Oskeria

Oskeria (Gürcüce: ოსკერია; eski kayıtlarda Oskoria (Gürcüce: ოსკორია), Gürcistan’ın Samtshe-Cavaheti bölgesinde, Aspindza Rayonu sınırları içinde bir köydü. Bugünkü Samtshe-Cavaheti bölgesinden Müslümanların 1944 yılında zorunlu göçe tabi tutulmasıyla boşalmış, 1949 yılında da lağvedilmiştir.

Tarihçe

Eski bir Gürcü yerleşim yeri olan Oskeria'nın bulunduğu bölge, 1578 yılında Osmanlıların eline geçti. 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde köyün adı "Oskeriya / Oskoriya" (اوصكریه) olarak geçer. Bu tarihte köy Hertvisi livasının Hertvisi nahiyesine bağlıydı ve 10 Hristiyan haneden oluşuyordu. Vergi vermekle yükümlü hane reisleri Avgaroz, Badura, Batata, Elia, Gogina gibi Gürcü adlarını taşıyordu. Köyde buğday, arpa, çavdar ve darı tarımı ile arıcılık yapılıyor, koyun ve domuz besleniyordu.

Oskeria veya Oskoria köyü, 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından Rusya imparatorluğunun eline geçti. Köy, bu savaşın sonunda Osmanlı Devleti ile Rusya arasında imzalanan Edirne Antlaşması uyarınca, inanç temeline dayanan nüfus mübadelesi öngörülen bölgede bulunuyordu. Buna rağmen köyün boşalmadığı anlaşılmaktadır. Nitekim Tiflis Vilayeti sınırları içinde Ahaltsihe uyezdine bağlı olan "Oskoriya" (Оскория) köyünde, Tiflis valiliğinin 1870 yılında yaptığı demografik ve etnik tespite göre, 55'i erkek ve 52'si kadın olma üzere, 10 hanede 107 kişi yaşıyordu. Bu nüfusun tamamı Sünni Terekeme olarak kaydedilmiştir.

Oskeria köyü, 1886 tarihli Rus nüfus sayımında da köy "Oskoria" (Оскоріа) şeklinde geçer. Bu sırada Ahaltsihe uyezdi sınırları içinde Uraveli kazasına (uçastok) bağlı olan köydeki 9 hanede, 31'i erkek ve 33'ü kadın olmak üzere, 64 kişi yaşıyordu. Ancak köyün nüfusu bu kez "Татары" (Tatar) şeklinde yazılmıştı.

Oskeria, 1930’larda, Aspindza kazasıda (raioni) Toloşi (ტოლოში), Alandzia (ალანძია), Atskvita (აწყვიტა), Bnela (ბნელა), Gelsunda (გელსუნდა), Kuntsa (ქუნცა), Roketi (როკეთ) ve Narimani (ნარიმანი) köyleriyle birlikte Toloşi köy sovyetinin bir köyüydü. Bölgede Türk ve Kürt olarak ifade edilen halkın SSCB Devlet Savunma Komitesi tarafından 1944 yılıdan Kazak, Özbek ve Kırgız Sovyet Sosyalist cumhuriyetlerine sürülmesi üzerine Oskeria tamamen boşalmıştır. 2 Ağustos 1949 tarihinde, köy halkının başka bir yere gitmiş olması gerekçe gösterilerek Oskeria köyü lağvedilmiştir.

Oskeria köyü, Kura Nehri kıyısında bulunuyordu. Köyün bulunduğu alanda daha sonra İveria (ივერია) adıyla yeni bir köy kurulmuştur.

Kaynakça

  1. ↑ საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს უწყებები N10-11, საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმი, 1949 ISSN: 0203-2023
  2. ↑ "გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი: თარგმანი: წიგნი II", (Yayımlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1947-1958, 3 cilt, II. Cilt (1941), s. 188
  3. ↑ "გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი : გამოკვლევა: წიგნი III", (Yayımlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1947-1958, 3 cilt, III. Cilt (1958), s. 259
  4. ↑ ""Kitlesel Akınlar", T.C. İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Başkanlığı". 3 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Temmuz 2024.
  5. ↑ "Şerafeddin Turan, "1829 Edirne Antlaşması", Dergipark". 12 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Temmuz 2024.
  6. ↑ Сборник материалов для описания Тифлисской губернии, издаваемый при Канцелярии тифлисского губернатора под редакциею правителя оной К.Л. Зиссермана: Т. 1: 50, Tiflis, 1870
  7. ↑ Свод статистических данных о населении Закавказскаго края, извлеченных из посемейных списков 1886 г. (Transkafkasya Bölgesinin Nüfusuna Dair 1886 Yılı Aile Listelerinden Edinilmiş istatistik Verilerin Özeti), Tiflis, 1893, "Ahaltsihe uyezdi" - 428.
  8. ↑ საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს უწყებები N10-11, საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმი, 1949 ISSN: 0203-2023
  9. ↑ Merab Beridze, "ტაძრები და სახელები", Tiflis, 2010, s. 134 ISBN 978-9941-17-051-5