| Purperkoet IUCN-status: Niet bedreigd (2025) | ||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | ||||||||||||
| Taxonomische indeling | ||||||||||||
| ||||||||||||
| Soort | ||||||||||||
| Porphyrio porphyrio (Linnaeus, 1758) | ||||||||||||
 Afbeeldingen op Wikimedia Commons | ||||||||||||
 Purperkoet op Wikispecies | ||||||||||||
| ||||||||||||
De purperkoet (Porphyrio porphyrio) is een vogel uit de familie Rallidae (rallen) met een zeer groot verspreidingsgebied in Eurazië en Afrika. Eerder was het porphyrio-complex opgesplitst in zes afzonderlijke soorten maar in 2025 is deze split ongedaan gemaakt en is het weer één soort met twaalf ondersoorten geworden.
De purperkoet wordt 38 tot 50 centimeter groot. Hij heeft een glanzend donkerblauw en paars verenkleed met een grote dikke felrode snavel en lange, felrode poten met lange tenen. Verder heeft hij een felrood schild op het voorhoofd en witte onderstaartdekveren. Juveniele vogels zijn grijzer, hebben een doffer verenkleed en hebben een grijzere snavel en poten. Purperkoeten zwemmen niet graag, maar ze klimmen in het riet of rennen over de grond. In de vlucht zijn ze te herkennen aan de bungelende poten.
Purperkoeten broeden in weelderige vegetatie in binnenwateren, moerassen, meren en baaien. Het nest wordt tussen het riet op het water gebouwd, tot op een hoogte van 50 centimeter. Het diepe nest wordt gemaakt van riet. In april en juni worden 5-7 roze tot geelachtige eieren met donkere vlekken gelegd. Beide ouders broeden; de eieren komen na 22-25 dagen uit. Na vier dagen verlaten de jongen het nest. De ouders blijven nog voor hen zorgen totdat ze kunnen vliegen.
Het dieet van de purperkoet bestaat uit jonge scheuten, zaden, delen van riet en andere waterplanten, waterinsecten, weekdieren en kleine amfibieën. Soms roven ze eieren en jongen van andere watervogels, waarvoor ze zelfs in bomen klimmen.
Purperkoeten zijn standvogels. De soort komt wijdverspreid voor in Europa, Afrika, Azië en Oceanië. De vogel komt in Europa voor in Spanje, Portugal, Camargue in Zuid Frankrijk en op Sardinië. Het leefgebied bestaat uit een groot aantal typen draslanden, zowel met zoet- als brakwater. Het is een vogel van rijk begroeid, ondiep water met vooral riet en zeggen. Er worden twaalf ondersoorten onderscheiden:
In België werd de soort voor het eerst waargenomen in oktober 2021 in Zoutleeuw, in Nederland voor het eerst tussen 17 december 2021 en 28 juni 2022 in Kinderdijk en tussen 22 en 28 december 2021 ook in Zevenhuizen (Zuidplas). In augustus 2025 verscheen een purperkoet op exact dezelfde plek in Zevenhuizen.
De purperkoet heeft een groot verspreidingsgebied en daardoor is de kans op de status kwetsbaar (voor uitsterven) gering. De grootte van de populatie is niet gekwantificeerd. Op wereldschaal is de soort niet bedreigd en hij staat daarom als zodanig op de Rode Lijst van de IUCN.
De nominaat die in West-Europa voorkomt is sterk achteruitgegaan door aantastingen van het leefgebied door de omzetting van draslanden in gebieden voor agrarisch gebruik. Daardoor is de soort sterk afhankelijk van de bescherming binnen natuurreservaten.
· 
· 
