Alphitobiini

	Alphitobiini
	Reitter, 1917
	Okres istnienia: jura późna–dziś PreꞒ Ꞓ O S D C P T J K Pg N Q
	; Pleśniakowiec lśniący
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	stawonogi
Gromada	owady
Rząd	chrząszcze
Podrząd	chrząszcze wielożerne
Nadrodzina	czarnuchy
Rodzina	czarnuchowate
(bez rangi)	Tenebrioniformes
Podrodzina	mącznikowate
Plemię	Alphitobiini
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Alphitobiini – plemię chrząszczy z rzędu z rodziny czarnuchowatych i podrodziny mącznikowatych.

Morfologia

Chrząszcze o ciele długości od 4 do 7 mm, w zarysie owalnym, nieco spłaszczonym grzbietobrzusznie. Oskórek jest nagi. Ubarwienie najczęściej jest smoliste.

Głowa jest mniej lub bardziej prognatyczna, nie pochylona mocno ku dołowi. Nadustek ma środek przedniej krawędzi prosty lub płytko wykrojony. Oczy są poprzeczne, nerkowate, o przedniej krawędzi wykrojonej występem policzka; występ ten nigdy jednak nie dzieli oka na dwie odrębne części. Czułki są stosunkowo krótkie i po rozprostowaniu ku tyłowi nie osiągają tylnej krawędzi przedtułowia. Buduje je 11 członów, ku szczytowi coraz szerszych. Na odsiebnych członach występują sensilla złożone. Błona oddzielająca poprzeczną, od 2,5 do 3 razy szerszą niż dłuższą wargę górną od nadustka jest ukryta. Budowa nadgębia jest niesymetryczna. Głaszczki szczękowe cechują się wrzecionowatym lub prawie owalnym członem ostatnim. Korpotentorium jest płaskie do przeciętnie sklepionego.

Przedplecze jest zwykle szersze niż dłuższe, najszersze u tylnego brzegu, równomiernie sklepione. Pokrywy mają po dziewięć rzędów i jeden rządek przytarczkowy. Podgięcia brzegów sięgają aż po szczyty pokryw. Tylnym skrzydłom brak załamania pośrodkowego. Długość przedbiodrowej części przedpiersia jest przeciętna jak na czarnuchowate. Wyrostek międzybiodrowy przedpiersia wchodzi w głęboką, V-kształtną wklęsłość na śródpiersiu. Panewki bioder przednich są od zewnątrz otwarte lub zamknięte, natomiast od wewnątrz zawsze zamknięte. Panewki bioder środkowych są całkowicie lub prawie całkowicie zamknięte wentrytami. Odnóża są pozbawione modyfikacji do grzebania w glebie. Stopy tylnej pary są czteroczłonowe, a pozostałych pięcioczłonowe. Członom stóp brak modyfikacji.

Odwłok ma odkryte błony międzysegmentalne między widocznymi sternitami trzecim i czwartym oraz czwartym i piątym. Między siódmym a ósmym segmentem uchodzą zbiorniki gruczołowe. Genitalia samca mają edeagus nieobrócony. U samicy pochwa może zawierać skleryty. Pokładełko jest ruchliwe, o koksytach podzielonych na cztery zbliżone rozmiarami płaty, z których ostatni nie jest palcowaty. Długość paraproktów nie odbiega zbytnio od długości koksytów.

Rozprzestrzenienie

Plemię kosmopolityczne. W krainie palearktycznej stwierdzono 20 gatunków z 6 rodzajów, z czego w Europie trzy z dwóch rodzajów. Z Polski wykazano tylko dwa gatunki z rodzaju pleśniakowiec. W Stanach Zjednoczonych stwierdzono trzy gatunki z dwóch rodzajów. W Australii również stwierdzono trzy gatunki z dwóch rodzajów.

Taksonomia

Plemię to wprowadził jako pierwszy Edmund Reitter w 1917 roku na łamach „Wiener Entomologische Zeitung”. Zalicza się do niego 8 rodzajów:

Alphitobius Stephens, 1832 – pleśniakowiec
†Alphitopsis Kirejtshuk, Nabozhenko et Nel, 2011
Ardoinia Kaszab, 1969
Diaclina Jacquelin du Val, 1861
Epipedodema Gebien, 1920
Guanobius Grimm, 2008
Hoplopeltis Fairmaire, 1894
Peltoides Laporte de Castelnau, 1832

Zapis kopalny plemienia znany jest od przełomu jury i kredy – z czasu tego pochodzi odnaleziona w Chinach skamieniałość Alphitopsis initialis.

