| Zapatodes | |||
| Orlandin, Piovesan et Carneiro, 2025 | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Gromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Infrarząd | |||
| Nadrodzina | |||
| Rodzina | |||
| Rodzaj |
Zapatodes | ||
| Typ nomenklatoryczny | |||
|
Olceclostera castra Jones, 1908 | |||
| Synonimy | |||
| |||
Zapatodes – rodzaj motyli z rodziny Apatelodidae. Obejmuje 14 opisanych gatunków.
Motyle te mają wydłużone, trójkątne z wklęśnięciem zaczynającym się u szczytu drugiej gałęzi żyłki medialnej skrzydła przednie o tle wierzchu brązowym, beżowym lub słomkowożółtym, wzorze wierzchu obejmującym szarawe lub ciemniejsze kropki i linie, a spodzie od wierzchu jaśniejszym. W użyłkowaniu skrzydła przedniego obecne są tylko trzy gałęzie sektora radialnego. Poza tym występują na tym skrzydle jedna lub dwie przezroczyste kropki. Tylne skrzydło ma wierzch jaśniejszy niż przednie, a spód o jednakowym odcieniu co wierzch. Wędzidełko jest długie i zakrzywione.
Samcze genitalia cechują się tarczowatym, na całej powierzchni zesklerotyzowanym tegumenem, lekko zakrzywionym i zaopatrzonym w krótkie wyrostki towarzyszące unkusem, słabiej od tegumenu i unkusa zesklerotyzowaną, niemal dwukrotnie od unkusa dłuższą, prostokątną, pozbawioną kosty walwą z sakulusem w postaci spiczastego wyrostka oraz walcowatym edeagusem ze ściętym i dobrzusznie wystającym cekum. Gnatos obecny jest tylko u części gatunków, a kształt szczytu unkusa cechuje się dużą zmiennością.
Rodzaj neotropikalny, znany z Kostaryki, Gujany Francuskiej, Peru, Brazylii i północnej Argentyny.
Kladogram Apatelodidae wg Orlandina i innych (2024)
|
Takson ten wprowadzony został po raz pierwszy w 2024 roku przez Eltona Orlandina, Mônicę Piovesan i Eduarda Carneira na łamach „Invertebrate Systematics” pod nazwą Zapata. Wyróżniono go na podstawie wyników molekularno-morfologicznej analizy filogenetycznej. Gatunkiem typowym wyznaczono Olceclostera castra. Zapata okazała się jednak młodszym homonimem w związku z czym w 2025 roku ci sami autorzy wprowadzili dla omawianego rodzaju nową nazwę Lempirodes. Nazwy te nadano na cześć Emiliana Zapaty, lidera rewolucji meksykańskiej. W 2026 roku Orlandin i współpracownicy dokonali rewizji rodzaju, podwajając liczbę jego opisanych gatunków.
W sumie do rodzaju zalicza się 14 opisanych gatunków:
Według wyników wspomnianej analizy Orlandina i innych z 2024 roku omawiany takson zajmuje pozycję siostrzaną dla kladu rodzaju Olceclostera, tworząc z nimi klad siostrzany dla rodzaju Falcatelodes. Z kolei te trzy rodzaje zajmują pozycję siostrzaną dla rodzaju Thelosia.
