| Stad in Duitsland | |||
|---|---|---|---|
| Situering | |||
| Deelstaat | |||
| Landkreis | Aschaffenburg | ||
| Regierungsbezirk | Neder-Franken | ||
| Coördinaten | 50° 5′ NB, 09° 4′ OL | ||
| Algemeen | |||
| Oppervlakte | 59,30 km² | ||
| Inwoners (31-12-2020) |
18.525 (312 inw./km²) | ||
| Hoogte | 126 m | ||
| Stephan Noll (CSU) | |||
| Overig | |||
| Postcode | 63755 | ||
| Netnummer | 06023 | ||
| Kenteken | AB | ||
| Stad | 6 stadsdelen | ||
| Gemeentenr. | 09 6 71 111 | ||
| Website | Officiële website | ||
| Locatie van Alzenau in Aschaffenburg | |||
| Foto's | |||
| Stadhuis (1862; uitgebreid in 1974) | |||
| |||
De stad en gemeente Alzenau (tot 1 januari 2007: Alzenau i.UFr.) ligt in de Landkreis Aschaffenburg in Beieren. Tot de opheffing op 1 juli 1972 was de plaats de bestuurszetel van de gelijknamige Landkreis Alzenau. De stad telde op de peildatum van de meest recente statistiek 18.525 inwoners.
Het gebied waarin Alzenau ligt behoort tot de oostelijke uitlopers van het Rijn-Maingebied. De meeste stadsdelen echter strekken zich uit over westelijke uitlopers van de Spessart. De gemeente kent een bosareaal van ongeveer 2.600 ha en telt 85 ha aan wijngebied. Een bekende heuvel in het oosten van het gemeentegebied is de 436 meter hoge Hahnenkamm (Spessart). Door de gemeente stroomt de Kahl, een 32 kilometer lang zijriviertje van de Main.
In tegenstelling tot dit "groene" imago is het over de nabijgelegen snelweg (Bundesautobahn 45) een kleine moeite om snel Aschaffenburg, Hanau of Frankfurt am Main te bereiken.
Alzenau telt momenteel twee afritten van de Autobahn A 45, de nummers 44 en 45, beide niet ver ten westen van het stadje. Een nieuwe afrit is in studie.
Van Kahl am Main loopt een 23 kilometer lange spoorlijn, de Kahlgrundbahn, oostwaarts langs station Alzenau (Unterfr), en nog 4 andere haltes binnen de gemeentegrenzen, naar Schöllkrippen. Er bestaat binnen de gemeente een beperkte stadsbusdienst.
De gemeente Alzenau bestaat uit onderstaande stadsdelen:
De gemeente kent stedenbanden met:
In Alzenau en de stadsdelen hiervan wordt niet alleen bos- en wijnbouw bedreven. De gemeente telt daarnaast een hoog aantal High-Tech ondernemingen, alsmede diverse kleine filialen van andersoortige grote, soms buitenlandse bedrijven. Daaronder is het Canadese Applied materials, dat een filiaal heeft in een kantoorgebouw, dat in 1989 met een architectuurprijs werd bekroond. Het stadje heeft een Amtsgericht.
In 1999 werd Alzenau onderscheiden met de prijs Wirtschaftsfreundliche Gemeinde. De prijs is uitgereikt door het Beierse ministerie voor Economie, Verkeer en Technologie.
In de prehistorie hebben hier dragers van de klokbekercultuur gewoond (ca. 2600 v.Chr.).
De plaats wordt in 950 voor het eerst schriftelijk vermeld als Wilmundsheim. In de 12e eeuw ontvingen zowel Wilmundsheim en het naburige Somborn het zogenaamde Freigericht (de rechtspraak over alle vrije inwoners van een plaats). Tussen 1395 en 1399 werd de Burcht van Alzenau gebouwd, van hieruit werden de belangen van de aartsbisschop van Mainz behartigd. In 1401 verkreeg Wilmundsheim zowel Stads- als Marktrechten, uit handen van koning Ruprecht van de Palts.
Vanaf 1500 werd Alzenau voor meer dan 200 jaar een condominium onder de gezamenlijke heerschappij van het Keurvorstendom Mainz en de graven van Hanau. De plaats werd niet door de Reformatie protestants, maar bleef, onder bisschoppelijk gezag, rooms-katholiek. In 1740 werd het oude Freigericht gedeeld en werd Alzenau in zijn geheel toegevoegd aan het Keurvorstendom. In 1816 verkreeg het Koninkrijk Beieren grote delen van het Keurvorstendom Mainz en sindsdien behoort ook de stad Alzenau tot Beieren.
In 1862 werd Alzenau tot hoofdplaats van het gelijknamige district verkozen. In 1898 verkreeg de plaats aansluiting op het spoorwegnet. In 1951 werden aan Alzenau opnieuw (nu door de Vrijstaat Beieren) stadsrechten verleend. In de late 19e eeuw en de eerste helft van de 20e eeuw waren er in de gemeente enige fabrieken van sigaretten.
Ter voorbereiding op de gemeentelijke herindeling, die in 1972 gestalte kreeg, werden de districten Alzenau en Aschaffenburg eveneens in 1972 samengevoegd. De gemeenten Albstadt, Kälberau en Wasserlos werden in datzelfde jaar toegevoegd aan de gemeente Alzenau. De huidige omvang van Alzenau werd bereikt na een nieuwe gemeentelijke herindeling (in 1975) door samenvoeging van de gemeente met de voordien zelfstandige gemeenten Hörstein en Michelbach.