Przypisy

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Rolf L.R.L. Aalbu Rolf L.R.L. i inni, 106. Tenebrionidae, [w:] Ross H.R.H. Arnett jr. i inni red., American Beetles, Volume II: Polyphaga: Scarabaeoidea through Curculionoidea, CRC Press, Taylor & Francis Group, 2002, s. 463–509, ISBN 978-0849309540 .
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 Eric G. Matthews, John F. Lawrence: 36. Tenebrionidae Latreille, 1802. W: Adam Ślipiński, John F. Lawrence: Australian Beetles. Volume 2. Archostemata, Myxophaga, Adephaga, Polyphaga (part). CSIRO Publishing, 2019, s. 582–662. ISBN 978-0-643-09730-8.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Eric G.E.G. Matthews Eric G.E.G., John F.J.F. Lawrence John F.J.F., PatriceP. Bouchard PatriceP., Warren E.W.E. Steiner Warren E.W.E., jr., AdamA. Ślipiński AdamA., Tenebrionidae Latreille, 1802, [w:] Richard A.B.R.A.B. Leschen, Rolf G.R.G. Beutel, John F.J.F. Lawrence (red.), Handbook of zoology. Volume IV. Arthropoda: Insecta. Part 38. Coleoptera, beetles. Volume 2: Morphology and Systematics (Elateroidea, Bostrichiformia, Cucujiformia partim), Berlin, New York: Walter de Gruyter, s. 574–658, ISBN 978-3-11-019075-5 .
1 2 Alexander Georgiyevich Kirejtshuk, Maxim Nabozhenko, Andre Nel. Tenebrioninae (Coleoptera, Tenebrionidae) from the Lower Cretaceous of Yixian (China, Liaoning). „Entomological Review”. 92 (1), 2012. DOI: 10.1134/S0013873812010101.
↑ I. Löbl, A. Smetana: Catalogue of Palearctic Coleoptera. Vol. 5: Tenebrionoidea. Stenstrup, Denmark: Apollo Books, 2008, s. 214–302. ISBN 87-88757-84-6.
↑ PatriceP. Bouchard PatriceP. i inni, Family-group names in Coleoptera (Insecta), „ZooKeys”, 88, 2011, s. 1–972, DOI: 10.3897/zookeys.88.807 .
1 2 E. Reitter. Bestimmungs-Schlüssel für die Unterfamilien und Tribus der paläarktischen Tenebrionidae. „Wiener Entomologische Zeitung”. 36 (3/5), s. 51–66, 1917.
↑ tribus Alphitobiini Reitter, 1917. [w:] BioLib.cz [on-line]. [dostęp 2026-11-03].

[amb-1] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Rolf L.R.L. Aalbu Rolf L.R.L. i inni, 106. Tenebrionidae, [w:] Ross H.R.H. Arnett jr. i inni red., American Beetles, Volume II: Polyphaga: Scarabaeoidea through Curculionoidea, CRC Press, Taylor & Francis Group, 2002, s. 463–509, ISBN 978-0849309540 .

[aub-2] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 Eric G. Matthews, John F. Lawrence: 36. Tenebrionidae Latreille, 1802. W: Adam Ślipiński, John F. Lawrence: Australian Beetles. Volume 2. Archostemata, Myxophaga, Adephaga, Polyphaga (part). CSIRO Publishing, 2019, s. 582–662. ISBN 978-0-643-09730-8.

[hoz-3] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Eric G.E.G. Matthews Eric G.E.G., John F.J.F. Lawrence John F.J.F., PatriceP. Bouchard PatriceP., Warren E.W.E. Steiner Warren E.W.E., jr., AdamA. Ślipiński AdamA., Tenebrionidae Latreille, 1802, [w:] Richard A.B.R.A.B. Leschen, Rolf G.R.G. Beutel, John F.J.F. Lawrence (red.), Handbook of zoology. Volume IV. Arthropoda: Insecta. Part 38. Coleoptera, beetles. Volume 2: Morphology and Systematics (Elateroidea, Bostrichiformia, Cucujiformia partim), Berlin, New York: Walter de Gruyter, s. 574–658, ISBN 978-3-11-019075-5 .

[knn-4] 1 2 Alexander Georgiyevich Kirejtshuk, Maxim Nabozhenko, Andre Nel. Tenebrioninae (Coleoptera, Tenebrionidae) from the Lower Cretaceous of Yixian (China, Liaoning). „Entomological Review”. 92 (1), 2012. DOI: 10.1134/S0013873812010101.

[cpc-5] I. Löbl, A. Smetana: Catalogue of Palearctic Coleoptera. Vol. 5: Tenebrionoidea. Stenstrup, Denmark: Apollo Books, 2008, s. 214–302. ISBN 87-88757-84-6.

[Bouchardetal11-6] PatriceP. Bouchard PatriceP. i inni, Family-group names in Coleoptera (Insecta), „ZooKeys”, 88, 2011, s. 1–972, DOI: 10.3897/zookeys.88.807 .

[Reitter-7] 1 2 E. Reitter. Bestimmungs-Schlüssel für die Unterfamilien und Tribus der paläarktischen Tenebrionidae. „Wiener Entomologische Zeitung”. 36 (3/5), s. 51–66, 1917.

[biolib-8] tribus Alphitobiini Reitter, 1917. [w:] BioLib.cz [on-line]. [dostęp 2026-11-03].