Saitabat, Kestel

Saitabat
Mahalle
Saitabat
Mahallenin haritadaki yeri
Bursa
Bursa
Koordinatlar: 40°08′56″N 29°14′12″E / 40.1489°K 29.2367°D / 40.1489; 29.2367
Ülke Türkiye
İlBursa
İlçeKestel
Coğrafi bölgeMarmara Bölgesi
İdare
 • YöneticiMuhtar
İhtiyar heyeti
Rakım651 m
Nüfus
 (2024)
361
Zaman dilimiUTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu0224
İl plaka kodu16
Posta kodu16450

Saitabat, Bursa ilinin Kestel ilçesine bağlı bir mahalledir. Uludağ eteklerinde yer alan yerleşim, Saitabat Şelalesi ve Türkiye'nin ilk köy kadınları derneği olan "Saitabat Köyü Kadınları Dayanışma Derneği" ile tanınır.

Tarihçe

Saitabat, 93 Harbi (1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı) sonrasında Artvin ve Batum bölgesinden göç eden Gürcü aileler tarafından kurulmuştur.

Osmanlı arşiv belgelerine göre köyün kurulduğu arazi, o dönemde Derekızık köyü civarında bulunan ve halk arasında "Gavuralanı" mevkii olarak bilinen boş bir devlet arazisidir.

Muhacirlerin bölgeye yerleşimi 1870'lerin sonunda başlasa da, yerleşimin resmen bir köy (karye) statüsü kazanması 1894 (Hicri 1312) yılında gerçekleşmiştir. Yayınlanan irade ile köye, "bayındır, kutlu yer" anlamına gelen Saitabat (bazı kayıtlarda Sadabad) ismi verilmiştir.

Köyün kuruluşundan yıllar sonra, I. Dünya Savaşı döneminde (1915-1916) dahi göçmenlerin bürokratik işlemleri devam etmiştir. Arşivlerde yer alan; Trabzon doğumlu Murgullu Hasan Fehmi, Pehlivanzade Ahmed ve Ali oğlu Hüseyin gibi isimlere ait vatandaşlık ve iskan kayıtları, göç sürecinin kökenine (Murgul/Artvin bağlantısına) ve hukuki devamlılığına dair önemli tarihsel veriler sunmaktadır.

Coğrafya

Bursa il merkezine 24 km, Kestel ilçe merkezine 12 km uzaklıktadır. Uludağ'ın kuzey yamaçlarında, 651 metre rakımda yer almaktadır. Köyün içinden geçen Güvercinli Dere üzerinde, kanyon yapısı ve zengin bitki örtüsüyle çevrili Saitabat Şelalesi bulunmaktadır.

Ekonomi

Köyün ekonomisi tarım ve turizme dayalıdır.

Nüfus

Yıllara göre köy nüfus verileri
2023 364
2018 402
2013 480
2000 384
1997 389

Kaynakça

  1. 1 2 "5393 sayılı Belediye Kanunu" (PDF). mevzuat.gov.tr. 3 Temmuz 2005. s. 3. 1 Haziran 2024 tarihinde kaynağından (pdf) arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2024. Madde 9- Mahalle, muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilir.
  2. ↑ T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi, Fon Kodu: DH.MKT., Yer No: 281/65, Tarih: H-11-03-1312. Konu: Bursa'nın Derekızık karyesi civarında Gavuralanı denilen mevkide Batum Muhacirleri'nin iskanı ile bu mahallin Saidabad karyesi namıyla isimlendirilmesi ile bu konuda gereğinin yapılmasının ilgililere tebliği.
  3. ↑ T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi, Fon Kodu: ŞD., Yer No: 1561/5, Tarih: H-11-04-1312. Konu: Bursa'nın Derekızık karyesi civarında Gavuralanı adlı boş arazide iskan olunan Batum muhacirlerinin teşkil edeceği karyenin Sadabad olarak adlandırılması.
  4. ↑ T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi, Fon Kodu: DH.İ.UM, Yer No: 29/15, Tarih: H-15-10-1333. Konu: Rus tabiiyyetinden Osmanlı tabiiyyetine geçmek isteyen Trabzon'da mukim Murgullu Hasan Fehmi bin Mehmed ve Pehlivanzade Ahmed bin Mehmed ile Bursa'nın Saidabad karyesinde mukim Ali oğlu Hüseyin ve ailesinin mülteci sıfatıyla kayıt ve kabulleri.
  5. ↑ T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi, Fon Kodu: DH.EUM.ECB., Yer No: 4/33, Tarih: H-27-05-1334. Konu: Batum muhacirlerinden olup Bursa'nın Saidabad karyesinde ikamet eden Ahmed oğlu Enis ile Mahmud oğlu Faris'in şimdiye kadar hiçbir tarafta kayd ve tescil edilmediklerinin tahkikat sonucu anlaşıldığı.
Wikimedia Commons'ta Saitabat, Kestel ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.