Smartizm

Smartizm'in kurucusu olarak kabul edilen Adi Şankara müritleriyle birlikte

Smartizm ya da Smartacılık veya Smarta Geleneği (Sanskrit: स्मार्त, IAST: Smārta) Hinduizmin bir parçası olan ve Purana edebiyat türüyle gelişen ve genişleyen bir harekettir. Uttara Mīmāṃsā, Advaita, Yoga ve teizm olmak üzere dört felsefi akımın sentezini yansıtır. Smarta geleneği teistik mezhepçiliği reddeder ve beş farklı tanrıya aynı anda ibadetle dikkat çeker. Bu dört tanrının hepsinin birbiriyle eşit olduğu varsayılır: Ganeşa, Şiva, Şakti, Vişnu ve Surya. Smarta geleneği, ayrıntılı ritüellere ve ayinlere dayanan daha eski Şrauta geleneğiyle tezat oluşturur. Smarta geleneğinin fikirleri ve uygulamaları, Hinduizm içindeki diğer önemli tarihi hareketlerle, yani Şaivizm, Brahmanizm, Vaişnavizm ve Şaktizm ile önemli ölçüde örtüşmektedir.

Smarta geleneği, Hinduizmin Brahmanizm ile yerel gelenekler arasındaki etkileşimden ortaya çıktığı milattan sonraki ilk yüzyıllarda Hinduizmin (erken) Klasik Dönemi'nde gelişti. Smarta geleneği Advaita Vedanta ile uyumludur ve Adi Şankara'yı kurucusu veya reformcusu olarak görür. Şankara, nihai gerçekliğin kişisel olmayan ve Nirguna (niteliksiz) olduğu ve herhangi bir sembolik tanrının diğer tanrıalrla aynı eşdeğer amaca hizmet ettiği tezini savunmuştur. Bu inançtan ilham alan Smarta geleneği takipçileri, beş Hindu tanrısıyla birlikte uygulamalarına altıncı bir kişisel olmayan tanrıyı dahil ettiler.

Smartizm ile diğer Hindu geleneklerinin farkları

Smartacılığın Diğer Hindu Gelenekleriyle Karşılaştırılması
Şivacı GeleneklerVaişnavacı GeleneklerŞakta GelenekleriSmarta GelenekleriKaynaklar
Kutsal metinlerVedalar, Upanişadlar ve AgamalarVedalar, Upanişadlar ve AgamalarVedalar ve UpanişadlarVedalar ve Upanişadlar
En yüksek tanrıŞivaVişnuDeviYok (Parabrahman bu şekilde sayılabilir)
Yaratıcı tanrıShivaVişnuDeviBrahman prensibi
Avatar konseptiDüşük önemdeKilit öneme sahip bir konseptÖnemli bir konseptDüşük önemde
Münzevi yaşamTavsiye edilirKabul edilirKabul edilirTavsiye edilir
Ritüeller, BhaktiOnaylarOnaylarOnaylarSeçmelidir
Ahimsa ve VejetaryenlikTavsiye edilir, Zorunlu değildirOnaylarZorunlu değildirTavsiye edilir, Zorunlu değildir
Özgür irade, Maya (ilüzyon), Karmaİnanırİnanırİnanırİnanır
Metafizik görüşüBrahman (Şiva), Atman (Öz)Brahman (Vişnu), AtmanBrahman (Devi), AtmanBrahman, Atman
Epistemoloji
(Pramana)		1. Algı
2. Çıkarım
3. Güvenilir tanıklık
4. Kendiliğinden anlaşılan		1. Algı
2. Çıkarım
3. Güvenilir tanıklık		1. Algı
2. Çıkarım
3. Güvenilir tanıklık		1. Algı
2. Çıkarım
3. Karşılaştırma ve benzetme
4. Varsayım, türetme
5. Varsayım, türetme
6. Güvenilir tanıklık
FelsefeDvaita, nitelikli advaita, advaitaVişiştadvaita, Dvaita, nitelikliadvaita, advaitaŞakti-advaitaAdvaita, nitelikli advaita
Kurtuluş
(Soteryoloji)		Civanmukta,
Çarya-Kriyā-Yoga-Cnyana		Videhamukti, Yoga,
sivil (münzevi olmayan) yaşam		Bhakti, Tantra, YogaCivanmukta, Advaita, Yoga,
münzevi yaşam

