Physalis

Physalis
Yaşadığı dönem aralığı: 52-0 myö
Wasatchiyen-Günümüz
Physalis peruviana
Korunma durumu
Değerlendirilmedi (IUCN 3.1)
Biyolojik sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem: Plantae
Şube: Tracheophyta
Sınıf: Magnoliopsida
Takım: Solanales
Familya: Solanaceae
Cins: Physalis
L.

Physalis, Solanaceae familyasına bağlı bir bitki cinsidir.

Özellikler

Yaklaşık olarak 30 cm (12 in)-40 cm (16 in) yüksekliğe erişen bitkinin meyveleri bilye büyüklüğünde ve turuncumsudur. Dokusu domatesi andırır. Meyvesi kağıdımsı bir kabuğa sarılıdır. Güneşe ve sıcaklığa ihtiyaç duyar. Bazı türleri soğuğa karşı hassas olmasına karşın bazı türleri soğuğa dayanabilir.

Sınıflandırma

Etimoloji

Physalis sözcüğü, Yunanca φυσαλλίς: phusallis (idrar kesesi) kelimesinden gelir.

Taksonomi

Physalis cinsine bağlı türler (2024):

  1. Physalis acutifolia
  2. Physalis aggregata
  3. Physalis ampla
  4. Physalis angulata - L.
  5. Physalis angustifolia - Nutt.
  6. Physalis angustiloba
  7. Physalis angustior
  8. Physalis angustiphysa
  9. Physalis arborescens
  10. Physalis arenicola - Kearney
  11. Physalis breviloba
  12. Physalis campanula
  13. Physalis campechiana
  14. Physalis carnosa
  15. Physalis carpenteri - Riddell ex Rydb.
  16. Physalis caudella - Standl.
  17. Physalis chamaesarchoides
  18. Physalis cinerascens - (Dunal) Hitchc.
  19. Physalis cordata - Mill.
  20. Physalis coztomatl
  21. Physalis coztomtl
  22. Physalis crassifolia - Benth.
  23. Physalis eggersii
  24. Physalis filipendula
  25. Physalis fuscomaculata
  26. Physalis glabra
  27. Physalis glutinosa
  28. Physalis gracilis
  29. Physalis greenmanii
  30. Physalis grisea - (Waterf.) M. Martiñez
  31. Physalis hastatula
  32. Physalis hederaefolia
  33. Physalis hederifolia - A. Gray
  34. Physalis heterophylla - Nees
  35. Physalis hintonii
  36. Physalis hunzikeriana
  37. Physalis ignota
  38. Physalis ingrata
  39. Physalis integrifolia
  40. Physalis jalicensis
  41. Physalis lagascae
  42. Physalis lanceolata - Michx.
  43. Physalis lassa
  44. Physalis latecorollata
  45. Physalis laterocorollata
  46. Physalis lathyroides
  47. Physalis latiphylla
  48. Physalis latiphysa - Waterf.
  49. Physalis leptophylla
  50. Physalis lignescens
  51. Physalis longicaulis
  52. Physalis longifolia - Nutt.
  53. Physalis longiloba
  54. Physalis longipedicellata
  55. Physalis macvaughii
  56. Physalis mcvaughii
  57. Physalis melanocystis
  58. Physalis microcarpa
  59. Physalis microphysa
  60. Physalis minimaculata
  61. Physalis minuta
  62. Physalis missouriensis - Mack. & Bush
  63. Physalis mollis - Nutt.
  64. Physalis muelleri
  65. Physalis neomexicana - Rydb.
  66. Physalis nicandroides
  67. Physalis oregonensis
  68. Physalis orizabae
  69. Physalis parvianthera
  70. Physalis patula - Mill.
  71. Physalis pennellii
  72. Physalis peruviana - L.
  73. Physalis philadelphica - Lam.
  74. Physalis philippensis
  75. Physalis porrecta
  76. Physalis pringlei
  77. Physalis pruinosa
  78. Physalis pubescens - L.
  79. Physalis pumila - Nutt.
  80. Physalis purpurea
  81. Physalis quillabambensis
  82. Physalis rydbergii
  83. Physalis saadei
  84. Physalis sancti-josephi
  85. Physalis solanacea
  86. Physalis sordida
  87. Physalis spathulifolia
  88. Physalis stapelioides
  89. Physalis subilsiana
  90. Physalis subrepens
  91. Physalis sulphurea
  92. Physalis tamayoi
  93. Physalis tehuacanensis
  94. Physalis turbinata
  95. Physalis vestita
  96. Physalis victoriana
  97. Physalis virginiana - Mill.
  98. Physalis viscida
  99. Physalis viscosa - L.
  100. Physalis volubilis
  101. Physalis walteri - Nutt.
  102. Physalis waterfallii
Soyu tükenen türler
  1. † Physalis infinemundi

Dağılım ve habitat

Sıcak ve subtropik bölgelere özgü, Amerika ve Avustralasya'da doğal olarak yetişen bir bitkidir. Birçok türü ise Meksika'ya endemiktir. Melezleme olarak dünya çapında birçok ülkeye tanıtılmıştır.

Kullanımı

Arkeolojik olarak geçmiş tarihlerde Kuzey Meksika ve Amerikan yerli halkı tarafından yiyecek olarak kullanıldığı bilinmektedir.

Meyveleri β-Cryptoxanthin açısından zengindir. Domatesin kullanıldığı gibi kullanılabilir. Dış kabuğundan ayrıldıktan sonra içindeki meyve yenebilir veya salatalarda kullanılabilir.

Physalis peruviana veya Altın çilek adı altında ticareti yapılan meyvesi içeriğinde lifler barındırır. Özellikle zayıflamada etkili olduğu yönünde tanıtımı yapılan “Altın Çilek” meyvesinin hapı piyasaya çıkarılmış olsa da Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Türk Eczacılar Birliği bu konuda önemli açıklamalarda bulunmaktadır.

Galeri

Dış bağlantılar

Kaynakça

  1. ↑ "Genus: Physalis L". Germplasm Resources Information Network. United States Department of Agriculture. 1 Eylül 2009. 29 Mayıs 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Nisan 2010.
  2. ↑ "ITIS". 19 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2022.
  3. ↑ Morton JF (1987). "Cape gooseberry, Physalis peruviana L. in Fruits of Warm Climates". Purdue University, Center for New Crops & Plant Products. 18 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2024.
  4. ↑ "Physalis | Definition of physalis in English by Oxford Dictionaries". 22 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
  5. ↑ Vargas, O.; ve diğerleri. (2001). "Two new species of Physalis (Solanaceae) endemic to Jalisco, Mexico". Brittonia. 53 (4): 505-10. doi:10.1007/bf02809650.
  6. ↑ Vargas-Ponce, Ofelia; Sánchez Martínez, José; Zamora Tavares, María del Pilar; Valdivia Mares, Luis Enrique (1 Aralık 2016). "Traditional management of a small-scale crop of Physalis angulata in Western Mexico". Genetic Resources and Crop Evolution (İngilizce). 63 (8): 1383-1395. doi:10.1007/s10722-015-0326-3. ISSN 1573-5109.
  7. ↑ Jennings, Jesse D. (April 1970). "The Prehistory of the Tehuacan Valley, Vol. 1: Environment and Subsistence. Edited by Douglas S. Byers. University of Texas Press, Austin, 1967. - The Prehistory of the Tehuacan Valley, Vol. 2: The Non-Ceramic Artifacts. Richard S. MACNEISH, Antoinette Nelken-Terner, and Irmgard W. Johnson. University of Texas, Austin, 1967". American Antiquity. 35 (2): 234-236. doi:10.2307/278167. ISSN 0002-7316. JSTOR 278167.
  8. ↑ Ruz Sosa, Mario Humberto (15 Şubat 2013). "El añil en el Yucatán del siglo XVI". Estudios de Cultura Maya. 12. doi:10.19130/iifl.ecm.1979.12.525 Özgürce erişilebilir. ISSN 2448-5179.
  9. ↑ Le Paige, Gustavo (1977). "Recientes descubrimientos arqueológicos en la zona de San Pedro de Atacama". Estudios Atacameños (5): 111-126. doi:10.22199/s07181043.1977.0005.00008 Özgürce erişilebilir. ISSN 0716-0925.
  10. ↑ McClung de Tapia, Emily; Martínez Yrízar, Diana; Ibarra Morales, Emilio; Adriano Morán, Carmen Cristina (January 2014). "Los orígenes prehispánicos de una tradición alimentaria en la cuenca de méxico". Anales de Antropología. 48 (1): 97-121. doi:10.1016/s0185-1225(14)70491-6 Özgürce erişilebilir. ISSN 0185-1225.
  11. ↑ Angier, Bradford (1974). Field Guide to Edible Wild Plants. Harrisburg, PA: Stackpole Books. s. 90. ISBN 0-8117-0616-8. OCLC 799792.
  12. ↑ "Altın çilek zayıflatmıyor". www.haberdar.com. 9 Ağustos 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Mayıs 2011.