| Pamukova | |
|---|---|
Türkiye'de bulunduğu yer | |
Sakarya Siyasi Haritası | |
Koordinatlar: 40°30′22″N 30°10′08″E / 40.506°K 30.169°D | |
| Ülke | Türkiye |
| İl | Sakarya |
| Coğrafi bölge | Marmara Bölgesi |
| İdare | |
| • Kaymakam | Gürsel Temurci |
| • Belediye başkanı | Fatih Akın (AK Parti) |
| Yüzölçümü | |
| • Toplam | 289 km² |
| Rakım | 97 m |
| Nüfus (2018) | |
| • Toplam | 29.386 |
| Zaman dilimi | UTC+03.00 (TSİ) |
| Posta kodu | 54900 |
| İl alan kodu | 264 |
| İl plaka kodu | 54 |
Pamukova, Sakarya iline bağlı ilçedir.
Marmara Bölgesi'nin doğusunda, Sakarya ilinin güneyinde yer alır. Doğusunda Geyve, batısında Kocaeli, kuzeyinde Sapanca ve Merkez ilçe Adapazarı, güneyinde ise Bilecik iline bağlı Osmaneli ve Gölpazarı ilçeleri vardır.
İlçe nüfusunun tamamına yakınını Manavlar ve Balkan göçmenleri oluşturur. Köylerde Yörükler ile Karabağ ve Kars'tan göç eden Ahıska Türklerinin yaşadığı da görülür.
Pamukova Ovası; doğu-batı doğrultusunda uzanır. D-B uzunluğu 28 km, K-G uzunluğu 6 km'dir. Alanı 170 km²dir. Ova güneyden Taraklı-Karagöl Platosu, kuzeyden Samanlı Dağları ile çevrilidir. Denizden ortalama 80 m yüksekte olan ovanın ortasından Sakarya Nehri geçer. Karasu-Antalya arasında uzanan D 650 karayolu ovadan geçer.
İlçenin yüzölçümü 289 km²dir. Pamukova ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 97 metredir.

Pamukova çevresinde tarih öncesi çağlara ait höyükler bulunmaktadır. Bunlar yörenin Neolitik ve Kalkolitik Çağlardan itibaren yerleşim gördüğüne işaret etmektedir. MÖ 4. yüzyılda Bithynia yönetiminde ve burasının Tataion (Totaion) ismi ile tanınmıştır. Bizanslıların Optimation Theması'nın sınırları içerisindeki Sakarya bölgesi zaman zaman Arap istilalarına uğramıştır. 11. yüzyılın sonlarında Selçuklulardan Artuk Bey'in buradaki Bizanslıları yenmesi ile yöre Selçukluların eline geçmişse de 1072'de yeniden Bizanslılar yöreye hakim olmuşlardır. Bunun ardından 1097'de Haçlıların, Danişmendlilerin, Anadolu Selçuklularının ve İznik'te merkezi kurulan Nicaia İmparatorluğunun yönetimine girmiştir. Osman Gazi zamanında 1312'de Osmanlı topraklarına katılmıştır. Osmanlı döneminde, Akhisar ismiyle tanınan Pamukova Kocaeli'ne bağlı ilçe iken 1874'te Geyve ilçesine bağlı bir bucak hâline getirilmiştir. 1946 yılında belediye teşkilatı kurulmuştur. Geyve ilçesine bağlı Pamukova bucağı, 1987 yılında ilçe olmuştur. 20 Temmuz 2004'te bölgede Pamukova tren kazası yaşanmıştır.

| Yıl | Toplam | Şehir | Kır |
|---|---|---|---|
| 1990 | 21.023 | 10.088 | 10.935 |
| 2000 | 24.072 | 13.200 | 10.872 |
| 2007 | 25.767 | 15.181 | 10.586 |
| 2008 | 26.757 | 16.006 | 10.751 |
| 2009 | 26.772 | 16.047 | 10.725 |
| 2010 | 26.640 | 16.037 | 10.603 |
| 2011 | 26.978 | 16.566 | 10.412 |
| 2012 | 27.527 | 17.301 | 10.226 |
| 2013 | 27.841 | 27.841 | veri yok |
| 2014 | 28.309 | 28.309 | veri yok |
| 2015 | 28.506 | 28.506 | veri yok |
| 2016 | 28.955 | 28.955 | veri yok |
| 2017 | 29.293 | 29.293 | veri yok |
| 2018 | 29.386 | 29.386 | veri yok |
| 2019 | 29.740 | 29.740 | veri yok |
| 2020 | 29.974 | 29.974 | veri yok |
Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.
| Sakarya ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |
| Türkiye'deki bir ilçe ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |