| Tokrau Тоқырау, Тоқырауын (Kazakça) Токрау, Жаманкуль (Rusça) | |
|---|---|
Tokrau nehrinin son bölümü, Sentinel-2 görüntüsü
| |
![]() | |
| Konum | |
| Ülke(ler) | |
| Eyalet(ler) | Karagandı |
| İlçe(ler) | Aktogay |
| Fiziksel özellikleri | |
| Kaynak | Kızıltaş Dağları 48°42′40″N 74°42′31″E / 48.711100°K 74.708700°D |
| • rakım | y. 898 m (2.946 ft) |
| Kaynak birleşimi | Nurlanaşça ve Egizköytaş nehirlerinin birleşlmesi ile |
| Ağız | Balkaş kuzeyi, Balkaş-Alakol Havzası 46°43′56″N 75°31′07″E / 46.732200°K 75.518700°D |
• rakım | y. 340 m (1.120 ft) |
| Yükseklik farkı | y. 548 m (1.798 ft) |
| Uzunluk | 298 km (185 mi) |
| Havza alanı | 21.100 km2 (8.100 mil2) |
| Debi | 2,55 metreküp bölü saniye (90 cu ft/s) Aktogay ölçüm istasyonu |
| Havza özellikleri | |
Tokrau (Kazakça: Тоқырау; Rusça: Токрау), üst kesimlerde, (Kazakça: Тоқырауын, Tokıravın; Rusça: Жаманкуль, Zhamankul) olarak da bilinir, Kazakistan'da Karagandı Eyaleti'nin Aktogay ilçesinden akan bir nehirdir. Balkaş-Alakol Havzası'nda yer alır.
Tokrau nehri, Kazakistan Yaylaları'nın güneyindeki Kızıltaş sıradağlarında bulunan Karaşoki Dağı'nın 10 km (6,2 mi) kuzeyinden doğar. Nurlanaşça (Rusça: Нурланаща) ve Egizköytaş (Rusça: Егизкойтас) nehirlerinin birleşmesiyle oluşur. Akışı boyunca dar bir kanal içinde kabaca güneye doğru ilerler. Vadisi en geniş yerlerinde 10 km (6,2 mi)'ye ulaşabilir, geçitlerde 75 m (246 ft)'ye kadar daralır. Taşkın yatağı'nın genişliği 1 km (0,62 mi) ile 12 km (7,5 mi) arasındadır. Nehir, güneydeki Balkaş Gölü kıyısından yaklaşık 50 km (31 mi) uzaklıkta, kuru ve genişleyen bir ovada birçok kola ayrılır. Sonunda suları göl kıyısının kuzeyindeki yarı çöl kumlarına dağılır. Tokrau'nun bu son bölümü eskiden bir delta alanıydı. Nehir o zamanlar Balkaş Gölü'ne kadar uzanıyordu.
Tokrau'nun ana kolları Jalanaş, 73 km (45 mi) uzunluğundaki Karamende, Kosabai, Karatal ve 65 km (40 mi) uzunluğundaki Jinişke'dir.
Tokrau, Aktogay ilçesinin idari merkezi olan Aktogay şehri ve Sarıterek köyünden geçer. Ağzı Balkaş şehrinin kuzeydoğusunda ve Bektauata sıradağlarının doğusunda yer alır.
298 km (185 mi) uzunluğunda ve 21.100 km2 (8.100 mil2) drenaj havzasına sahiptir. Tokrau esas olarak karların erimesiyle beslenir. Suyu tazedir ve nehir kanalı genellikle Mart ve Mayıs ayları arasında dolar. Nadiren sonbaharın sonlarına doğru da dolduğu gözlemlenmiştir. Nehrin aşağı kesimleri sık sık kurur ve birbirinden kopuk havuzlar oluşur. Çok nadiren, ilkbahar sellerinin bol olduğu yıllarda, nehrin suları çöl bölgesinden geçerek Balkaş Gölü'ne akabilir.
Nehrin yukarı mecrasında Tunç Çağı ve Erken Demir Çağı dönemlerine ait Egizköytaş mezar kompleksi yer almaktadır.
Kazakistan'da tabakaları Paleozoyik döneme kadar uzanan fosilli bir stratigrafik birim olan Tokrau Formasyonu adını nehirden almıştır.