August Kork

August Kork
Август Иванович Корк
Ilustracja
August Kork (1927)
komandarm II rangi komandarm II rangi
Data i miejsce urodzenia

22 lipca?/3 sierpnia 1887
Aardla, Cesarstwo Rosyjskie

Data i miejsce śmierci

11 czerwca 1937
Moskwa, RFSRR, ZSRR

Przebieg służby
Lata służby

1905–1917, 1918–1937

Siły zbrojne

Armia Imperium Rosyjskiego
Rewolucyjna Armia Wolnej Rosji(inne języki)
Armia Czerwona

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa:

wojna domowa w Rosji:

wojna polsko-bolszewicka:

Odznaczenia

August Kork, po rosyjsku Awgust Iwanowicz Kork (ros. Август Иванович Корк; ur. 22 lipca?/3 sierpnia 1887 w Aardli, zm. 11 czerwca 1937 w Moskwie) – radziecki wojskowy narodowości estońskiej, komandarm II rangi. Podpułkownik armii cesarskiej, w obliczu wojny domowej dołączył do Armii Czerwonej, mianowany szefem sztabu Armii Estońskiej(inne języki) (1919), później dowódcą 15 (1919–1920) i 6 Armii (1920–1921), Charkowskiego Okręgu Wojskowego (1921–1922), zastępcą dowódcy Sił Zbrojnych Ukrainy i Krymu(inne języki) (1922–1923) i dowódcą Frontu Turkiestańskiego(inne języki) (1922–1923), po zwycięstwie dowódca Białoruskiego Okręgu Wojskowego (1924–1925), Kaukaskiej Armii Czerwonego Sztandaru(inne języki) (1925), ponownie Białoruskiego OW (1925–1927), Leningradzkiego Okręgu Wojskowego (1927–1928), attaché wojskowy w Rzeszy Niemieckiej (1928–1929), kierownik Wydziału Zaopatrzenia Armii Czerwonej (1929) i dowódca Moskiewskiego Okręgu Wojskowego (1929–1935), następnie zdegradowany (jako obiekt nieufności władz) do komendanta Akademii Wojskowej im. Michaiła Frunzego (1935–1937), którym był do aresztowania na początku wielkiej czystki w wojsku. W procesie pokazowym skazany na śmierć i stracony.

Życiorys

Służba w armii Imperium Rosyjskiego

Pochodził z estońskiej rodziny chłopskiej. W 1905 r. ukończył czteroklasową szkołę w Tartu, następnie podjął naukę w szkole junkrów w Wilnie, a w związku z reorganizacją placówki ukończył w 1908 r. Czugujewską Szkołę Wojskową (piechoty). Służył następnie w 98 Jurjewskim Pułku Piechoty w Dzwińsku. W latach 1911–1914 r. studiował w Imperatorskiej Nikołajewskiej Akademii Wojskowej, kończąc studia jako jeden z najlepszych absolwentów w danym roczniku. Za osiągnięcia w nauce otrzymał order św. Stanisława III stopnia.

Podczas I wojny światowej służył w sztabie Wileńskiego Okręgu Wojskowego, następnie w sztabach 8 Dywizji Strzeleckiej, 20 Korpusu Armijnego i 3 Korpusu Syberyjskiego. W 1917 r. ukończył szkołę lotników-obserwatorów. W armii Imperium Rosyjskiego dosłużył się stopnia podpułkownika, ostatnim stanowiskiem, jakie zajmował, było stanowisko oficera do poruczeń ds. lotnictwa przy sztabie Frontu Zachodniego.

Po rewolucji lutowej, w sierpniu 1917 r. został przewodniczącym komitetu żołnierskiego Frontu Zachodniego.

Służba w Armii Czerwonej

Wojna domowa w Rosji

W czerwcu 1918 roku dobrowolnie wstąpił do Armii Czerwonej. Służył w oddziale operacyjnym Wszechrosyjskiego Sztabu Głównego. Od października 1918 r. był kierownikiem wydziału sztabu Frontu Zachodniego. W grudniu 1918 r. został doradcą ludowego komisarza wojny proklamowanej 29 listopada tego roku Estońskiej Komuny Ludu Pracującego. Estońska republika radziecka ze stolicą w Narwie przetrwała do 19 stycznia 1919 r., gdy jej rząd musiał wycofać się na wschód wobec kontrofensywy wojsk estońskich. W lutym 1919 r. August Kork został szefem sztabu Armii Estońskiej - nazwę tę dowództwo Armii Czerwonej nadało czerwonej 7 Armii. W czerwcu 1919 r. Armia Estońska została ponownie przemianowana na 7 Armię; August Kork kontynuował służbę w niej jako pomocnik dowódcy, Aleksandra Riemiezowa, w takim charakterze biorąc udział w obronie Piotrogrodu przed białą Armią Północno-Zachodnią(inne języki) gen. Nikołaja Judenicza.

W lipcu 1919 r. został dowódcą 15 Armii (przekształconej z Łotewskiej Armii Radzieckiej). W ocenie Siergieja Kamieniewa był najlepszym czerwonym dowódcą na zachodnim froncie rosyjskiej wojny domowej. Na czele 15 Armii brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej.

W październiku 1920 r., po podpisaniu przez rząd bolszewicki traktatu pokojowego z Polską, August Kork został mianowany dowódcą 6 Armii w składzie Frontu Południowego. Brał udział w ostatnich operacjach przeciwko Armii Rosyjskiej gen. Wrangla. Na początku października i w pierwszych dniach listopada 1920 r. dowodzona przez niego 6 Armia brała udział w wyparciu białych z Północnej Taurydy na Krym. Następnie 6 Armia wspólnie z 1 i 2 Armią Konną przeprowadzała główne uderzenie podczas szturmu Krymu – operacji perekopsko-czongarskiej. 30 grudnia 1920 r. został odznaczony Honorową Bronią Rewolucyjną za dowodzenie podczas operacji perekopsko-czongarskiej. Podczas wojny domowej został również dwukrotnie odznaczony Orderem Czerwonego Sztandaru, w 1919 i 1920 r.

