1881

1881
Eeuwen:	18e eeuw · 19e eeuw · 20e eeuw
Decennia:	1870-1879 · 1880-1889 · 1890-1899
Jaren:	<< · < · 1880 · 1881 · 1882 · > · >>
Jaartelling in verschillende culturen
Ab urbe condita:		2634 MMDCXXXIV
Armeense jaartelling:		1330 – 1331 ԹՎ ՌՅԼ – ՌՅԼԱ
Chinese jaartelling:		4577 – 4578 丁辰 – 戊巳
Christelijke jaartelling:		1881 MDCCCLXXXI
Ethiopische jaartelling:		1873 – 1874
Hebreeuwse jaartelling:		5641 – 5642
Hindoekalenders:
- Vikram Samvat		1936 – 1937
- Shaka Samvat		1803 – 1804
- Kali yuga		4982 – 4983
Iraanse jaartelling:		1259 – 1260 ۱۲۵۹ – ۱۲۶۰
Islamitische jaartelling:		1298 – 1299 ١٢٩٩ – ١٢٩٨
Maçonnieke jaartelling:		5880 – 5881
1881 naar onderwerp
Lijst van landen
Sport (categorie)
Juliaanse kalender van 1881
Gregoriaanse kalender van 1881

Het jaar 1881 is het 81e jaar in de 19e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

januari

• 1 - De spoorlijn Zwolle - Almelo (exploitatie SS) komt gereed.
• 11 - Het apenverblijf in de ZOO Antwerpen brandt af, waarbij 79 dieren omkomen.
• 28 - Met de Slag van Laingsnek, waar generaal Piet Joubert het leger van generaal George Pomeroy Colley verslaat, begint de Eerste Transvaalse Vrijheidsoorlog (Boerenoorlog).

februari

• 10 - Première van "Hoffmans vertellingen" van Jacques Offenbach.
• 27 - Nadat een Britse strijdmacht onder George Pomeroy Colley vernietigend wordt verslagen in de Slag van Majuba, eindigt de Eerste Boerenoorlog.
• februari - In Chama (New Mexico) worden botten van de Coelophysis gevonden.

maart

• 3 - De Nederlandse minister van justitie Anthony Modderman kondigt een nieuw Wetboek van Strafrecht af, dat de nog geldende Franse Code pénal zal vervangen.
• 4 - De Republikein James Garfield aanvaardt het presidentschap van de Verenigde Staten van Amerika.
• 5 - Trappisten uit Frankrijk stichten in Berkel-Enschot het klooster Koningshoeven.
• 13 - Tsaar Alexander II van Rusland komt bij een bomaanslag om het leven.
• 22 - Het eiland Chios wordt zwaar getroffen door een aardbeving.

april

• 5 - In de Conventie van Pretoria staat het Britse bestuur van Gladstone de Boeren van Transvaal zelfbestuur toe in Transvaal onder Brits toezicht. Expansie buiten de huidige grenzen is verboden.
• 12 - Johan Wilhelm van Lansberge wordt door Frederik s'Jacob opgevolgd als gouverneur-generaal van Nederlands-Indië.
• 13 - Het Koninklijk Fries Genootschap voor Geschiedenis en Cultuur opent in het Eysingahuis te Leeuwarden het Fries Museum.

mei

• 1 - De molens van de Wijdewormer worden te koop aangeboden voor sloop, omdat het stoomgemaal het bemalen van de polder goed alleen af kan.
• 9 - Vorst Alexander I van Bulgarije schort voor zeven jaar de grondwet op. Hij vervangt de liberale regering door een militair bestuur onder Jokhan Kazimir Gustavovitsj Ernrot.
• 11 - Frankrijk stelt een protectoraat in voor Tunesië, dat het heeft bezet.
• 12 - In Utrecht wordt de Nederlandsch-Zuid-Afrikaansche Vereeniging opgericht.
• 16 - De in 1880 opgerichte Noord-Zuid-Hollandsche Stoomtramweg-Maatschappij neemt haar eerste stoomtramdienst in gebruik op het baanvak Hillegom - Leiden. Over een maand zal ook het baanvak Hillegom - Haarlem klaar zijn.

juni

• 1 - In Amsterdam wordt het eerste Nederlandse openbare telefoonnetwerk in gebruik genomen door de Bell Telefoon Maatschappij. Er zijn 49 aansluitingen.
• 4 - De Brabantse Lijn, de spoorlijn die Tilburg met Nijmegen verbindt, wordt geëxploiteerd.
• 21 - Oprichting van het Amerikaanse Rode Kruis. Clara Barton, veteraan uit de Amerikaanse Burgeroorlog, wordt de eerste voorzitter.

juli

• 2 - De Amerikaanse president James Garfield wordt in een spoorstation in Washington neergeschoten door een geestelijk gestoorde man.
• 23 - De Internationale Gymnastiekfederatie wordt opgericht in Luik.

augustus

• 15 - Opening van de eerste Internationale Elektriciteitstentoonstelling in Parijs.

september

• 9 - De jonge Egyptische kolonel Ahmed Urabi pleegt een staatsgreep, vooral gericht tegen de Engelse en Franse invloed rond het Suezkanaal.
• 19 - De Amerikaanse president Garfield bezwijkt aan de gevolgen van de moordaanslag op 2 juli. Vicepresident Chester Arthur volgt hem op.
• 20 - In Karlsruhe trouwen prinses Victoria van Baden en kroonprins Gustaaf V Adolf van Zweden.

