Peter Hegemann

Peter Hegemann
Persoonlijke gegevens
Geboortedatum	11 december 1954
Geboorteplaats	Münster
Academische achtergrond
Alma mater	Max Plank Instituut voor Biochemie (1980 – 1984)
Wetenschappelijk werk
Vakgebied	optogenetica
Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde
Jaar	2026
Reden	voor hun ontdekkingen betreffende lichtgestuurde ionkanalen en optogenetica
Samen met	Karl Deisseroth Georg Nagel
Voorganger(s)	Mary E. Brunkow Fred Ramsdell Shimon Sakaguchi
Website
Portaal    Geneeskunde

Peter Hegemann (Münster, 11 december 1954) is een Duits biofysicus en Hertie-hoogleraar neurowetenschappen aan de Humboldtuniversiteit van Berlijn. Samen met de Duitser Georg Nagel en de Amerikaan Karl Deisseroth ontving hij in 2026 de Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde voor zijn werk op het gebied van optogenetica.

Biografie

Hegemann groeide op in Aken, waar hij het humanistische Kaiser-Karls-Gymnasium bezocht. Hij studeerde scheikunde in Münster en aan de Ludwig Maximilians-Universiteit (LMU) in München. Vervolgens volgde hij een doctoraalstudie aan het Max Planck Instituut voor Biochemie. Van 1984 tot 1985 was hij er als postdoc onderzoeker werkzaam in de groep van Dieter Oesterhelt, en van 1985 tot 1986 werkte hij samen met Kenneth W. Foster aan de Universiteit van Syracuse.

Vanaf 1986 leidde Hegemann een onderzoeksgroep binnen de faculteit membraanbiochemie aan het Max Planck Instituut voor Biochemie in Martinsried. Van 1993 tot 2004 was hij hoogleraar biochemie aan de Universiteit Regensburg. Sinds 2005 is hij hoogleraar en hoofd van de faculteit experimentele biofysica in Berlijn.

Werk

Samen met Nagel onderzocht hij de lichtgevoelige eiwitten van de eencellige alg Chlamydomonas, wat leidde tot de ontdekking van zogeheten "channelrhodopsines", een familie van door licht geactiveerde ionkanalen. Ook slaagde hij erin om de functionaliteit ervan aan te tonen in dierlijke cellen en wist zijn onderzoeksgroep de principes van deze eiwitten op moleculair niveau te ontrafelen met behulp van uiteenlopende biofysicus technieken.

Samen met Deisseroth werd zo het mechanisme van het ionkanalen ontdekt, inclusief de wijze waarop het kanaal opent en sluit en hoe het specifieke ionen selecteert. Dit fundamenteel werk heeft de wetenschap het nieuwe vakgebied van de optogenetica opgeleverd en nieuwe mogelijkheden geopend voor het bestuderen van neuronale netwerken.

De onderzoekersgroep van Hegemann houdt zich bovendien bezig met lichtgeactiveerde enzymen, waarmee het toepassingsgebied van de optogenetica wordt uitgebreid naar belangrijke biochemische processen.