Tutacvari

Tutacvari (Gürcüce: თუთაჯვარი), Gürcistan’ın Samtshe-Cavaheti bölgesinde, bugünkü Adigeni Belediyesi sınırları içinde bir köydü. Mesheti bölgesinden Müslümanların 1944 yılında sürgün edilmesiyle köy boşalmış, 1949 yılında da burası bir yasayla köy olmaktan çıkarılmıştır.

Tarihçe

Tutacvari (თუთაჯვარი) adı, Gürcüce Tskutacvari'den (წყუთაჯვარი) gelir. Tskutacvari ise, "çifte haç" anlamındaki Tskviltacvari'den (წყვილთაჯვარი) değişime uğramıştır.

Bir Gürcü yerleşimi olan Tutacvari'nin bulunduğu bölge, 1578 yılında Osmanlıların eline geçti. Köyün kilisesi olan ve gününüze kalıntıları ulaşan Tutacvari Kilisesi (თუთაჯვრის ეკლესია) bu tarihten önce inşa edilmiş olmalıdır. Bu köy 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde "Zuğutacvari" (زوغوتة جواری) şeklinde geçer. Bu sırada Ahasihe livasının Oshe nahiyesine bağlı olan köy, boş olarak kaydedilmiştir.

Tutacvari köyü, 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından Rusya imparatorluğunun eline geçti. Yeniden meskun hale gelmiş olan köy, 1886 tarihli Rus nüfus sayımında "Цхутаджвари" (Tshutacvari) adıyla kaydedilmiştir. Bu sırada Ahaltsihe uyezdi sınırları içinde yer alan köy, 11 haneden oluşuyordu. Nüfusu, 40'ı erkek ve 25'i kadın olmak üzere, 65 kişi olarak tespit edilmişti. Bir hanede yaşayan iki Rus dışında köyün halkı Müslüman anlamında "Tatar" olarak yazılmıştı.

Tutacvari, 1930’larda Kikineti (ქიქინეთი), Tsahani (წახანი), Çurçuto (ჩურჩუტო) ve Tsahnistskaro (წახნისწყარო) köyleriyle birlikte Tsahnisi köy sovyetini oluşturuyordu. 1944 yılında köyün Müslüman halkı Orta Asya’ya sürüldü. 2 Ağustos 1949 tarihinde, köy halkının başka bir yere gitmiş olması gerekçe gösterilerek, Gürcistan SSC Yüksek Sovyeti’nin aldığı bir kararla Tutacvari ile Çurçuto'nun köy statüsü kaldırılmıştır. Tutacvari'nin yerleşim alanı günümüze Kikineti köyünün sınırları içinde bulunmaktadır.

Kaynakça

  1. ↑ საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს უწყებები N10-11, საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმი, 1949 ISSN: 0203-2023
  2. ↑ "გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი : გამოკვლევა: წიგნი III", (Yayımlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1947-1958, 3 cilt, III. Cilt (1958), s. 171
  3. ↑ "გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი: თარგმანი: წიგნი II", (Yayımlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1947-1958, 3 cilt, II. Cilt (1941), s. 126
  4. ↑ "გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი : გამოკვლევა: წიგნი III", (Yayımlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1947-1958, 3 cilt, III. Cilt (1958), s. 171
  5. ↑ "სამცხე – ჯავახეთი: ცნობარი" Yazarlar (Dali Nikolaişvili, Davit Sartania, Avtandil Ucmacuridze, Lamzira Lağidze, Vaja Trapaidze, Tinatin Nanobaşvili), Tiflis, 2016, s. 243 ISBN 978-9941-0-8626-7
  6. ↑ Свод статистических данных о населении Закавказскаго края, извлеченных из посемейных списков 1886 г., Tiflis, 1893, "Ahaltsihe uyezdi" - 325.
  7. ↑ საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს უწყებები N10-11, საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმი, 1949 ISSN 0203-2023