Hij ontwikkelde een non-associatieve theorie over het denken in 1913, gebruik makend van een introspectieve methode. Anders dan zijn voorgangers, ontwikkelde Selz een theorie zonder het gebruik van afbeeldingen en associaties. Wilhelm Wundt was de eerste die de introspectie gebruikte in de jaren 1880, maar kon hiermee geen hogere cognitieve processen bestuderen in wetenschappelijk laboratoria.
Selz' ideeën anticipeerden op enige voorname concepten uit de moderne cognitieve psychologie, zoals:
De eenheid van gedachten is gedirigeerde associatie.
Begrip van problemen vereist de vorming van structuur
Probleemoplossen bevat het testen van condities
In 2004 publiceerde filosoof en psycholoog Michel ter Hark (Universiteit Groningen) Popper, Otto Selz and the Rise of Evolutionary Epistemology, waarin hij betoogt dat Karl Poppers' concept falsificatie belangrijke voorlopers heeft in het werk van Otto Selz. Selz ontwikkelde al vóór 1933 een probleem- en hypothesegerichte benadering van kennisverwerving, maar werkte deze nooit uit tot een algemene wetenschapsfilosofie. Door zijn gedwongen vertrek uit de academische wereld onder het nationaalsocialistische regime raakte Selz’ werk grotendeels in vergetelheid.
Literatuur
Otto Selz schreef onder andere:
1910, "Die psychologische Erkenntnistheorie und das Transzendenzproblem", in: Archiv für die gesamte Psychologie nr. 16, pp.1–110.
1913, Über die Gesetze des geordneten Denkverlaufes. Eine experimentelle Untersuchung. Stuttgart: Speemann.
1922, Zur Psychologie der produktiven Denkens und des Irrtums, Bonn: Cohen.
1924, Die Gesetze der produktiven und reproduktiven Geistestätigkeit, Bonn: Cohen.
1991, Wahrnehmungsaufbau und Denkprozeß. Ausgewählte Schriften, hrsg. v. A. Métraux und T. Hermann. Bern: Huber.
Over Otto Selz
N. H. Frijda & Adriaan de Groot (Eds.) (1981). Otto Selz: His Contribution to Psychology. The Hague: Mouton Publishers.
Michel Ter Hark (2004), Popper, Otto Selz and the rise of evolutionary epistemology. Cambridge: Cambridge University Press.
Herrmann, T. (1999). Otto Selz und die Würzburger Schule. In W. Jahnke & W. Schneider (Hrsg.), Hundert Jahre Institut für Psychologie und Würzburger Schule der Denkpsychologie (S. 159-167). Göttingen: Hogrefe.
Alexandre Métraux (1999): Otto Selz. In: Illustrierte Geschichte der Psychologie. Hg. Helmut E. Lück und Rudolf Miller. Psychologie Verlags Union: Weinheim. 2.korr. Aufl.
Pieter J. van Strien & Erik Faas (2004), "Otto Selz: A Brief Biography", in: Rand B. Evans, Thomas Carlyle Dalton (), The Life Cycle of Psychological Ideas.