Sakvelahevi

Sakvelahevi (Gürcüce: საკველახევი), tarihî Cavaheti bölgesinde, günümüzde Ardahan ilinin Çıldır ilçesine bağlı Kayabeyi (Çaisi) köyünün sınırları içinde ortadan kalkmış bir köydür.

Tarihçe

Gürcü Türkolog Sergi Cikia Sakvelahevi (საკველახევი) adını, Rusça haritada Sakvelahevi (Саквелахеви) şeklinde geçmesine dayandırmıştır. Köyün adı 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde ise, Sakelahev (ساكلەخو) olarak geçer.

Sakvelahevi köyünün bulunduğu tarihî Cavaheti bölgesi, bir kısmı hariç bugün de Gürcistan sınırları içindedir. Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 1578 yılında ele geçirmiştir.

Sakvelahevi köyü, 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterinde Sakelahev (ساكلەخو) şeklinde geçer. Bu sırada köy, Gürcistan Vilayeti içinde, Çıldır livasının Kurd Kala (Mgeltsihe) nahiyesine bağlıydı. Bu tarihte köy harabeye dönmüş bulunuyordu. Defterde boş olarak kaydedilmiş olan köyün Cocorta’nın yakında bulunduğu belirtilmiş, 3.000 akçe de vergi öngörülmüştü.

Sakvelahevi köyünün Çıldır Eyaleti’nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde yer almamış olması, bu yerleşimin yeniden meskun hale gelmediğini göstermektedir. Nitekim 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinini yayımlayan Sergi Cikia, 19. yüzyılda Rusça haritada "K. Sakvelahevi" (К[репостъ] Саквелахеви) adıyla sadece kale kalıntılarının gösterilmiş olduğunu yazmıştır. Söz konusu haritada kale Cocorta ile Uğuz köyleri arasında yer alıyordu.

Kaynakça