Zeigelbaan

Zeigelbaan
De straat in 1923, bij het 25-jarig regeringsjubileum van koningin Wilhelmina
De straat in 1923, bij het 25-jarig regeringsjubileum van koningin Wilhelmina
Locatie
Land Vlag van Nederland Nederland
Plaats Nijmegen
Stadsdeel Centrum
Begin Korte Molenstraat, Lange Koningstraat, Ziekerstraat
Eind Kroonstraat

De Zeigelbaan, ook geschreven als Zijgelbaan, is een verdwenen straat in het centrum (de "Bovenstad") van Nijmegen. De straat liep ongeveer daar waar nu de zuidelijke bebouwing van Plein 1944 staat. Het was vooral een winkelstraat.

Route

De Zeigelbaan begon op een kruispunt met aan de andere kant vanuit het oosten de Lange Koningstraat en Ziekerstraat en naar het noorden de Korte Molenstraat, en liep vanuit daar in westelijke richting. De Piersonstraat (tot 1914 de Zwanengas) kwam vanuit het zuiden uit op de Zeigelbaan. De Zeigelbaan kwam zelf in het westen uit op het meest noordelijke stuk van de Bloemerstraat, die toen wat langer was dan nu. Nog verder naar het westen ging de Zeigelbaan over in de toenmalige Kroonstraat.

Deze straten vormden gezamenlijk een deel van de oost-westverbindingen tussen de Molenstraat en de Parkweg.

Geschiedenis

De naam van deze straat duikt in teksten vanaf de 15e eeuw op als Seylbaen, later als Zeelbaen, Seygelbaan of Zeilbaan. Ook Zeeldrijersbaen en Seelbaenschestraet komen voor. Het is echter niet helemaal zeker of het daarbij steeds om een en dezelfde straat gaat. In het eerste deel van de straatnaam zit het woord zeel besloten, vroeger een veelgebruikt hulpmiddel van touwslagers.

Van 1842 tot en met 1928 stond er aan de Zeigelbaan een school van de Nederlands Hervormde Diaconie. Deze ging daarna nog een paar jaar lang door aan de St. Stephanusstraat. Veel later is de eerste bouwsteen van deze school (met daarop een lijst van namen) teruggevonden.

Luite Veen, de oprichter van het bekende elektronica- en witgoedbedrijf Radio De Kroon, had vanaf 1925 zijn eerste vestiging hiervan aan de Zeigelbaan, een zaak die was begonnen als fietsenwinkel maar geleidelijk steeds groter werd. Zelf noemde Luite Veen zijn winkel in eerste instantie Rijwielbazar De Kroon, vervolgens Rijwielmagazijn de Kroon. "Kroon" verwees naar een hotel dat daarvoor in hetzelfde pand gevestigd was geweest. In 1932 opende Veen aan de overkant, op Zeigelbaan nr. 56, nog een tweede winkel die hij "Het wonder van Nijmegen" noemde. Later opende hij nog een derde vestiging in de nabijgelegen Molenstraat.

Verwoesting tijdens WOII

Zie Bombardement op Nijmegen (22 februari 1944) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Bij het zogeheten "vergissingsbombardement" door Amerikaanse bommenwerpers op de Nijmeegse binnenstad van 22 februari 1944 (waarbij vermoedelijk in totaal meer dan 800 doden vielen) behoorden de Zeigelbaan en nabijgelegen straten en steegjes tot de stadsdelen die volledig werden getroffen. Van de bebouwing aan de Zeigelbaan bleef vrijwel niets over.

Winkeliers die aan deze straat gevestigd waren geweest en niet door het bombardement waren overleden, hadden in de eerste naoorlogse jaren vaak noodwinkels in de buurt. De hierboven genoemde Luite Veen zette zijn bedrijf voort met zijn vestiging aan de Molenstraat, die minder oorlogsschade had.

Bij de heropbouw en verregaande herinrichting van het Nijmeegse centrum tijdens de wederopbouw is besloten om veel van de vroegere straten en steegjes inclusief de namen volledig te schrappen, waaronder ook de Zeigelbaan. In de nabijheid van de vroegere straat werd omstreeks 1950 wel een nieuwe zijstraat aangelegd met deels dezelfde naam: de Zeigelhof. Men deed dit om de herinnering aan het verleden ook in de straat- en pleinnamen zo goed mogelijk te bewaren.

Zie de categorie Zeigelbaan van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.