Çemguylar
  Çemguyları yöneten Boletıqo prens hanedanının tamgası ve Çerkes bayrağı | |
| Önemli nüfusa sahip bölgeler | |
|---|---|
| Diller | |
| Din | |
Çemguylar ya da Ç'emguylar, K'emguylar, Kemguylar, Kemırgueyler, Kemirguveyler veya Temirgoylar (Batı Çerkesçesi кIэмгуй, чIэмгуй, Doğu Çerkesçesi кӀэмыгуейхэр, кӀэмыгуехэр, Rusça темиргоевцы, кемиргоевцы), Rusya'ya bağlı Adigey Cumhuriyeti ile Türkiye'de yaşayan Batı Çerkeslerinden bir Çerkes boyu. Çemguyları Şapsığlar 'Kemguy', Kabardeyler 'Kemırguey', Ruslar 'Temirgoy' diye adlandırır. Nüfusları Kafkasya'da fazla iken diasporadaki en küçük Çerkes topluluğudur. Şapsığlar, Hakuçlar, Abzehler gibi Batı Çerkeslerinde prens sınıfı bulunmaz iken, Bjeduğlarda olduğu gibi Çemguylarda da bu sınıf görülür. Çemguyların tarihi toprakları Bjeduğların doğusunda ve Hatukay ile Kuban arasındaki Laba ve Belaya nehirleri arasındadır.
Adigey Cumhuriyeti'ndeki Batı Çerkesçesi yazı dili Çemguyların ağzı (кIэмгуйыбзэ) esas alanırak oluşturulmuştur.
Üç gruptan meydana gelirler:
- Kuban Nehri'ne doğru Ademıylar/Adameyler (адэмыехэр)
- Ciraki ve Ratazay civarında Yecerukaylar/Yegerkoylar (еджэрыкъоехэр)
- Kiraylar
Tarihi toprakları
| Makale serilerinden |
| Çerkesler |
|---|
 |
Kuban Nehri ile Laba ve Şagvaşe nehirleri arasındaki bölgede otururlar. Çemguyların yaşadıkları bölge kuzeyden Kuban, doğudan Besleneyler, batıdan Bjeduğlar, güneyden ise Abzehler tarafından çevrilir.
Sülaleler
| Çerkesçe | Transkripsiyon | Rusça |
| Болэтыкъу | Boletıɋ | Болоток |
| Быщтэ | Bışte | Биште |
| Дадыхъужъ | Dadıĥuĵ | |
| Делэкъу | Déleɋ | Делок |
| Дидыхъу | Didıȟ | |
| Дэгужъыекъу | Deguĵıyeɋ | |
| Дэгужъый | Deguĵıy | Дегужий |
| Жъорэмыкъу | Ĵoremıɋ | Жаримок |
| Заурымыкъу | Zawurımıɋ | Зауримук |
| Къаитмэс | Qayitmes | Каитмес |
| Къэрэхъу / Къэрэхъукъо | Qareȟ / Qereĥuqo | Кароховы |
| ЛIыупкъо | Łıwpqo | Тлиупко |
| Мат | Mat | Мат |
| Мэхъош | Meĥoş | Махош |
| ПакIэкъу | Paḉeɋ | Пачок |
| Пщыкъанокъуэ | Pşıqanoɋe | |
| Хьабкир | Habkir | Хабакир |
| ХьакIэмыз | Haḉemız | Хачемиз |
| Хьатыкъу | Hatıɋ | Хатук |
| Хьахъущэкъу | Haĥuşeɋ | Хахушок |
| ХьэпакӀ = ХьэпащӀэ | Hepaḉ / Hepaş'e | Хапачевы |
| ЦунтIыжъ | Çunṫıĵ | Чунтыж |
| Шъао | Ṩawo | Шао |
| Шъаукъу | Ṩawɋ | Шаук |
| Шыку | Şıķ | Шико |
Adigey Çemguy köyleri
Adigey Cumhuriyetindehi Çemguy köyleri:
| Çerkesçe | Transkripsiyon | Rusça |
| Еджэрыкъуай | Yecerıɋay | Егерухай |
| ХьакӀэмзый | Haḉemzıy | Хачемзий |
| Адэмый | Ademıy | Адамий |
| Джамбэчый | Cambeçıy | Джамбичи |
| Хьатикъуай | Hatiɋay | Хатукай |
| Джыракъый | Cıraqıy | Джерокай |
| Къэбэхьабл | Qebehabl | Кабехабль |
| Мамхыгъ | Mamxığ | Мамхег |
| Пщыжъхьабл | Pşıĵhabl | Пшизов |
| Хьэтэжыкъуай | Hetejıɋay | Хатажукай |
Türkiye'deki Çemguy köyleri
- Bilecik ilindeki köyler: Akçapınar (Gukayçıje), (Bozüyük'ün mahallesi olan) Akpınar (Adamey), Alibeydüzü (Gukay)
- Düzce ilindeki köyler: Köprübaşıömerefendi
- Kocaeli ilindeki köyler: Ketenciler
- Tokat ilindeki köyler: Kozlu Kızılçubuk (Erbaa), Bahçebaşı
Kaynakça
- ↑ "Kafkasya'da etnik yapı". 16 Nisan 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2013.
- ↑ Papşu, Murat. Adığece kelimelerin yazılışı 19 Nisan 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Nart Dergisi Sayı 70
- 1 2 Papşu, Murat (2003). Çerkes dillerine genel bir bakış Kafkasya ve Türkiye 10 Haziran 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Nart Dergisi, Mart-Nisan 2003, Sayı:35
- ↑ Hapi Cevdet Yılmaz. Adige dili ve edebiyatı 12 Nisan 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- 1 2 "Kafkasya'nın etnik mozaiği". 8 Nisan 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2013.
- ↑ "Cemguy Yerleşimleri". 19 Nisan 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2013.
- 1 2 3 4