Barcin

Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Barcin

miasto w gminie miejsko-wiejskiej
Rynek w Barcinie
Herb Flaga
Państwo	Polska
Województwo	kujawsko-pomorskie
Powiat	żniński
Gmina	Barcin
Data założenia	XIII wiek
Prawa miejskie	12 czerwca 1541
Burmistrz	Michał Feliks Pęziak
Powierzchnia	3,7 km²
Wysokość	78 m n.p.m.
Populacja (01.01.2025) • liczba ludności • gęstość	6824 1844 os./km²
Strefa numeracyjna	+48 52
Kod pocztowy	88-190, 88-192
Tablice rejestracyjne	CZN
Położenie na mapie gminy Barcin Barcin
Położenie na mapie Polski Barcin
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego Barcin
Położenie na mapie powiatu żnińskiego Barcin
52°51′28″N 17°56′30″E/52,857778 17,941667
TERC (TERYT)	0419014
SIMC	0928825
Hasło promocyjne: Barcin to miejsce, w którym chce się żyć, inwestować i które warto odwiedzić
Urząd miejski ul. Artylerzystów 9 88-190 Barcin
Multimedia w Wikimedia Commons
Hasło w Wikisłowniku
Strona internetowa
BIP

Barcin (niem. Bartschin) – miasto w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Barcin, nad Notecią, około 25 km od Bydgoszczy w linii prostej.

Barcin uzyskał lokację miejską przed 1479 rokiem. Prywatne miasto szlacheckie, położone było w pierwszej połowie XVII wieku w powiecie kcyńskim województwa kaliskiego. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa bydgoskiego.

Dane ogólne

Lokalny ośrodek usługowy. Przemysł materiałów budowlanych (zakład „Lafarge”, „Mapei” cegielnia, bogate kamieniołomy wapienia eksploatowane od XIX w.). Miasto leży przy linii kolejowej, zbudowanej w 1889 r. Inowrocław – Wągrowiec.

Położenie

Barcin położony jest w południowej części woj. kujawsko-pomorskiego w powiecie żnińskim. Leży na skrzyżowaniu tras nr 254 relacji Brzoza – Wylatowo, nr 251 Kaliska – Inowrocław, oraz tras lokalnych do Dąbrówki Barcińskiej i Mamlicza. Przez Barcin przepływa rzeka Noteć. W końcu grudnia 2022 r. miasto zamieszkiwało 7045 osób. Odległości do najważniejszych ośrodków:

• Bydgoszcz – 35 km
• Inowrocław – 27 km
• Toruń – 50 km
• Żnin – 16 km
• Poznań – 103 km
• Mogilno – 24 km

Honorowi obywatele Barcina

• Alojzy Rybczyński
• Jerzy Krzyś
• Henryk Hałas
• Dobromira Czajkowska
• Jakub Wojciechowski
• Stanisław Krzyś
• Czesław Michalski
• Józef Lemiesz-Wawrzynkiewicz
• Czesław Cieślak
• Henryk Napieralski
• Leonard Palka

Ludzie związani z Barcinem

 Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie związani z Barcinem.

 Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie urodzeni w Barcinie.

Historia

Barcin powstał w XII w. jako osada. W 1390 r. pierwsza wzmianka o Barcinie, a w 1472 miasto uzyskało przywilej targowo-jarmarkowy. Po raz pierwszy miasto o nazwie Barcino zaznaczono na mapie Polski w 1526 r. Do tego czasu Barcin był osada wiejską. Nie są jasne okoliczności nadania praw miejskich, musiało to jednak nastąpić przed 1472 r. Miasto stanowiło własność rodziny Krotoskich posiadającej w okolicy jeszcze miasto Pakość z rozległymi przyległościami. W 1560 roku miasto było ośrodkiem Braci Czeskich. W 1635 r. Władysław IV Waza potwierdził nadany wcześniej przywilej targowy. Michał Korybut Wiśniowiecki 24 stycznia 1671 odnowił przywileje miasta. W 1772 roku Żydzi mieszkali w pięciu domach. Zajmowali się rzeźnictwem i sprzedażą mięsa, kowalstwem, odlewnictwem i handlem. Pod koniec XVIII wieku posiadali własny cmentarz. 1772 – Barcin w państwie pruskim. W 1834 roku ukonstytuowała się gmina żydowska. W 1837 powstała synagoga. Niewiele później w pobliskich Bielawach odkryto złoże kamienia wapiennego i rozpoczęto jego wydobywanie w 1860 r. W 1903 roku w Barcinie mieszkało 50 Żydów. W 1919 r. w wyniku powstania wielkopolskiego Barcin powrócił do Polski. Z powodu migracji gmina żydowska zdecydowała się o zamknięciu szkoły, a w 1930 roku zamknięto synagogę.

