Tepeler

Tepeler
Köy
Köyden bir görünüm
Köyden bir görünüm
Ardahan'ın konumu
Ardahan'ın konumu
Ardahan üzerinde Tepeler
Tepeler
Tepeler
Tepeler'in Ardahan'daki konumu
Koordinatlar: 41°03′55″N 42°34′30″E / 41.0653°K 42.575°D / 41.0653; 42.575
ÜlkeTürkiye Türkiye
İlArdahan
İlçeMerkez
Coğrafi bölgeDoğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • YöneticiMuhtar
İhtiyar heyeti
Rakım2044 m
Nüfus
 (2022)
 • Toplam428
Zaman dilimiUTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu0478
İl plaka kodu75
Posta kodu75110

Tepeler, Ardahan ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe

Tepeler köyünün eski adı Komki'dir. Komki (კომკი veya კომქი), 1595 tarihli Osmanlı tahrir defterinde Komk (كومك) olarak geçer. 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde ise, Konk (قونق) şeklinde yazılmıştır. Ortadan kalkmış köyler olan Petre-Pavle, Anuşivani ve Sadgomi'nin yerleşim alanları, Tepeler köyünün bugünkü sınırları içinde bulunmaktadır.

Komki, tarihsel Gürcistan'ın güneybatı kesimini oluşturan bölgelerden biri olan Artaani'de yer alıyordu. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyün bugünkü sınırları içinde bulunan tarihi yapılar da bu dönemden kalmış olmalıdır.

Komki köyü, 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı mufassal defterine göre, Gürcistan Vilayeti içinde Ardahan-i Büzürg livasının Kuzay nahiyesine bağlıydı. Köyün nüfusu 31 Hristiyan haneden oluşuyordu. İspenç vergisi vermekle yükümlü hane reislerin çoğu Bena, Dzamana, Grigol, Rosap, Maharebel, Gogiça, Papuna, Davit, Sarkis, Çita, Lazare, İvane gibi Gürcü adları taşıyordu. Köyde buğday, arpa ve yonca tarımı ile arıcılık yapılıyor, koyun ve domuz besleniyordu. Bu defterde Ardahan-i Büzürg livasının Meşe nahiyesinde aynı adı taşıyan başka bir köy bulunuyordu.

Komki köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde de aynı idari konuma sahipti. Köyün hasılası Hicri 1116 (1704-1705) tarihinde 13,499 akçe, Hicri 1129 (1716/1717) tarihinde ise 6.500 akçe idi.

Komk köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Konk (قونق) adıyla Kars vilayetinin Ardahan kazasının Yalnızçam nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 1.051 kişiden oluşuyordu. Komk veya Konk Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Tepeler olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Tepeler köyünün nüfusu 1.767 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 609 kişi okuma yazma biliyordu.

Tepeler köyünde günümüze ulaşan tarihsel yapılardan biri Komki Kalesi'dir. Köyün 500 metre güneybatısında, yüksekçe bir tepede bulunan kaleden geriye sadece kulesi kalmıştır. Kulenin çevresinde başka yapı izleri de tespit edilmiştir. Bir başka yapı kalıntısı ise, köyün 1 kilometre doğusundaki kiliseye aittir. Köylüler kilise kalıntısının bulunduğu yeri §Anişevan§ olarak adlandırmaktadır. Bu kilisenin Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı ve 1595 tarihli Osmanlı tahrir defterinde geçen Anuşivani köyünün kilisesi olduğu tahmin edilmektedir. Bu defterde geçen Petre-Pavle köyü da bugün Tepeler köyünün sınırları içinde bulunmaktadır. Tepeler köyü yerleşiminin 3 kilometre güneybatısında yer alan bu köyün kilisesinin kalıntıları bugüne ulaşmıştır. Petre-Pavle köyünde ayrıca megalit bir yapı kalıntısı bulunmaktadır.

Coğrafya

Tepeler köyü, Ardahan il merkezine 12 km uzaklıktadır.

Nüfus

Yıllara göre köy nüfus verileri
2022 428
2021 436
2020 432
2019 445
2018 478
2017 495
2016 486
2015 497
2014 527
2013 552
2012 562
2011 572
2010 590
2009 591
2008 607
2007 590
2000 732
1990 981
1985 1.239

Kaynakça

  1. 1 2 "5393 sayılı Belediye Kanunu" (PDF). mevzuat.gov.tr. 3 Temmuz 2005. s. 3. 1 Haziran 2024 tarihinde kaynağından (pdf) arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2024. Madde 9- Mahalle, muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilir.
  2. ↑ "Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan (გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი: გამოკვლევა: წიგნი III), (Yayımlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1947-1958, 3 cilt, III. Cilt (1958), s. 520". 15 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2025.
  3. ↑ "Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 760". 29 Ocak 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2025.
  4. 1 2 2014 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო–კლარჯეთის ძეგლების 2014 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2015, s. 102, 106-107. 11 Nisan 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-0-7362-5
  5. ↑ "Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan (გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი: გამოკვლევა: წიგნი III), (Yayımlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1947-1958, 3 cilt, III. Cilt (1958), s. 520, 536". 15 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2025.
  6. ↑ "Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan (გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი: თარგმანი : წიგნი II), (Yayımlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1941-1958, 3 cilt; II. cilt (1941), s. 441". 17 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2025.
  7. ↑ "Defter-i Caba-i Eyalet-i Çıldır 1694-1732 (ჩილდირის ვილაიეთის ჯაბა დავთარი : 1694-1732 წწ.), (Yayıma hazırlayan) Tsisana Abuladze, Tiflis, Sıra no: 105, 397". 30 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Haziran 2025.
  8. ↑ Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 760.
  9. ↑ 1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 349.
  10. ↑ "Köylerimiz, (Yayımlayan) İçişleri Bakanlığı, Ankara, 1968, s. 706". 23 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Nisan 2021.
  11. ↑ 1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 358.
  12. ↑ "Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan (გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი: გამოკვლევა: წიგნი III), (Yayımlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1947-1958, 3 cilt, III. Cilt (1958), s. 524". 15 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2025.
  13. 1 2 3 4 "Tepeler Köyü". YerelNet.org.tr. 6 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Nisan 2020.
  14. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16

Dış bağlantılar