde İzmir Körfezi ve güneyinde Ege Denizi bulunmaktadır. Yüzölçümü 727 km²dir. Otuz altı mahallesi vardır. Belediye binası Hacıisa, Urla'da konumlanmıştır.

Urla ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 69 metredir.

Nüfus

Yıl Toplam Şehir Kır
192715.6668.9366.730
193517.0739.9617.112
194017.85810.3307.528
194518.41510.2068.209
195019.30910.4038.906
195522.42410.89211.532
196018.75410.8277.927
196520.62512.4548.171
197021.17012.6418.529
197522.77413.9038.871
198026.06614.41611.650
198526.90721.6415.266
199035.46725.6489.819
200049.26936.57912.690
200748.05841.0587.000
200849.77442.5597.215
200950.60943.3867.223
201052.50045.2447.256
201153.41745.0348.383
201254.55646.2898.267
201356.75156.751veri yok
201459.16659.166veri yok
201560.75060.750veri yok
201662.43962.439veri yok
201764.89564.895veri yok
201866.36066.360veri yok
201967.33967.339veri yok
202069.55069.550veri yok
202172.74172.741veri yok
202274.73674.736veri yok
202377.59977.599veri yok
202479.61079.610veri yok
202582.02182.021veri yok

Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.

Kültür

İlçede 2015 yılından beri her yıl bahar aylarında Urla mutfağının tanıtıldığı Enginar Festivali düzenlenmektedir. Buna ek olarak Urla'ya bağlı Özbek Mahallesinde her yıl Mart Dokuzu Ot Bayramı yapılmaktadır.

Turizm

Güvendik sırtlarından Urla kıyıları ve önündeki 12 ada ile İzmir Körfezi seyredilebilmektedir. Bademler Mahallesi, tiyatrosu ve sera çiçekçiliği ile bilinmektedir. Barbaros, Özbek, Balıklıova ve Gülbahçe Mahalleleri de turizm açısından öne çıkmaktadır.

Yönetim

Belediye başkanları
Belediye başkanları, partileri ve aldıkları oy oranları
Yıllar Belediye Başkanı Parti Oy oranı (%)
2024 Selçuk Balkan Cumhuriyet Halk Partisi 70,52
2023 Mustafa Gözlet Bağımsız İçişleri Bakanlığı ataması
2020 Murtaza Dayanç Bağımsız İçişleri Bakanlığı ataması
2019 Önder Can Bağımsız İçişleri Bakanlığı ataması
2019 İbrahim Burak Oğuz Cumhuriyet Halk Partisi 67,49
2014 Sibel Uyar Cumhuriyet Halk Partisi 44,43
2009 Mehmet Selçuk Karaosmanoğlu Cumhuriyet Halk Partisi 56,45
2004 Mehmet Selçuk Karaosmanoğlu Anavatan Partisi 36,06
1999 Mehmet Selçuk Karaosmanoğlu Anavatan Partisi 48,29
1994 Bülent Baratalı Cumhuriyet Halk Partisi 39,74
1989 Bülent Baratalı Sosyaldemokrat Halkçı Parti 46,43
1984 Bülent Baratalı Sosyal Demokrasi Partisi 37,88
1977 Bülent Baratalı Cumhuriyet Halk Partisi 52,50

Eğitim

İlçede 30 ilköğretim okulu ve 5 ortaöğretim kurumu bulunmaktadır. 6.764 öğrencinin eğitim gördüğü bu okullarda 441 öğretmen görev yapmaktadır. Yükseköğretim kurumları bakımından ise ilçede İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü'nün yerleşkesi, Ege Üniversitesi'ne bağlı Su Ürünleri Fakültesi, Dokuz Eylül Üniversitesi Deniz İşletmeciliği ve Yönetimi Yüksekokulu bulunmaktadır.

Altyapı

İzmir-Çeşme Otoyolu ilçeden geçmektedir. Haziran 2017'den beri ilçeye yaz sezonunda İZDENİZ vapurları sefer düzenlemektedir.

Ayrıca bakınız

Notlar

  1. ↑ 31 Mart Mahalli İdareler seçiminde İbrahim Burak Oğuz Cumhuriyet Halk Partisi'nden belediye başkanı seçilmiştir. Fakat FETÖ soruşturması nedeniyle görevinden alınmış ve yerine Urla Kaymakamı Mustafa Gözlet vekâlet etmiştir.

Kaynakça

  1. ↑ "olon,M. Sabah Egeli 11.09.2012". 28 Nisan 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2017.
  2. ↑ https://www.ktb.gov.tr/yazdir?CA164DDAC93C805C1E51711B739898D0
  3. ↑ https://acikerisim.ikcu.edu.tr/yayin/1743361
  4. ↑ "İl ve İlçe Yüz Ölçümleri" (PDF). Harita Genel Müdürlüğü. 24 Ekim 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ekim 2019.
  5. ↑ "Urla Haritası Urla Nerede". www.haritatr.com. Erişim tarihi: 29 Ocak 2026.
  6. ↑ "Fasikül I: Mufassal Neticeler İcmal Tabloları" (PDF). 28 Teşrinevvel 1927 Umumî Nüfus Tahriri. DİE. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2021.
  7. ↑ "1935 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). 20 İlkteşrin 1935 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
  8. ↑  . "Vilâyetler, kazalar, Nahiyeler ve Köyler İtibarile Nüfus ve Yüzey ölçü" (PDF). 20 İlkteşrin 1940 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 20 Ekim 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ekim 2016.
  9. ↑  . "1945 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). 21 Ekim 1945 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
  10. ↑  . "Vilayet, Kaza, Nahiye ve Köyler itibarıyla nüfus" (PDF). 22 Ekim 1950 Umumi Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
  11. ↑  . "1955 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). 23 Ekim 1955 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
  12. ↑  . "İl, İlçe, Bucak ve Köyler itibarıyla nüfus" (PDF). 23 Ekim 1960 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Şubat 2021.
  13. ↑ "1965 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  14. ↑ "1970 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  15. ↑ "1975 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  16. ↑ "1980 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  17. ↑ "1985 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  18. ↑ "1990 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  19. ↑ "2000 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  20. ↑ "2007 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  21. ↑ "2008 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  22. ↑ "2009 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  23. ↑ "2010 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  24. ↑ "2011 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  25. ↑ "2012 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2013.
  26. ↑ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014.
  27. ↑ "2014 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 22 Mart 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mart 2015.
  28. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11
    • "Merkezi Dağıtım Sistemi" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016.
    • "Urla Nüfusu - İzmir". nufusu.com. Erişim tarihi: 5 Şubat 2021.
    • "İzmir Urla Nüfusu". nufusune.com.
  29. ↑ "Enginar festivalini binlerce kişi ziyaret etti". Hürriyet. 11 Mayıs 2015. 28 Nisan 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Nisan 2018.
  30. ↑ "Arşivlenmiş kopya". 9 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Şubat 2020.
  31. ↑ "Körfez'de 'bayram' havası". izmir.bel.tr. 22 Haziran 2017. 19 Kasım 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Eylül 2017.

Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Urla ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.