Apatelodes

Apatelodes
Packard, 1864
Imago Apatelodes torrefacta
Gąsienica Apatelodes torrefacta
Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	stawonogi
Gromada	owady
Rząd	motyle
Podrząd	Glossata
Infrarząd	motyle różnoskrzydłe
Nadrodzina	Bombycoidea
Rodzina	Apatelodidae
Rodzaj	Apatelodes
Typ nomenklatoryczny
Phalaena torrefacta J.B. Smith, 1797
Synonimy
Astasia Harris, 1841
Systematyka w Wikispecies

Apatelodes – rodzaj motyli z rodziny Apatelodidae. Obejmuje 28 opisanych gatunków.

Morfologia

Motyle te charakteryzują się obecnością jednej lub dwóch przezroczystych kropek w okolicy wierzchołkowej przedniego skrzydła – ta występująca zawsze leży między czwartą gałęzią sektora radialnego a pierwszą gałęzią żyłki medialnej, ta opcjonalna zaś między trzecią a czwartą gałęzią sektora radialnego. Przy wewnętrznej krawędzi wierzchu przedniego skrzydła, w pobliżu jego nasady leży czarna, trójkątna plamka, która, w przeciwieństwie do podobnych rodzajów Hygrochroa i Cecile, podzielona jest wspólnym trzonkiem drugiej i trzeciej żyłki analnej, a czasem wręcz rozbita na dwie małe, czarne kropki. Samcze genitalia cechują się zawsze rozdwojonym wierzchołkiem unkusa i pozbawioną sakulusa walwą. U części gatunków występuje po grzbietowo-bocznej stronie wierzchołkowej okolicy edeagusa kolec o charakterystycznym kształcie otwieracza do butelek. Z kolei unkus u niektórych gatunków ma wierzchołek powiększony i uformowany w kształt rybiego ogona.

Rozprzestrzenienie

Rodzaj rozmieszczony w obu Amerykach. Jako jeden z dwóch rodzajów Apatelodidae występuje w krainie nearktycznej. Na północ sięga najdalej spośród przedstawicieli rodziny – do południowo-wschodniej Kanady. Stamtąd jego zasięg biegnie przez Stany Zjednoczone, Meksyk, Amerykę Centralną, Kolumbię, Wenezuelę, Gujanę Francuską, Ekwador, Peru i Boliwię aż po północną Argentynę i południową Brazylię.

Taksonomia i ewolucja

Rodzaj ten wprowadzony został w 1841 roku przez Thaddeusa Williama Harrisa pod nazwą Astasia, z Phalaena torrefacta jako gatunkiem typowym. Nazwa Astasia okazała się jednak młodszym homonimem, stąd za ważną uznaje się nazwę Apatelodes wprowadzoną w 1864 roku przez Alpheusa S. Packarda na łamach „Proceedings of the Entomological Society of Philadelphia”. W tym przypadku wyznaczenia Phalaena torrefacta gatunkiem typowym rodzaju dokonał w 1892 roku William Forsell Kirby.

Współczesnej redefinicji rodzaju dokonali w 2024 roku Elton Orlandin, Mônica Piovesan i Eduardo Carneiro na podstawie wyników molekularno-morfologicznej analizy filogenetycznej. Apatelodes w nowym sensie zajął w nich pozycję siostrzaną dla rodzaju Cecile, tworząc z nim klad siostrzany dla kladu tworzonego przez rodzaje Campesina, Tupac i Hygrochroa.

Do rodzaju zalicza się 28 opisanych gatunków:

• Apatelodes adrastria Druce, 1887
• Apatelodes amaryllis Dyar, 1912
• Apatelodes auduboni Wagner et Knudson, 2014
• Apatelodes batima Dyar, 1912
• Apatelodes brueckneri Draudt, 1929
• Apatelodes cerrita Draudt, 1929
• Apatelodes costaricensis Draudt, 1929
• Apatelodes diana Dognin, 1916
• Apatelodes dianita Dognin, 1921
• Apatelodes floramia Dyar, 1926
• Apatelodes gaveta (Dognin, 1894)
• Apatelodes gladys Dyar, 1918
• Apatelodes heptaloba Druce, 1887
• Apatelodes horina Schaus, 1920
• Apatelodes jessica Dyar, 1926
• Apatelodes lacetania Druce, 1898
• Apatelodes lescamia Dyar, 1912
• Apatelodes mehida Druce, 1904
• Apatelodes merlona Schaus, 1939
• Apatelodes milma Dyar, 1912
• Apatelodes palma Druce, 1900
• Apatelodes princeps Dognin, 1911
• Apatelodes pudefacta Dyar, 1904
• Apatelodes schusteri Herbin et Monzón Sierra, 2015
• Apatelodes sublunulata Schaus, 1920
• Apatelodes torrefacta (Smith, 1797)
• Apatelodes turrialba Schaus, 1910
• Apatelodes verena Druce, 1898

Przypisy