W 2008 r. w gminie Barcin powstała Pomorska Specjalna Strefa Ekonomiczna.

Gospodarka

20 maja 2008 roku Rada Ministrów podjęła decyzję o poszerzeniu Pomorskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej o tereny o powierzchni 100,55 ha położone w gminie Barcin.

Społeczna Inicjatywa Mieszkaniowa „KZN-Bydgoski”

Na terenie Barcina Społeczna Inicjatywa Mieszkaniowa „KZN-Bydgoski” realizuje rządowy program budownictwa społecznego. Planowana jest budowa dwóch budynków wielorodzinnych o łącznej liczbie 96 mieszkań z niskim preferencyjnym czynszem i możliwością dojścia do własności w miejscowości Krotoszyn. Koszt tej inwestycji wyniesie ponad 26 566 000 zł. Wykonanie inwestycji planuje się na 2025 rok.

Demografia

Piramida wieku mieszkańców Barcina w 2021 roku:

Zabytki

• kościół pw. św. Jakuba z 1901 r. zbudowany według projektu arch. Przyłuskiego z Inowrocławia. Neoromański z cennymi 17-głosowymi organami firmy Józef Bach–Rychtal pow. Kępno Wlkp. (1926 r.) Orientowany, murowany, jednonawowy, z wydzielonym prezbiterium i wieżą od zachodu. Parafia założona w XII w.
• zachowany klasycystyczny dwór z XIX w.
• zabytkowe kapliczki cmentarne z XIX w.
• synagoga przy ul. 4 stycznia, obecnie Przedszkole nr 1
• cmentarz żydowski przy ul. Podgórnej
• pozostałości przedwojennego cmentarza ewangelickiego przy ul. Żnińskiej
• Szkoła Podstawowa nr 1 w Barcinie
• domy przy ul. Żnińskiej nr 13, 15, 17 zbudowane kolejno w 1911, 1910, 1909 r.
• kurhan w Złotowie sprzed 4 tys. lat
• góra św. Wojciecha

Park Wolności

W 2018 roku w Barcinie do użytku został oddany Park Wolności, który ozdobiono popiersiem Józefa Piłsudskiego.

W parku znajduje się:

• pumptrack,
• skatepark,
• altana wypoczynkowa,
• place zabaw dla dzieci i młodzieży.

Miejsce to jest również wykorzystywane do organizacji licznych imprez m.in. takich jak Dni Miodu.

Park Wolności

Sosna w parku

Pomost w Barcinie

Most w Parku Wolności

Skatepark

Staw

Plac zabaw

Park Wolności – popiersie Piłsudskiego

Sport

W Barcinie ma siedzibę kilka klubów sportowych m.in. Klub Żeglarski „Neptun”, Ludowy Klub Sportowy „Dąb Barcin” (A klasa), Szkolny Związek Sportowy oraz Barcińsko-Piechcińskie Stowarzyszenie Koszykówki (3. liga). W Barcinie znajdują się także: skatepark, pumptrack (oba w Parku Wolności), trzy boiska „Orlik 2012” (przy Zespole Szkół w Barcinie przy ul. Polnej, przy Szkole Podstawowej nr 1 oraz przy Szkole Podstawowej nr 2, gdzie została wybudowana również kryta pływalnia).

Barciński Ośrodek Sportu i Rekreacji (BOSiR), od 2019 roku organizuje Miodowy Festiwal Biegowy zrzeszający biegaczy i biegaczki z obrębu całego miasta oraz gminy.

W Barcinie trenują, uczestniczą w rozgrywkach mistrzowskich, rozwijają swoje talenty i realizują pasje piłkarze, siatkarze, lekkoatleci, tenisiści stołowi, koszykarze, żeglarze, pływacy, płetwonurkowie, bilardziści, biegacze, szachiści, wędkarze, strzelcy i miłośnicy sportów motorowych. Obiekty przeznaczone na rozgrywki sportowe, wypoczynek i rekreację, umożliwiają rozwój lokalnych stowarzyszeń, kształcenie nowej kadry, zwiększenie aktywności fizycznej młodych ludzi i seniorów oraz organizację masowych imprez sportowych.

Barcin miastem sportu

Stadion w Barcinie

Stadion w Barcinie

Stanica Żeglarska

Stanica Żeglarska

Basen w Barcinie

Basen w Barcinie

Miejski Dom Kultury w Barcinie

W mieście działa Miejski Dom Kultury, przy którym działają sekcje wokalne, fotograficzne, plastyczne, Akademia Teatru Młodego Aktora oraz Młodzieżowa Orkiestra Dęta.