Dalsza służba w Armii Czerwonej

Od maja 1921 r. do czerwca 1922 r. był dowódcą Charkowskiego Okręgu Wojskowego. Następnie od czerwca do października 1922 r. był pomocnikiem naczelnego dowódcy wojsk Ukrainy i Krymu, w 1922 r. – dowódcą Frontu Turkiestańskiego. Od lipca do grudnia 1923 r. pełnił obowiązki pierwszego pomocnika naczelnika Zarządu Głównego Sił Powietrznych ZSRR. Od grudnia 1923 r. do lutego 1925 r. był najpierw pomocnikiem dowódcy, a następnie dowódcą Zachodniego Okręgu Wojskowego. Od lutego do listopada 1925 r. dowodził Armią Kaukaską. W listopadzie 1925 r. został ponownie dowódcą Zachodniego Okręgu Wojskowego. Od maja 1927 do 1928 r. był dowódcą Leningradzkiego Okręgu Wojskowego. W czerwcu 1928 r. został radzieckim attaché wojskowym w Niemczech. W maju 1929 r. został naczelnikiem zaopatrzenia Armii Czerwonej. W listopadzie 1929 r. mianowano go dowódcą Moskiewskiego Okręgu Wojskowego.

W latach 1935–1937 był komendantem Akademii Wojskowej im. Michaiła Frunzego w stopniu komandarma II rangi. Cieszył się autorytetem w armii. Siergiej Biriuzow opisał go jako człowieka, który w Akademii „nie miał sobie równych pod względem autorytetu, głębi i zakresu wiedzy”, a „wysokie wymagania łączył z uprzejmością i taktem”. Jan Bierzin charakteryzował Korka jako człowieka zdolnego do rozeznawania się w skomplikowanych kwestiach politycznych, energicznego i upartego w rozwiązywaniu postawionych przed nim zadań.

W marcu 1937 roku na naradzie partyjnego aktywu Akademii poparł stalinowskie czystki, powtarzając wnioski z lutowo-marcowego plenum KC WKP (b), podczas którego ogłoszono rozprawę z „bandami trockistowsko-zinowjewowskimi, bucharinowcami i rykowcami”. Nie uchroniło to samego Korka, którego Stalin nie lubił i któremu nie ufał, przed aresztowaniem. Komendant Akademii Wojskowej został aresztowany przez NKWD 12 maja 1937 r. w swoim mieszkaniu w rządowym „domu na nabrzeżu” (na bulwarze Biersieniewskim w Moskwie).

11 czerwca 1937 pod zarzutem udziału w spisku wojskowym w Armii Czerwonej i przygotowań do obalenia władzy sowieckiej poprzez powstanie zbrojne i klęskę ZSRR w przyszłej wojnie (z art. 58 radzieckiego kodeksu karnego) został postawiony przed Sądowym Trybunałem Specjalnym Sądu Najwyższego ZSRR, pod przewodnictwem Wasilija Ulricha, razem z siedmioma innymi dowódcami: Michaiłem Tuchaczewskim, Ioną Jakirem, Robertem Ejdemanem, Witowtem Putną, Witalijem Primakowem, Borisem Feldmanem oraz Ijeronimem Uborewiczem (tzw. sprawa Tuchaczewskiego(inne języki)). Wszyscy zostali skazani na śmierć. Wszyscy zostali rozstrzelani następnego dnia. Ciała skremowano w krematorium na Cmentarzu Dońskim, prochy pochowano anonimowo (ob. mogiła zbiorowa nr 1). Proces pokazowy wywarł ogromne wrażenie w całym ZSRR, gdyż straceni oficerowie należeli do czołowych dowódców Armii Czerwonej, najsłynniejszych czerwonych dowódców okresu wojny domowej. Był to początek wielkiej czystki w Armii Czerwonej. Aresztowana jako członek rodziny wroga ludu została również żona Korka Jekatierina, skazana na śmierć 13 lipca 1941 r. i stracona 28 lipca tego samego roku.

W 1957 r. August Kork został zrehabilitowany.

Galeria

Bibliografia

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 Корк Август Иванович [online], www.hrono.ru [dostęp 2020-04-01].
  2. 1 2 3 J. D. Smele, The "Russian" Civil Wars 1916-1926. Ten Years That Shook the World, Hurst&Company, London 2015, ISBN 978-1-84904-721-0, s. 93.
  3. ↑ Северная Таврия [online], www.hrono.ru [dostęp 2020-03-26].
  4. ↑ Перекопско-Чонгарская операция [online], www.hrono.info [dostęp 2020-03-30].
  5. 1 2 Wieczorkiewicz 2016 ↓, s. 66
  6. 1 2 3 Wieczorkiewicz 2016 ↓, s. 666
  7. ↑ Wieczorkiewicz 2016 ↓, s. 666–667.
  8. ↑ Wieczorkiewicz 2016 ↓, s. 500.
  9. ↑ Wyrok śmierci na ośmiu generałów sowieckich. „Gazeta Lwowska”, s. 1, Nr 130 z 13 czerwca 1937.
  10. 1 2 Корк Август Иванович [online], www.sakharov-center.ru [dostęp 2020-04-02] (ang.).
  11. ↑ Wieczorkiewicz 2016 ↓, s. 70.
  12. ↑ Корк Екатерина Михайловна [online], www.sakharov-center.ru [dostęp 2020-04-01].