Galeri

Dipnotlar

Kaynakça

  1. ↑ Anantamurthy, U. R.; Ramanujan, A. K. (1999). Samskara: a rite for a dead man. 9. impr. Delhi: Oxford Univ. Press. s. 150. ISBN 978-0-19-561079-6.
  2. ↑ Flood, Gavin (2011). An introduction to Hinduism. 15. print (İngilizce). Cambridge: Cambridge Univ. Press. s. 113. ISBN 978-0-521-43878-0.
  3. 1 2 Milner, Murray, (Ed.) (2010). Status and sacredness: a general theory of status relations and an analysis of Indian culture (İngilizce). New York: Oxford University Press. ss. 194-195. ISBN 978-0-19-535912-1.
  4. ↑ "Smarta sect | Vedic Rituals, Upanishads & Dharma | Britannica". www.britannica.com (İngilizce). 16 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Aralık 2024.
  5. ↑ Knipe, David M. (2015). Vedic voices: intimate narratives of a living Andhra tradition (İngilizce). Oxford ; New York: Oxford University Press. ss. 36-37. ISBN 978-0-19-939768-6.
  6. ↑ Smart, Ninian; Shepherd, John J. (2009). Ninian Smart on world religions (İngilizce). Farnham: Ashgate. s. 186. ISBN 978-0-7546-4080-6.
  7. ↑ Kitagawa, Joseph (5 Eylül 2013). The Religious Traditions of Asia: Religion, History, and Culture (İngilizce). Routledge. ISBN 978-1-136-87597-7.
  8. ↑ Flood, Gavin (2011). An introduction to Hinduism. 15. print. Cambridge: Cambridge Univ. Press. ISBN 978-0-521-43878-0.
  9. 1 2 Williamson, Lola (2010). Transcendent in America: Hindu-inspired meditation movements as new religion. The new and alternative religions series (İngilizce). New York: New York University Press. s. 89. ISBN 978-0-8147-9450-0.
  10. 1 2 3 Jones & Ryan 2006, s. 474.
  11. ↑ Mariasusai Dhavamony (1999). Hindu Spirituality. Gregorian Press. ss. 32-34. ISBN 978-88-7652-818-7. 29 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mart 2017.
  12. 1 2 3 4 Jan Gonda (1970). Visnuism and Sivaism: A Comparison. Bloomsbury Academic. ISBN 978-1-4742-8080-8. 30 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mart 2017.
  13. ↑ Christopher Partridge (2013). Introduction to World Religions. Fortress Press. s. 182. ISBN 978-0-8006-9970-3. 30 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mart 2017.
  14. ↑ Sanjukta Gupta (1 Şubat 2013). Advaita Vedanta and Vaisnavism: The Philosophy of Madhusudana Sarasvati. Routledge. ss. 65-71. ISBN 978-1-134-15774-7. 30 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mart 2017.
  15. ↑ Lai Ah Eng (2008). Religious Diversity in Singapore. Institute of Southeast Asian Studies, Singapore. s. 221. ISBN 978-981-230-754-5. 3 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mart 2017.
  16. ↑ Mariasusai Dhavamony (2002). Hindu-Christian Dialogue: Theological Soundings and Perspectives. Rodopi. s. 63. ISBN 90-420-1510-1. 7 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mart 2017.
  17. ↑ Stephen H Phillips (1995), Classical Indian Metaphysics, Columbia University Press, 978-0812692983, page 332 with note 68
  18. ↑ Olivelle, Patrick (1992). The Samnyasa Upanisads. Oxford University Press. ss. 4-18. ISBN 978-0195070453.
  19. ↑ "Shaivas". Overview Of World Religions. Philtar. 22 Şubat 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Aralık 2017.
  20. ↑ Munavalli, Somashekar (2007). Lingayat Dharma (Veerashaiva Religion) (PDF). Veerashaiva Samaja of North America. s. 83. 26 Haziran 2013 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Aralık 2017.
  21. ↑ Prem Prakash (1998). The Yoga of Spiritual Devotion: A Modern Translation of the Narada Bhakti Sutras. Inner Traditions. ss. 56-57. ISBN 978-0-89281-664-4. 23 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mart 2017.
  22. ↑ Frazier, J. (2013). "Bhakti in Hindu Cultures". The Journal of Hindu Studies. 6 (2). Oxford University Press. ss. 101-113. doi:10.1093/jhs/hit028.
  23. ↑ Lisa Kemmerer; Anthony J. Nocella (2011). Call to Compassion: Reflections on Animal Advocacy from the World's Religions. Lantern. ss. 27-36. ISBN 978-1-59056-281-9. 27 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mart 2017.
  24. ↑ Frederick J. Simoons (1998). Plants of Life, Plants of Death. University of Wisconsin Press. ss. 182-183. ISBN 978-0-299-15904-7. 7 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mart 2017.
  25. ↑ K. Sivaraman (1973). Śaivism in Philosophical Perspective. Motilal Banarsidass. ss. 336-340. ISBN 978-81-208-1771-5. 28 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mart 2017.
  26. ↑ John A. Grimes, A Concise Dictionary of Indian Philosophy: Sanskrit Terms Defined in English, State University of New York Press, 978-0791430675, page 238
  27. ↑ Flood 1996, s. 225.
  28. ↑ Eliott Deutsche (2000), in Philosophy of Religion : Indian Philosophy Vol 4 (Editor: Roy Perrett), Routledge, 978-0815336112, pages 245–248
  29. ↑ McDaniel, June (2004). Offering Flowers, Feeding Skulls. Oxford University Press. ss. 89-91. ISBN 978-0-19-534713-5. 4 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mart 2017.
  30. ↑ Matthew James Clark (2006). The Daśanāmī-saṃnyāsīs: The Integration of Ascetic Lineages into an Order. Brill. ss. 177-225. ISBN 978-90-04-15211-3. 30 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mart 2017.
  31. ↑ Hurley, Leigh; Hurley, Phillip (2012). Tantra, Yoga of Ecstasy: the Sadhaka's Guide to Kundalinin and the Left-Hand Path. Maithuna Publications. s. 5. ISBN 9780983784722.
  32. ↑ Kim Skoog (1996). Andrew O. Fort; Patricia Y. Mumme (Ed.). Living Liberation in Hindu Thought. SUNY Press. ss. 63-84, 236-239. ISBN 978-0-7914-2706-4. 25 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mart 2017.
  33. ↑ Rajendra Prasad (2008). A Conceptual-analytic Study of Classical Indian Philosophy of Morals. Concept. s. 375. ISBN 978-81-8069-544-5. 29 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mart 2017.