Barglik

Barglik
	Acanthisitta chloris
	(Sparrman, 1787)
	; Samica po lewej, samiec po prawej stronie
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	wróblowe
Podrząd	barglikowce
Rodzina	bargliki
Rodzaj	Acanthisitta; Lafresnaye, 1842
Gatunek	barglik
Synonimy
	Sitta chloris Sparrman, 1787; Motacilla citrina J.F. Gmelin 1789; Acanthisitta chloris citrina (J.F. Gmelin 1789); Sitta punctata Gaimard & Quoy, 1830; Acanthisitta punctata Gaimard & Quoy, 1830;
	Sitta chloris Sparrman, 1787; Motacilla citrina J.F. Gmelin 1789; Acanthisitta chloris citrina (J.F. Gmelin 1789); Sitta punctata Gaimard & Quoy, 1830; Acanthisitta punctata Gaimard & Quoy, 1830;
Podgatunki
	A. c. chloris (Sparrman, 1787); A. c. granti Mathews & Iredale, 1913;
	A. c. chloris (Sparrman, 1787); A. c. granti Mathews & Iredale, 1913;
	Kategoria zagrożenia (CKGZ)
	; najmniejszej troski
	Zasięg występowania
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Barglik (Acanthisitta chloris) – gatunek małego ptaka z rodziny barglików (Acanthisittidae), jedyny przedstawiciel rodzaju Acanthisitta. Występuje endemicznie w Nowej Zelandii. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Morfologia

Ptak ten z wyglądu podobny jest do strzyżyka, lecz nie jest spokrewniony z rodziną strzyżyków (Troglodytidae). Długość ciała 7–9 cm; masa ciała – samce około 6 g, samice 7 g.

Podgatunki i zasięg występowania

Wyróżnia się dwa podgatunki:

Acanthisitta chloris chloris (Sparrman, 1787) – Wyspa Północna i okoliczne wysepki
Acanthisitta chloris granti Mathews & Iredale, 1913 – Wyspa Południowa, Wyspa Stewart i okoliczne wysepki.

Wyróżniany dawniej podgatunek Acanthisitta chloris citrina (J.F. Gmelin, 1789), do którego zaliczano populację żyjącą w południowo-zachodniej części zasięgu gatunku, został uznany za nie do odróżnienia od podgatunku nominatywnego.

Ekologia i zachowanie

Zamieszkuje głównie lasy, zwłaszcza bukanowe (Nothofagus), i zarośla. Spotykany jest także na plantacjach sosny (Pinus), zwłaszcza tych z gęstym podszytem rodzimych krzewów, czasami w resztkach rodzimej roślinności na terenach wykarczowanych, w żywopłotach czy roślinności przydrożnej. Sporadycznie odwiedza ogrody i parki miejskie. Występuje do wysokości około 1550 m n.p.m.

Jest to ptak głównie owadożerny, w skład jego diety wchodzą też pająki; sporadycznie zjada także drobne ślimaki czy jagody.

Sezon lęgowy trwa od sierpnia do lutego. Wyprowadza dwa lęgi w sezonie. Gniazdo umieszczone jest w dziupli w pniu drzewa lub gałęzi, w słupku ogrodzeniowym lub podobnym miejscu, czasami w ziemi; często korzysta z budek lęgowych. Zniesienie liczy 2–5 jaj, ich inkubacją zajmują się oboje rodzice przez 19–21 dni; pisklęta są karmione przez oboje rodziców, opuszczają gniazdo po 21–27 dniach od wyklucia.

Samiec żyje średnio 1,5 roku, samica około 4 miesiące mniej (według innego badania: samiec średnio 2 lata i 2 miesiące, samica rok i 8 miesięcy).

Status zagrożenia

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje barglika za gatunek najmniejszej troski (LC, least concern) nieprzerwanie od 1988 (stan w 2025). Liczebność populacji nie została oszacowana, ale ptak ten opisywany jest jako lokalnie pospolity. Trend liczebności populacji uznaje się za spadkowy.

Przypisy

↑ Acanthisitta chloris, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
↑ Acanthisitta, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2011-08-29] (ang.).
1 2 3 4 5 6 7 8 del Hoyo, J., Elliot, A. & Christie, D.A. (red.), Handbook of the Birds of the World, t. 9. Cotingas to Pipits and Wagtails, Barcelona: Lynx Edicions, 2004, s. 472, ISBN 84-87334-69-5 .
1 2 3 4 D.D. Lepage D.D., Rifleman Acanthisitta chloris, [w:] Avibase [online] [dostęp 2026-06-11] (ang.).
1 2 BirdLife International, Acanthisitta chloris, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2024, wersja 2025-2 [dostęp 2026-06-11] (ang.).
↑ Systematyka i nazewnictwo polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Acanthisittidae Sundevall, 1872 - bargliki - Rockwrens and bushwrens (wersja: 2017-03-17). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-12-03].
↑ F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-06-11] (ang.).
↑ AviList Core Team, AviList: The Global Avian Checklist, v2025, 2025, DOI: 10.2173/avilist.v2025 (ang.).
↑ David Burni, Ben Hoare, Joseph DiCostanzo, BirdLife International (mapy wyst.), Phil Benstead i inni: Ptaki. Encyklopedia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 334. ISBN 978-83-01-15733-3.

Linki zewnętrzne

Zdjęcia i nagrania audiowizualne. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).

[itis-1] Acanthisitta chloris, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[itis2-2] Acanthisitta, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2011-08-29] (ang.).

[HBW9-3] 1 2 3 4 5 6 7 8 del Hoyo, J., Elliot, A. & Christie, D.A. (red.), Handbook of the Birds of the World, t. 9. Cotingas to Pipits and Wagtails, Barcelona: Lynx Edicions, 2004, s. 472, ISBN 84-87334-69-5 .

[avibase-4] 1 2 3 4 D.D. Lepage D.D., Rifleman Acanthisitta chloris, [w:] Avibase [online] [dostęp 2026-06-11] (ang.).

[iucn-5] 1 2 BirdLife International, Acanthisitta chloris, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2024, wersja 2025-2 [dostęp 2026-06-11] (ang.).

[mk-6] Systematyka i nazewnictwo polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Acanthisittidae Sundevall, 1872 - bargliki - Rockwrens and bushwrens (wersja: 2017-03-17). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-12-03].

[ioc-7] F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-06-11] (ang.).

[avilist-8] AviList Core Team, AviList: The Global Avian Checklist, v2025, 2025, DOI: 10.2173/avilist.v2025 (ang.).

[burni-9] David Burni, Ben Hoare, Joseph DiCostanzo, BirdLife International (mapy wyst.), Phil Benstead i inni: Ptaki. Encyklopedia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 334. ISBN 978-83-01-15733-3.