Olimposlu Methodius

Aziz Olimposlu Methodius
Kilise Babası, Anadolulu azizler
Doğumbilinmiyor (tahminen 260 civarı)[kaynak belirtilmeli]
Likya
Ölüm311
Halkida (Yunanistan), Roma İmparatorluğu
Yortu20 Haziran (Doğu Hristiyanlığı), 18 Eylül (Batı Hristiyanlığı)

Olimposlu Methodius (d. tahminen 260, Likya - ö. 311, Halkida), Kilise Babası, piskopos, yazar, iman şehidi. Ortodoks Kilisesi'nde yortusu 20 Hazirandır. Katolik Kilisesi'nde ise 18 Eylül'dür.

Hayatı

Hieronymus kendisinden bahseden en erken isimdir; Eusebius'un Kilise Tarihi'nde kendisinden bahsetmemesinin sebebinin Origenes'in bir takım teorilerine karşı olmasından olduğu düşünülmektedir. Hieronymus'a göre, Methodius önce Likya'daki (Kumluca) Olimpos'un piskoposuydu, ardından Tyre'nin piskoposu oldu. Ancak Tyre piskoposluğu tarihçiler tarafından şüpheyle karşılanmaktadır; zira bu bilgi yalnızca Hieronymus'tan gelmekte, Tyre piskoposları listesinde Methodius için yer bulunmamakta ve o dönemde bir piskoposun görev yeri değiştirmesi alışılmış bir durum değildi. Daha sonraki kaynaklar kendisinin Olimpos'ta değil, yine Likya'da olan Patara'nın piskoposu olduğunu söylerler. Hieronymus ayrıca kendisinin 311 yılında II. Maximinus döneminde yaşanan son zulümde şehit edildiğinden bahseder.

Piskoposluğunun yeri tarihçiler arasında tartışmalıdır. Alman ilahiyatçı Franz Diekamp, çeşitli elyazmalarında Methodius'un Filipi (Makedonya) piskoposu olarak anıldığına dikkat çeker; Antakyalı Yuhanna da 435 yılında onu Yunanistan ve İllirya piskoposları arasında saymıştır. Theodor Zahn ise Olimpos'u tarihsel açıdan doğru kabul etmektedir.

Teolojisi

Methodius kapsamlı bir felsefi eğitim almış, önemli bir ilahiyatçı ve üretken bir yazar olmuştur. Kronolojik olarak eserleri yalnızca genel hatlarıyla 3. yüzyılın sonu ile 4. yüzyılın başına tarihlenebilmektedir.

Methodius, İsa Mesih'in tüm hayatı boyunca bakire kaldığını ve bunun erkekler için iffet örneği olduğunu öğretmiştir. Yeniden diriliş öğretisinde ise insanın günahtan sonsuza dek kurtulamayacağı endişesiyle Tanrı'nın insanı ölümlü kıldığını savunmuştur; böylece bedenin çözülmesiyle günahın kökünden yok olacağına inanmıştır. Evrenin sonu meselesinde, dünyanın gökten yağan ateşle yakılacağını ancak tamamen yok olmayacağını, aksine arınarak yenileneceğini ileri sürmüştür.

Mistisizm tarihinde de izler bırakmış; Meister Eckhart ve Johannes Tauler gibi önemli mistikler için erken bir ilham kaynağı olarak değerlendirilmektedir.

Eserleri

Methodius verimli bir yazardı. Origenes'in fikirlerine muhalefet etmesinden ötürü teolojik literatür tarihinde önemli bir yere sahip olmuştur. Özellikle insanın dirildiğinde sahip olacağı bedeniyle hayattayken sahip olduğu bedenin aynı olmayacağı doktrinine ve dünyanın sonsuzluğu fikirlerine muhalefet etmiştir. Buna rağmen Origenes'in Kilise teolojisine yaptığı büyük hizmetleri göz ardı etmemiştir.

Origenes gibi, Platon'un felsefesinden büyük oranda etkilenmiş ve Kutsal Yazıları alegorik biçimde açıklayabilmek için büyük oranda kullanmıştır. Çok sayıda eserinden sadece biri bize ulaşmıştır ve Grekçedir; Bekaret üzerine diyalog. Bu diyalog, Arete'de bir şölen yemeğindeki on bakireyi betimler, her biri Hristiyan bekaretini ve onun yüce mükemmelliğini methetmektedir. Diyalog, İsa'yı, kilisenin damadı olarak betimleyen bir ilahi ile biter.

Aşağıdaki eserler de diyalog formunda yazılmıştır:

– Özgür İrade üzerine, insanın iradesinin özgürlüğünü kanıtlamayı hedefleyen önemli bir incelemedir.

– Yeniden Dirilme üzerine, insanın hayattayken sahip olduğu bedeninin diriliş gününde mükemmelliğine ulaştırılmış ve kirletilemez olduğu fikrini savunmaktadır.

– Hayat ve mantıklı eylemler üzerine, bu hayattan memnuniyet duymayı ve gelecek olan hayatı umut etmeyi öğütlediği bir incelemedir.

– Yahudi perhiz yasaları üzerine ve Levililer kitabında bahsedilen buzağı üzerine, Eski Ahit'teki yemek yasalarının alegorik bir biçimde açıklanması üzerinedir.

– Cüzzam üzerine, Sistelius'a yazılmıştır, Eubulius (Methodius) ve Sistelius arasında, Eski Antlaşma'daki cüzzamlılarla ilgili atıflar üzerine yapılan mistik bir diyalogdur.

Hieronymus ayrıca artık mevcut olmayan bazı eserlerinden bahseder: Porfyrios'a karşı hacimli bir eser, Origenes'e karşı Endor'lu Cadı üzerine bir inceleme ile Tekvin ve Neşideler Neşidesi üzerine şerhler. Bazı yazarlar ayrıca Şehitler Üzerine ve Xenon adlı bir diyalogu da ona atfetmektedir.

7. yüzyıla ait Pseudo-Methodius Kıyamet Kitabı ve Simeon ile Anna Üzerine Konuşma adlı eserler ona yanlışlıkla atfedilmektedir; ikincisi aslında 5-6. yüzyıla aittir.

Kaynakça

  1. ↑ The New Catholic Encyclopedia - Second Edition (İngilizce). Thomson and Gale. 2003. ss. 563 Cilt 9 ISBN 0-7876-4013-1.
  2. ↑ "Saint Methodius of Olympus". 18 Eylül 2013. 24 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi.
  3. ↑ Anadolu'nun Azizleri. Hanspeter Tiefenbach. Arkeoloji ve Sanat Yayınları Tur. San. Tic. Ltd. Şti. 2012. s. 308. ISBN 9786053962052.
  4. ↑ "St. Methodius of Olympus". New Advent Catholic Encyclopedia. 17 Kasım 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Nisan 2026.
  5. ↑ Historia Ecclesiastica, (Eusebios) VIII, xiii.
  6. ↑ "St. Methodius of Olympus". New Advent Catholic Encyclopedia. 17 Kasım 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Nisan 2026.
  7. ↑ "St. Methodius of Olympus". New Advent Catholic Encyclopedia. 17 Kasım 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Nisan 2026.
  8. ↑ William Ralph Inge, Christian Mysticism, Bampton Lectures, Oxford.
  9. 1 2 Frederick W. Norris (1998). Encyclopedia of Early Christianity. ABD: Garland Publishing. s. 747. ISBN 0-8153-3319-6.
  10. ↑ In Patrologia Graeca, XVIII, 27-220.
  11. ↑ "St. Methodius of Olympus". New Advent Catholic Encyclopedia. 17 Kasım 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Nisan 2026.
  12. ↑ Clavis Patrum Graecorum, 1827.