Okay Temiz

Okay Temiz
Genel bilgiler
Doğum11 Şubat 1939 (87 yaşında)
İstanbul, Türkiye
TarzlarCaz
MesleklerMüzisyen
ÇalgılarVurmalı çalgılar
Etkin yıllar1955-günümüz

Okay Temiz, (d. 11 Şubat 1939, İstanbul), Türk perküsyonist, caz müzisyeni, besteci.

Türkiye'de caz müziğinin öncülerindendir. Vurmalı çalgılar alanında uzmanlaşan Temiz'in, caz hayatı 1967'de İsveç'te başladı. Türk ezgilerini caz ile birleştirdiği müziğini, kurucusu olduğu Sevda ve Oriental Wind gruplarıyla icra etti. 1993-1998 arasında yaşamını Finlandiya'da sürdüren Temiz, 1998 yılında Kültür Bakanlığı'nın desteğiyle Türkiye'ye yerleşti.

Yaşamı

1939 yılında İstanbul'da doğdu. Türk müziği ile ilgili ilk bilgilerini, Musiki Muallim Mektebi'nde öğrenim görmüş annesi Naciye Temiz'den edindi. Eğitim hayatına Çatalca'da başladı. Ortaöğrenimden sonra annesinin desteği ile Ankara Klasik Müzik Devlet Konservatuvarı'na girdi, bir yıl vurmalı çalgılar ve timpani eğitimi aldı. 1955'te profesyonel müzik yaşantısına başladı; okul dışındaki çalışmaları nedeniyle konservatuvardan uzaklaştırıldı.

1957-1959 yıllarında Tophane Sanat Enstitüsü'nde öğrenim gördü. Burada aldığı eğitim sayesinde müzik aletleri yapma becerisini geliştirdi; kendine has karakteri ve tınıları olan davullar yaptı. 1959-1967 yılları arasında dans müziği orkestralarında çeşitli programlar yaptı.

1967'de Ulvi Temel orkestrası ile birlikte Avrupa'da dans lokallerinde çalışan sanatçı, İsveç'e yerleşti. İsveç Kültür Bakanlığı'nın desteğini alarak Türk trompetçi Muvaffak Falay ile "Sevda" adlı grubu kurdu. Trompetçi Don Cherry ile birlikte festivaller, konserler ve plaklar yaptı. Afrikalı basçı Johnny Dyani'nin de gruba katılmasıyla üçlü 1971 yılında New Hampshire Koleji'nde dersler verdi.

1972 yılında basçı Dyani ve Güney Afrikalı trampetçi Mongezi Feza ile birlikte Xaba grubunu oluşturdu; bu grupla üç albüm yaptı.

1974 yılında piyanist Bobo Stensson, Bass gitarist Palle Danielson, saksafoncu Lennart Aberg, Gayda ve neyzen Hacı Tekbilek ile birlikte Orieantal Wind adlı caz grubunu kurarak, batı kökenli enstrümanların Türk enstrümanları ile bir araya geldiği bir sentez yarattı. Grubun bazı konserlerine annesi Naciye Temiz de eşlik etti.

Temiz, 1979 yılında neyzen Aka Gündüz ile çıkardığı Zikir albümü ile ney müziğini caz türüne tanıttı. Dünya caz müzisyenleriyle çıkarttığı albümlerle uzun süre dünya müzik listelerinin ilk sıralarında yer aldı. Avrupa, Hindistan ve Amerika turları, konserler, albüm çalışmaları yaptı, seminerler verdi. Gittiği ülkelerde quica, berimbau, parmak piyanosu, konuşan davul yamayı ve çalmayı öğrendi.

1993 yılından sonra çalışmalarını Finlandiya'da sürdürdü. 1994 yılında evlendiği eşi Anna Temiz ile bir oğulları oldu. Romen müzisyenlerle Magnetic Band isimli albümü kaydetti. Bu çalışma Yunanistan'da CD olarak basıldı.

Sanatçı, 1998 yılında Türkiye'ye yerleşti. Beş yıl, Kültür Bakanlığı Mehter Takımı'nı çalıştırdı. Kültür Bakanlığı Türk Müziği Topluluğu'nun kadrolu sanatçısı olarak İstanbul, Ankara ve İzmir'de konserler verdi. Selanik, Atina, Barselona, Budapeşte, Zürih, Ljubljana, Amsterdam, Rotterdam, Lahey ve Lizbon gibi Avrupa şehirlerinde Türk ve dünya ritimlerini tanıtım programları, seminerler düzenledi. İzmir Devlet Senfoni Orkestrası ile kaydettiği, kendi bestelerinden oluşan Kuzeyden Güneye Yansımalar adlı albüm ve Türkiye Cumhuriyeti'nin 75.yılı anısına kaydettiği Kutlama adlı CD, Türkiye'ye döndükten sonra yaptığı çalışmalar arasındadır.

Deve çanları, motor kaskı gibi malzemelerden kendisine özgü enstrümanlar üretip bu enstrümanlarla müzik üretmiştir. Sanatçı, 2002'den beri her yıl doğum günün Ritmin Günü adı altında etkinlikler düzenlemektedir.

Uzunçalarları

Ödüller

İstanbul Kültür Sanat Vakfı (İKSV) tarafından düzenlenen İstanbul Caz Festivali tarafından Okay Temiz'e 2011 yılında Yaşam Boyu Başarı Ödülü takdim edilmiştir.

Kaynakça

  1. 1 2 "Bizim Cazcılar: Okay Temiz". NTV Radyo Podcast. 8 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi.
  2. 1 2 3 "İstanbul Caz Festivali Yaşam Boyu Başarı Ödülü". caz.iksv.org. 12 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mayıs 2020.
  3. 1 2 3 "Çatalcalı Okay Temiz Başarıya Doymuyor". birzamanlarcatalca.com. 22 Şubat 2017. 8 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ekim 2021.
  4. 1 2 "Cazın Türk Kahramanı: Okay Temiz". TR Magazine. 3 Mayıs 2021. 5 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ekim 2021.
  5. ↑ "Okay Temiz". Okaytemiz.com sitesi. 10 Şubat 2001 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ekim 2021.
  6. ↑ "Doğu'dan Caz Esintileri". akbanksanat.com. 16 Nisan 2018. 8 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ekim 2021.
  7. 1 2 Dallıağ, Dilek (1 Ağustos 2019). "'Ülkenin Okay Temiz'e sahip çıkıp bu mirası yaşatması lazım'". Anadolu Ajansı. 2 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ekim 2021.
  8. ↑ Elif Koralp, 'Okay Temiz'in Sihirli Piramidi', Milliyet gazetesi, 3 Mayıs 2001
  9. ↑ "Ritm hayatının vazgeçilmezi". Dünya gazetesi. 2 Şubat 2009. 8 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ekim 2021.
  10. ↑ "Okay Temiz "Ritim Günleri" 13 Mayıs'ta CRR Konser Salonu'nda..." Vatan. 1 Mayıs 2022. 20 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Nisan 2023.

Dış bağlantılar