Marasmius

Marasmius
Marasmius elegans
Taxonomische indeling
Rijk:Fungi (Schimmels)
Stam:Basidiomycota (Steeltjeszwam)
Klasse:Agaricomycetes
Onderklasse:Agaricomycetidae
Orde:Agaricales (Plaatjeszwam)
Familie:Marasmiaceae
Geslacht
Marasmius
Fr. (1836)
Afbeeldingen op Wikimedia Commons
Marasmius op Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Schimmels

Marasmius is een geslacht van plaatjeszwammen uit de familie Marasmiaceae. De soorten worden in het Nederlands taailingen genoemd. Het zijn meestal kleine paddenstoelen met een dunne hoed en een taaie steel. De typesoort is het wieltje (Marasmius rotula).

Kenmerken

De vruchtlichamen hebben doorgaans een dunne, vaak radiaal gegroefde hoed, plaatjes en een slanke, dikwijls taaie en donkere steel. Bij veel soorten verschrompelen de vruchtlichamen tijdens droogte en ontvouwen ze zich opnieuw na bevochtiging. De sporenprint is wit.

Microscopisch hebben de soorten doorgaans gladde, kleurloze en niet-amyloïde basidiosporen. De hoedhuid (pileipellis) bestaat vaak uit een laag dicht opeenstaande cellen. De vorm van deze cellen en de aanwezigheid van cystiden zijn belangrijk bij de determinatie.

Ecologie en verspreiding

De meeste soorten leven saprotroof op dood plantaardig materiaal, zoals afgevallen bladeren, takjes en ander plantenafval. Sommige soorten groeien tussen gras, waaronder de weidekringzwam (Marasmius oreades). Het geslacht komt wereldwijd voor en is bijzonder soortenrijk in tropische en subtropische gebieden.

Taxonomie

Het geslacht werd in 1836 door Elias Magnus Fries beschreven. Op basis van onder meer DNA-onderzoek is de afgrenzing van Marasmius in de afgelopen decennia gewijzigd. Een taxonomische herziening uit 2024 bracht een nieuwe indeling in ondergeslachten, secties en kleinere groepen. Zo worden de paardenhaartaailing (Gymnopus androsaceus) en de grote knoflooktaailing (Mycetinis alliaceus) niet meer tot Marasmius gerekend.

Soorten

In de wetenschappelijke literatuur wordt uitgegaan van ongeveer 700 soorten wereldwijd. Dit is een schatting, geen vaststaand aantal, omdat nieuwe soorten worden beschreven en andere namen als synoniem worden beschouwd of naar een ander geslacht worden overgebracht. Onderstaande tabel geeft een selectie van soorten met een Nederlandse naam. De wetenschappelijke namen volgen Species Fungorum; de Nederlandse namen zijn onder meer opgenomen in de NDFF Verspreidingsatlas.

SoortNederlandse naamAuteur(s)Jaar
Marasmius bulliardiiDwergwieltjeQuél.1878
Marasmius cohaerensHoornsteeltaailing(Pers.) Cooke & Quél.1878
Marasmius curreyiOranje grastaailingBerk. & Broome1879
Marasmius epiphylloidesKlimoptaailing(Rea) Sacc. & Trotter1925
Marasmius epiphyllusWitte taailing(Pers.) Fr.1838
Marasmius epodiusDuintaailingBres.1887
Marasmius hudsoniiHulsttaailing(Pers.) Fr.1838
Marasmius limosusRietwieltjeQuél.1878
Marasmius oreadesWeidekringzwam(Bolton) Fr.1836
Marasmius rotulaWieltje(Scop.) Fr.1838
Marasmius torquescensBehaarde roodsteeltaailingQuél.1872
Marasmius wynneaeBeukentaailingBerk. & Broome1859