oktober

• 4 - Het Nederlandse mailschip "Koning der Nederlanden" zinkt op weg van Batavia naar Amsterdam, in het westelijk deel van de Indische Oceaan. 90 van de 216 opvarenden komen om het leven.
• 18 - De Franse priester Abbé Julien Gouyet van Parijs ontdekt samen met twee Duitse expedities de plaats in Efeze waar het huis van de Maagd Maria zou hebben gestaan.
• 26 - In Tombstone (Arizona) vindt het befaamde Vuurgevecht bij de O.K. Corral plaats met Wyatt Earp en Doc Holiday.

december

• 8 - De brand in het Ringtheater, van Wenen, waarbij meer dan vierhonderd mensen omkomen.
• 12 - De Groningse Farmaceutische Studentenvereniging Pharmaciae Sacrum wordt opgericht.
• 27 - Oplevering van de grote moskee van Baiturrahman in de Indonesische stad Banda Atjeh.
• december - Opening Tramlijn Vlissingen - Middelburg.

zonder datum

• Louis Pasteur bewijst dat gevaccineerde kinderen afweer opbouwen.
• Nabij Exloo wordt het uit de bronstijd afkomstige Kralensnoer van Exloo gevonden.

Muziek

• Johannes Brahms componeert zijn Pianoconcert nr 2 Opus 83
• Gabriel Fauré componeert de Ballade in Fis-gr.t. voor piano en orkest, Opus 19
• 23 januari: eerste uitvoering van Jevgeni Onegin van Pjotr Iljitsj Tsjaikovski
• 15 februari: eerste uitvoering van Vioolconcert van Niels Gade
• 25 april: eerste uitvoering van de opera Patience van William S. Gilbert en Arthur Sullivan

Literatuur

• De Amerikaanse schrijver Henry James publiceert The Portrait of a Lady

Beeldende kunst

• 
  Jongeman, gras snijdend met een sikkel (1881) Vincent van Gogh, Kröller-Müller Museum
• 
  L'Evasion de Rochefort (1881) Édouard Manet, Kunsthaus, Zürich
• 
  Twee zusjes (Op het terras) (1881) Pierre-Auguste Renoir

Bouwkunst

• 
  Stedelijk Gymnasium, Leeuwarden Thomas Adrianus Romein
• 
  Station Hemmen-Dodewaard (1881) M.A. van Wadenoyen

Juwelen

• 
  Maxima met het inhuldigingsdiadeem (1881)

Geboren

Overleden

januari

• 18 - Auguste Mariette (59), Frans egyptoloog
• 24 - James Collinson (55), Engels kunstschilder

februari

• 9 - Fjodor Dostojevski (59), Russisch schrijver en publicist

maart

• 1 - Adolphe Joanne (67), Frans journalist en schrijver van reisboeken
• 13 - Alexander II van Rusland (62), tsaar van Rusland
• 28 - Modest Moessorgski (42), Russisch componist

april

• 2 - Johannes Tavenraat (72), Nederlands kunstschilder

mei

• 14 - Maria Mazzarello (44), heilige van de Rooms-katholieke kerk

juni

• 6 - Henri Vieuxtemps (61), Belgisch violist en componist

juli

• 14 - Billy the Kid (21), Amerikaans crimineel

augustus

• 11 - Willem Jan Schuttevaer (83), oprichter van de Koninklijke Schippersvereniging Schuttevaer

september

• 18 - David Alter (73), Amerikaans arts, natuurkundige en uitvinder
• 19 - James Garfield (49), 20^ste president van de Verenigde Staten

november

• 1 - Jacques Perk (22), Nederlands dichter

december

• 9 - Thomas François Burgers (47), Zuid-Afrikaans president

Weerextremen in België

• 15 januari: laagste etmaalgemiddelde temperatuur ooit op deze dag: −13,5 °C en laagste minimumtemperatuur: −17 °C.
• 25 januari: laagste etmaalgemiddelde temperatuur ooit op deze dag: −15,5 °C en laagste minimumtemperatuur: −20,7 °C. Dit is de laagste minimumtemperatuur ooit in Ukkel waargenomen.
• 10 februari: hoogste etmaalsom van de neerslag ooit op deze dag: 18,6 mm.
• 24 maart: hoogste etmaalsom van de neerslag ooit op deze dag: 18,7 mm.
• 14 april: hoogste etmaalsom van de neerslag ooit op deze dag: 13,4 mm.
• 15 april: hoogste etmaalsom van de neerslag ooit op deze dag: 18 mm.
• 21 april: laagste etmaalgemiddelde temperatuur ooit op deze dag: 2,4 °C.
• 9 juni: laagste etmaalgemiddelde temperatuur ooit op deze dag: 8,3 °C en laagste minimumtemperatuur: 5,1 °C.
• 10 juni: laagste etmaalgemiddelde temperatuur ooit op deze dag: 7,3 °C en laagste minimumtemperatuur: 4 °C.
• 26 juli: hoogste etmaalsom van de neerslag ooit op deze dag: 29,5 mm.
• 22 september: hoogste etmaalsom van de neerslag ooit op deze dag: 40,2 mm.
• september: september met hoogste relatieve vochtigheid: 93% (normaal 82,3%).
• 2 oktober: laagste minimumtemperatuur ooit op deze dag: 2,2 °C.
• 5 oktober: laagste etmaalgemiddelde temperatuur ooit op deze dag: 2,9 °C en laagste minimumtemperatuur: −1,5 °C.
• 19 oktober: laagste etmaalgemiddelde temperatuur ooit op deze dag: 3,3 °C en laagste minimumtemperatuur: −1,2 °C.
• 31 oktober: laagste etmaalgemiddelde temperatuur ooit op deze dag: 0,1 °C.
• oktober: koudste oktober ooit met een gemiddelde temperatuur van 5,8 °C (normaal: 10,5 °C).

Bron: KMI Gegevens Ukkel 1901-2003 met aanvullingen

Zie de categorie 1881 van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.