Od 2018 roku w nowej siedzibie Miejskiego Domu Kultury znajduje się sala widowiskowa, w której odbywają się wszystkie imprezy i wydarzenia organizowane przez MDK. Salę wykorzystuje się również jako Kino Barć, które co tydzień umożliwia mieszkańcom oglądanie najnowszych produkcji filmowych z całego świata. Do Barcina za sprawą koncertów i występów artystycznych przyjeżdżają muzycy, komicy, aktorzy, stand-uperzy z całej Polski.

Do stałych wydarzeń organizowanych przez Miejski Dom Kultury należą między innymi: Festiwal Poezji Śpiewanej i Piosenki Aktorskiej (FORMA), Festiwal Piosenki Przedszkolnej (FOREMKA), Barć Film Festiwal oraz Dni Miodu.

Kultura w Barcinie

Sala konferencyjna w Miejskim Domu Kultury

Sala konferencyjna w Miejskim Domu Kultury – zdjęcie nr 2

Występ artystyczny w sali koncertowej

Sala konferencyjna w Miejskim Domu Kultury – zdjęcie nr 3

Występ artystyczny w sali koncertowej – zdjęcie nr 2

Sala kinowa

Sala kinowa

Lobby w MDK

Biblioteka Publiczna Miasta i Gminy Barcin

W Barcinie działa Biblioteka Publiczna Miasta i Gminy Barcin im. Jakuba Wojciechowskiego. W 2014 roku zajęła 1. miejsce w Rankingu Bibliotek 2014.

Przy bibliotece powstało Koło Przyjaciół Biblioteki, przemianowane na Koło Przyjaciół Jakuba Wojciechowskiego, które było inicjatorem wielu imprez kulturalnych: wystaw prac plastycznych twórców-amatorów, wystaw hobbystów, imprez popularyzujących postać i twórczość Patrona.

Biblioteka Miasta i Gminy Barcin

Lekcje biblioteczne

Turniej szachowy organizowany w bibliotece

Spotkanie z gościem

Stanowiska z komputerami w bibliotece

Filia w Mamliczu

Filia w Piechcinie

Wspólnoty wyznaniowe

• Kościół rzymskokatolicki:
  • parafia św. Jakuba Większego
  • parafia św. Maksymiliana Marii Kolbego
• Świadkowie Jehowy:
  • zbór Barcin (Sala Królestwa ul. Kościelna 17)

Walory Naturalne

Barcin

Most Garbaty nad Notecią

Stanica Żeglarska „Neptun”

Pawilony za MDK-iem

Rynek w Barcinie

Zrewitalizowany teren przed Urzędem Miejskim

Góra św. Wojciecha

Park Wolności – Barcin

Aleja Harcerska – Barcin

Oświata

W Barcinie działa żłobek, trzy przedszkola, dwie szkoły podstawowe oraz liceum:

• Żłobek „Pszczółka”
• Przedszkole nr 1
• Przedszkole nr 2
• Przedszkole nr 3
• Szkoła Podstawowa nr 1 im. dr. Stanisława Krzysia
• Zespół Szkół w Barcinie
• Liceum Ogólnokształcące

Szkoły i przedszkola w Barcinie

Zespół Szkół w Barcinie – ul. Polna, tutaj mieści się również Liceum Ogólnokształcące

Zespół Szkół w Barcinie – ul. Artylerzystów

Przedszkole nr 1 w Barcinie

Przedszkole nr 2 w Barcinie

Przedszkole nr 3 w Barcinie

Żłobek „Pszczółka” wybudowany w 2020 roku

Szkoła Podstawowa nr 1 im. dr Stanisława Krzysia

Lokalne media

W Barcinie działa Telewizja Lokalna Barcin (TVL Barcin), wydawane jest również lokalne pismo Pogłos Barcina.

Miasta Partnerskie

W 2019 roku za pośrednictwem Związku Miast Polskich, gmina Barcin nawiązała współpracę partnerską z miastem Bursztyn na Ukrainie.

11 stycznia 2023 roku, w Urzędzie Miejskim w Barcinie burmistrz Michał Pęziak i mer Vasyl Andriieshyn podpisali umowę o partnerstwie i współpracy pomiędzy Gminą Barcin a miastem Bursztyn (obwód Iwano-Frankiwski, Ukraina), której celem jest tworzenie warunków niezbędnych do rozwoju współpracy dwustronnej, wymiana doświadczeń między regionami partnerskimi, realizowanie wspólnych projektów, wzajemne poznawanie życia społeczno-gospodarczego i mieszkańców.

Zobacz też

• Barcin (stacja kolejowa)

Przypisy

Bibliografia

• Barcin. Bydgoszcz: Bis-Medium, 2002. ISBN 83-88639-45-5.

Linki zewnętrzne

• Historia Żydów w Barcinie na portalu Wirtualny Sztetl
• Synagoga w Barcinie
• Barcin (1), [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. I: Aa – Dereneczna, Warszawa 1880, s. 106 .