Ze'ev Jabotinsky זאב ז'בוטינסקי | |
|---|---|
 | |
| Doğum | Vladimir Yevgenyevich Zhabotinsky 17 Ekim 1880 Odessa, Rus İmparatorluğu |
| Ölüm | 3 Ağustos 1940 (59 yaşında) New York, Amerika Birleşik Devletleri |
| Milliyet | Yahudi |
| Uğraş | Hukukçu ve politikacı |
| Tanınma nedeni | İsrail'in kuruluşundaki büyük rolü |
| Din | Yahudilik |
Ze'ev Jabotinski veya Vladimir Yevgenyevich Zhabotinsky (İbranice: זאב ז'בוטינסקי, lit. "Ze'ev Zhabotinski"; Rusça: Зеэв Жаботинский; 17 Ekim 1880, Odessa – 3 Ağustos 1940, New York), Yahudi kökenli Rus–Amerikalı Siyonist önder ve gazeteci. İsrail'in kurulmasında önemli bir rol oynayan militan Siyonist-Revizyonist hareketin kurucularındandır.
1898'de yabancı ülkelerde muhabirliğe başladı. Gazetecilikte büyük ün kazanınca 1901'de başyazar olarak Odessa'ya çağrıldı. 1903'te hem yazılarıyla hem de etkileyici konuşmalarıyla Filistin'de bir Yahudi ulusal devletinin kurulmasını amaçlayan Siyonist görüşleri savunmaya başladı.
1920'de Filistinli Araplara ve İngilizlere karşı savaşmak üzere Haganah adlı Siyonist örgütün kuruluş çalışmalarına katıldı ve örgütte yönetici oldu. Bunun üzerine Filistin'deki İngiliz manda yönetimince 15 yıl ağır hapis cezasına çarptırıldı. Ama bu kararın yol açtığı protestolar sonucunda cezası kısa bir süre sonra tecil edildi. 1920'lerde birçok uluslararası Siyonist örgütte önemli görevler aldı. 1925'te Dünya Siyonist Revizyonistler Birliği'ne, 1935'te ise Yeni Siyonist Örgüt'e katıldı.
Filistin'le ilgili İngiliz Krallık Komisyonu'nda tanıklık ederken, kültürel Siyonizm'e daha az ağırlık vererek, Şeria Irmağının iki yakasında bir Filistin-Yahudi devleti kurulmasını savundu. Bu süreçte Benzion Netanyahu ile beraber çalıştı. Göç yoluyla bölgede bir Yahudi çoğunluğun oluşturulmasını önerdi, Yahudilerin sürekli ordu oluşturacak biçimde meşru savunma amacıyla zorunlu askerliği savundu. 1940'ta Siyonist-Revizyonist Parti'nin gençlik örgütü Betar'ı ziyaret etmek için gittiği ABD'de kalp krizi sonucunda yaşamını yitirdi.
Jabotinski, vasiyetindeki bir madde uyarınca New York, Farmingdale'deki New Montefiore Mezarlığı'na gömüldü. O dönemde talep edilse de David Ben-Gurion, Jabotinski'nin İsrail'de gömülmesine izin vermedi. 1964'te dönemin İsrail Başbakanı Levi Eşkol'un emri ve Jabotinski'nin vasiyetinin ikinci maddesi uyarınca, Jabotinsky ve eşinin naaşı Kudüs'teki Mount Herzl Mezarlığı'na yeniden gömüldü. 13 Mayıs 2016'da Jabotinsky'nin New York'taki orijinal mezarının bulunduğu yere bir anıt dikildi.
1940'larda Filistin'de terör faaliyetlerinde bulunan Irgun Zvai Leumi(Irgun) adlı örgütünü kuran yoldaşları ve takipçileri sonradan siyasete atılarak Herut (Özgürlük) Partisi'ni kurdular.
