Zihin

Zihin ya da bilinç; düşüncenin, algılamanın, belleğin, duygunun, isteğin ve düşlemenin belirli bileşimlerinde ortaya çıkan bilinç ve zekânın kolektif görünümlerini kapsar. Zihin, bir bilinç akışı olarak tanımlanabilir. İnsan beynindeki bilinçli süreçlerin tümünü içerir. Ayrıca bu sözcük, belirli bağlamlarda hayvanların bilinçli veya insanların bilinçaltı düşünce süreçlerini ifade etmek için de kullanılır. "Zihin" kavramı, özellikle mantıksal düşünce süreçlerine atıfta bulunmak amacıyla sıklıkla tercih edilir.

Zihnin ne olduğu ve nasıl çalıştığına dair Platon, Aristo, Adi Shankara, Siddhārtha Gautama gibi Antik Yunan ve Hint filozoflarına kadar uzanan pek çok teori bulunmaktadır. Bilim öncesi teoriler; teoloji, ruh ve zihin arasındaki ilişkiye odaklanmış, kişinin tanrı vergisi veya ilahi öz varlığına dayandırılmıştır. Modern teoriler ise zihni, beynin bilimsel işleyişi üzerine kurulu, psikolojinin bir olgusu ve çoğunlukla bilinç ile eş anlamlı olarak kullanılan bir kavram olarak ele alır.

Aynı zamanda hangi insani niteliklerin zihni oluşturduğu konusu da oldukça tartışmalıdır. Bazıları yalnızca yüksek entelektüel işlevlerin zihni meydana getirdiğini öne sürer: bilhassa mantık (akıl) ve bellek. Bu görüşe göre duygular (sevgi, nefret, korku, sevinç) doğası gereği ilkel veya özneldir; bu nedenle aklın kökeninden veya doğasından ayrı tutulmalıdır. Diğerleri ise insanın benzer kökene ve yapıya sahip duygusal ve rasyonel yönlerinin birbirinden ayrılamayacağını savunur ve bunların tümünün bireysel zihnin bir parçası olarak görülmesi gerektiğini ileri sürer.

Zihnin popüler kullanımı çoğunlukla "düşünüş" ile eş anlamlıdır; yani kafamızın içinde kendi kendimizle yürüttüğümüz içsel konuşmalardır. Bu anlamda zihnin temel özelliklerinden biri, sahibinden başka hiç kimsenin doğrudan erişemediği özel bir alan olmasıdır. Hiç kimse zihnimizi doğrudan okuyamaz ve yalnızca dışa aktardıklarımızı bilebilir.

Kaynakça

Psikoloji ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz.