1882

1882
Eeuwen:	18e eeuw · 19e eeuw · 20e eeuw
Decennia:	1870-1879 · 1880-1889 · 1890-1899
Jaren:	<< · < · 1881 · 1882 · 1883 · > · >>
Jaartelling in verschillende culturen
Ab urbe condita:		2635 MMDCXXXV
Armeense jaartelling:		1331 – 1332 ԹՎ ՌՅԼԱ – ՌՅԼԲ
Chinese jaartelling:		4578 – 4579 戊巳 – 己午
Christelijke jaartelling:		1882 MDCCCLXXXII
Ethiopische jaartelling:		1874 – 1875
Hebreeuwse jaartelling:		5642 – 5643
Hindoekalenders:
- Vikram Samvat		1937 – 1938
- Shaka Samvat		1804 – 1805
- Kali yuga		4983 – 4984
Iraanse jaartelling:		1260 – 1261 ۱۲۶۰ – ۱۲۶۱
Islamitische jaartelling:		1299 – 1300 ١٣٠٠ – ١٢٩٩
Maçonnieke jaartelling:		5881 – 5882
1882 naar onderwerp
Lijst van landen
Sport (categorie)
Juliaanse kalender van 1882
Gregoriaanse kalender van 1882

Het jaar 1882 is het 82e jaar in de 19e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

januari

• 1 - Leon Pinsker, een Pools-Russische Joodse arts, schrijft het pamflet “Autoemanzipation” (Zelf-Emancipatie, waarin hij de Joden oproept zichzelf te bevrijden van discriminatie en vervolging door vestiging in een eigen land. De Joodse trek naar Palestina komt op gang.
• 19 - Begin van de ergste beurskrach in de Franse economie in de negentiende eeuw. Gauguin en Schuffenecker verloren hierdoor hun goed betaalde baan als beurshandelaar.

februari

• 20 - De "burgervaojer" van Oeteldonk, Peer vaan den Muggenheuvel tot den Bobberd, komt voor het eerst aan in "zijn" plattelandsdorp. Begin van de moderne carnavalstraditie in 's-Hertogenbosch.
• 20 - In Londen wordt de Society for Psychical Research opgericht om onbevooroordeeld onderzoek te doen naar spiritisme en andere paranormale verschijnselen.

maart

• 19 - start bouw van de Sagrada Família in Barcelona.
• 21 - Eerste kaasmarkt in Bodegraven.
• 24 - Robert Koch maakt zijn ontdekking van de bacterie die tuberculose veroorzaakt wereldkundig.

april

• 1 - In Hongarije breekt de Tiszaeszlàr-affaire uit: een moordzaak die uitmondt in een antisemitisch complot.
• 3 - De Amerikaanse outlaw Jesse James wordt doodgeschoten.
• 10 - Het stoffelijk overschot van Louis Brion wordt van Curaçao overgebracht naar het Panteón Nacional in de hoofdstad van Venezuela, Caracas.
• 23 - Een Franse maatschappij begint met het graven van het Kanaal van Korinthe.
• 25 - De Franse kapitein der mariniers Henri Rivière verovert de Citadel van Hanoi.

mei

• 6 - De Britse hoge vertegenwoordiger in Dublin Lord Cavendish en zijn secretaris Burke worden tijdens een wandeling in Phoenix Park vermoord.
• 20 - Duitsland sluit met Oostenrijk-Hongarije en Italië de Driebond. Deze komt naast de alliantie van Duitsland, Oostenrijk-Hongarije en Rusland.
• 22 - De 206 kilometer lange Gotthardspoorlijn dwars door Zwitserland wordt geopend.

juni

• 1 - Officiële opening van de Spoorlijn Immensee - Chiasso met de Gotthardtunnel, waarvan de aanleg 300 arbeiders het leven heeft gekost.

juli

• 5 - Uit Amsterdam vertrekt het stoomschip Varna met de deelnemers aan de Nederlandse poolexpeditie 1882-83. Doel is Port Dixon.
• 11 tot 13 - Een eskader van de Britse Middellandse Zeevloot voert een bombardement uit op de haven van Alexandrië, waar de Egyptische kapitein Ahmed Urabi zich heeft verschanst.
• 26 - In het Festspielhaus te Bayreuth gaat de opera Parsifal in première.

september

• 4 - Thomas Edison schakelt 's werelds eerste elektriciteitsvoorziening in, waarmee hij 59 klanten rond zijn Pearl Street Station in beneden Manhattan van 110 volt gelijkstroom voorziet.
• 13 - Britse mariniers bezetten het Suezkanaal en maken een einde aan de revolte van Urabi. Begin van het protectoraat over Egypte, dat formeel tot 1922 maar feitelijk tot 1936 zal duren.
• 16 - De Franse ingenieur Marcel Deprez legt op houten telegraafmasten een 57 kilometer lange gelijkstroomleiding aan van het Beierse Miesbach naar München. In de technisch geavanceerde mijn nabij Miesbach wordt met behulp van een stoommachine en dynamo een gelijkstroom opgewekt van 1.343 volt en naar het Münchener Glaspalast getransporteerd. Hier drijft een elektrische pomp een kunstmatige waterval aan.

