1980 w polityce

Wydarzenia polityczne w 1980 roku.

Styczeń

• 4 stycznia – prezydent Stanów Zjednoczonych Jimmy Carter ogłosił wprowadzenie sankcji politycznych i gospodarczych wobec ZSRR. Była to odpowiedź na interwencję wojskową w Afganistanie.
• 8 stycznia – Prezydium Rady Najwyższej ZSRR pozbawiła fizyka i dysydenta Andrieja Sacharowa wszystkich nagród i odznaczeń państwowych.
• 22 stycznia – Andriej Sacharow, wraz z żoną Jeleną Bonner, został zesłany do Gorkiego (ob. Niżny Nowogród).
• 22 stycznia – w Salwadorze wybuchła wojna domowa.
• 25 stycznia – prezydentem Iranu został Abol Hassan Bani-Sadr.

Luty

• 11–15 lutego – VIII zjazd PZPR.
• 18 lutego – po tym, jak Piotr Jaroszewicz zrezygnował ze stanowiska, Edward Babiuch został premierem.
• 29 lutego – pierwsze wybory parlamentarne w Rodezji wygrał Afrykański Narodowy Związek Zimbabwe (ZANU).

Marzec

• 3 marca – zmarł Forrest C. Donnell, amerykański polityk, gubernator stanu Missouri i senator.
• 4 marca – Robert Mugabe został premierem Zimbabwe.
• 19 marca – urodził się Krzysztof Tyszkiewicz, polityk Platformy Obywatelskiej.
• 21 marca – akt samospalenia Walentego Badylaka w proteście przeciw ukrywaniu prawdy o zbrodni katyńskiej.
• 21 marca – prezydent Stanów Zjednoczonych Jimmy Carter ogłasza bojkot Olimpiady w Moskwie w związku z agresją ZSRR na Afganistan.
• 23 marca – wybory do sejmu i wojewódzkich rad narodowych.
• 23 marca – Edward Babiuch zastępuje Piotra Jaroszewicza na stanowisku premiera.

Kwiecień

• 17/18 kwietnia – Rodezja oficjalnie proklamowała niepodległość. Nazwę państwa zmieniono na Zimbabwe.
• 30 kwietnia – holenderska królowa Juliana abdykowała. Nową monarchinią została jej córka Beatrycze.

Maj

• 4 maja – zmarł Josip Broz Tito, przywódca Jugosławii.
• 18–19 maja – Pałac w Wilanowie, rozmowy pomiędzy Leonidem Breżniewem a Valérym d’Estaing zorganizowane przez Edwarda Gierka w celu podtrzymania polityki odprężenia.
• 23 maja – urodził się Adam Hofman, polityk i rzecznik PiS.

Czerwiec

• 18 czerwca – wskutek wybuchu oparów benzyny podczas prac lakierniczych w stoczni w Gdańsku zginęło 18 robotników. Władze zatuszowały sprawę.

Lipiec

• 1 lipca – władze bez zapowiedzi wprowadziły podwyżkę cen mięsa i wędlin oraz tzw. ceny komercyjne w stołówkach zakładowych. Odpowiedzią robotników była fala strajków.
• 26 lipca – urodziła się Jacinda Ardern, premier Nowej Zelandii.
• 27 lipca – zmarł Mohammad Reza Pahlawi, były szach Iranu.
• 29 lipca – proklamowano Republikę Vanuatu.
• 30 lipca – Kneset ogłosił wcielenie do obszaru Izraela wschodniej części Jerozolimy. Jednocześnie miasto proklamowano stolicą Izraela.

Sierpień

• 14 sierpnia – w gdańskiej Stoczni im. Lenina rozpoczął się strajk. Bezpośrednim powodem protestu było wcześniejsze zwolnienie Lecha Wałęsy i Anny Walentynowicz oraz odmowa dyrekcji przywrócenia ich do pracy.
• 19 sierpnia – rozpoczęcie strajku w kombinacie metalurgicznym Nowej Hucie.
• 31 sierpnia – Lech Wałęsa i Mieczysław Jagielski podpisali porozumienia sierpniowe.

Wrzesień

• 6 września – Stanisław Kania został I sekretarzem KC PZPR.
• 17 września – Saddam Husajn wypowiedział układ z Iranem w sprawie granicy iracko-irańskiej.
• 22 września – początek wojny iracko-irańskiej.

Październik

• 4 października – urodził się Joseph P. Kennedy III, amerykański prawnik i polityk, kongresmen, wnuk Roberta F. Kennedy’ego.
• 10 października – literacka Nagroda Nobla została przyznana Czesławowi Miłoszowi, poecie emigracyjnemu, którego twórczość była zakazana w PRL.
• 17 października – królowa brytyjska Elżbieta II została przyjęta w Watykanie przez papieża Jana Pawła II.
• 23 października – Nikołaj Tichonow został premierem ZSRR.

Listopad

• 4 listopada – 40. prezydentem Stanów Zjednoczonych został Ronald Reagan. Wiceprezydentem został George H.W. Bush.
• 10 listopada – Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność” został w Warszawie zarejestrowany.
• 20 listopada – zmarł John McEwen, premier Australii.
• 24 listopada – zmarł Salih Sulajman, izraelski polityk, poseł do Knesetu.

Grudzień

• 1 grudnia-2 grudnia – odbyło się VII Plenum KC PZPR. Edward Gierek został uznany za winnego kryzysu w państwie i wykluczony z KC.
• 4 grudnia – Francisco Sá Carneiro, premier Portugalii, zginął w katastrofie lotniczej.
• 10 grudnia – Pokojową Nagrodę Nobla otrzymał Adolfo Pérez Esquivel.
• 18 grudnia – zmarł Aleksiej Kosygin, premier ZSRR.
• 24 grudnia – zmarł Karl Dönitz, niemiecki admirał, przywódca III Rzeszy w 1945.

Przypisy