oktober

• 23 - Op de voormalige Surinaamse plantage Mariënburg wordt door de Nederlandsche Handel-Maatschappij een suikerfabriek geopend die het suikerriet van de omliggende plantages moet verwerken. Voor de aanvoer van het suikerriet is een twaalf kilometer lange spoorweg aangelegd, de eerste spoorverbinding in Suriname.

december

• 2 - Opening van het Aquariumgebouw van Artis.
• 22 - Edward H. Johnson, vicepresident van de Edison Electric Light Company, toont in zijn woning de eerste elektrisch verlichte kerstboom.

zonder datum

• Franz von Stuck richt samen met Wilhelm Trübner de Münchener Sezession, deel uitmakende van de jugendstil, op, wat in de volgende jaren internationale navolging zal vinden.
• Het parfum Fougère Royale wordt door de Franse parfumeur Paul Parquet van parfumhuis Houbigant ontworpen. Hij is de eerste die coumarine grootschalig toepast in een parfum.
• Jigoro Kano sticht in Tokio de eerste judoschool.
• Nederland plaatst het Balinese koninkrijk Buleleng onder direct koloniaal bestuur.

Muziek

• Johannes Brahms componeert zijn Gesang der Parzen, Opus 89
• Claude Debussy componeert Nocturne en Scherzo voor cello en piano
• 6 december - De operette Der Bettelstudent van Carl Millöcker voor het eerst opgevoerd in Wenen
• Nikolaj Rimski-Korsakov componeert zijn piano concerto op. 30
• 31 augustus: Eerste uitvoering van Psyche van Niels Gade

Literatuur

• Conrad Busken Huet publiceert zijn 'Land van Rembrandt'.

Beeldende kunst

• 
  Femme accroupie, Beeldenpark van het Kröller-Müller Museum, Auguste Rodin
• 
  Bomschuit op het strand, 1882, Gemeentemuseum Den Haag, Anton Mauve

Bouwkunst

• Het aquarium van Artis, naar ontwerp van de architecten G.B. en A. Salm komt gereed en is op dat moment het grootste en modernste aquarium ter wereld.
• De bouw van de Sagrada Família gaat van start.

• 
  Station Boxmeer (1882) M.A. van Wadenoyen
• 
  Hervormde kerk Warstien, Friesland (1882) Hendrik Hendriks Kramer

Geboren

Overleden

januari

• 20 - John Linnell (89), Engels kunstschilder
• 28 - Alexander Hugo Bakker Korff (57), Nederlands kunstschilder

februari

• 12 - Thomas van Leent (74), Nederlands kunstschilder
• 15 - Henry Trigg (90), West-Australisch pionier en koloniaal ambtenaar

april

• 3 - Jesse James (34), Amerikaans 'outlaw'
• 9 - Dante Gabriel Rossetti (53), Engels dichter en kunstschilder
• 19 - Charles Robert Darwin (73), Brits bioloog, grondlegger van de huidige evolutietheorie

juni

• 2 - Giuseppe Garibaldi (74), Italiaans vrijheidsstrijder

augustus

• 13 - Sekhukhune (68), koning van de Pedi.
• 25 - Friedrich Reinhold Kreutzwald (78), Estisch dichter

september

• 8 - Joseph Liouville (73), Frans wiskundige
• 23 - Friedrich Wöhler (82), Duits scheikundige
• 25 - Désiré Van Monckhoven (48), Belgisch fotografisch uitvinder
• 29 - Maria Pia van Bourbon-Sicilië (33), prinses der Beide Siciliën en hertogin van Parma

november

• 26 - Otto Theodor von Manteuffel (77), conservatief Pruisisch staatsman

december

• 6 - Anthony Trollope (67), Engels schrijver
• 20 - Alice de Chambrier (21), Zwitsers schrijfster en dichteres
• 27 - Giovanni Losi (44), Italiaanse katholieke priester en missionaris

Weerextremen in België

• 17 januari: Hoogste luchtdruk ooit in Ukkel: 1048 hPa.
• januari: januari met hoogste luchtdruk: 1030,4 hPa (normaal 1017 hPa).
• 26 maart: hoogste etmaalsom van de neerslag ooit op deze dag: 29,2 mm. Dit is de natste dag ooit in de maand maart.
• 12 juni: laagste etmaalgemiddelde temperatuur ooit op deze dag: 8,9 °C.
• 15 juni: laagste etmaalgemiddelde temperatuur ooit op deze dag: 9,5 °C.
• 27 juni: hoogste etmaalsom van de neerslag ooit op deze dag: 27,8 mm.
• 15 september: laagste etmaalgemiddelde temperatuur ooit op deze dag: 7,4 °C en laagste minimumtemperatuur: 4 °C.
• 31 december: hoogste etmaalsom van de neerslag ooit op deze dag: 12,6 mm.

Bron: KMI Gegevens Ukkel 1901-2003 met aanvullingen

Zie de categorie 1882 van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.