 | |
| Zakład Produkcyjny w Braniewie (od 21.12.2020 do Van Pur) | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Siedziba | |
| Data założenia |
1854 |
| Właściciel | |
| Dane adresowe | |
| ul. Morska 4 14-500 Braniewo | |
Położenie na mapie Braniewa  | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego  | |
Położenie na mapie powiatu braniewskiego  | |
 54°23′02,22″N 19°49′08,29″E/54,383950 19,818970 | |
Browar Braniewo – duży browar przemysłowy w Braniewie. Zakład należy do grupy piwowarskiej Van Pur.
Browar w Braniewie został założony w 1854 przez Jacoba von Roy. W roku 1871 browar, po przejęciu od kolejnego właściciela Carla Mückenbergera, przekształcono w spółkę akcyjną pod nazwą Bergschlößchen-Aktien-Bier-Brauerei i jako spółka akcyjna działał do II wojny światowej. Specjalnością browaru były pilznery i piwo pszeniczne. W 1927, z powodu silnej konkurencji na rynku piwowarskim, browar braniewski wszedł do dużej spółki akcyjnej, gdzie największym udziałowcem był szczeciński koncern Ruckforth, skupiającej browary z Królewca, Wystruci i Tylży. Według danych karty ewidencyjnej zakładu Bergschlösschen-Aktien-Bier-Brauerei z dnia 20 czerwca 1937 roku zdolność produkcyjna zakładu wynosiła 50 tys. hektolitrów, natomiast roczna zdolność produkcyjna słodowni wynosiła 1200 ton słodu. Browar był wyposażony w dwie kadzie zacierowe o pojemności 204,50 hl i 203 hl, kocioł zacierowy o pojemności 50,50 hl oraz kocioł warzelny o pojemności 368,25 hl. Kadź fermentacyjna mieściła 2224 hl, natomiast naczynia leżakowe 11 tys. hektolitrów. Do chłodzenia wykorzystywano lód pozyskiwany z pobliskiego zbiornika wodnego Wecklitz-Mühlenteich, a także ze sztucznego systemu chłodniczego. W browarze wytwarzano wówczas następujące piwa dolnej i górnej fermentacji: Einfachbier 3,9%, Weissbier 7,5%, Vollbier 11,5% i Starkbier. Od 1927 roku w browarze wytwarzano ponadto piwo bezalkoholowe.
Pod koniec II wojny światowej browar doznał poważnych uszkodzeń podczas prowadzonych działań wojennych w okresie luty-marzec 1945 roku; był to skutek bombardowań, ostrzału artyleryjskiej oraz powojennej pożogi. W Danych szacunkowych akt Grupy Operacyjnej Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów i Ministerstwa Przemysłu browar po zakończeniu wojny został opisany następująco: „Obszar zabudowań ok. 37 500 m kw. Całość zabudowań składa się z budynków murowanych, w ogólnej liczbie 53. Obecnie wszystkie budynki są uszkodzone od 40 do 95%. Urządzenia: 1/ suszarnia – zniszczona. 2/chłodnia – zniszczone górne piętra. 3/ hala maszyn – w porządku (brak pasów transmisyjnych). 4/ hala maszyn i zbiorników przetwarzających słód na piwo – zdatne do użytku”. Poniżej został dodany następujący komentarz co do możliwości uruchomienia zakładu: „Do uruchomienia należy przeprowadzić gruntowny remont budynków i urządzeń przemysłowych, przy użyciu dużego kapitału, fachowców i siły roboczej”.
Inwentaryzacja browaru przeprowadzona 20 września 1946 roku opisała ten zakład w następujący sposób: „Budynek słodowni całkowicie spalony i zbombardowany; budynek browaru zniszczony, z cegieł, dwupiętrowy, dach spalony, budynki siłowni i rozlewni murowane z cegieł, oba dwupiętrowe, dachy spalone, budynek kotlarni murowany z cegieł, dach spalony, budynek administracji piętrowy, murowany z cegieł, część domu rozbita przez bombę”. Wojnę przetrwały w dobrym stanie jedynie budynki: gospodarczy, obciągu beczkowego, stajnia oraz bednarnia. Niestety miasto po wojnie znajdowało się na odległej prowincji, brakowało funduszy, kadry, toteż zamiast przystąpić do uruchomienia nadającego się do remontu zakładu, pozostawiono go na najpierw na pastwę losu, a następnie wyposażenie zaczęto demontować i wywozić do browarów w Gdańsku, Szczecinie i Warszawie. Aluminiowe kadzie z Braniewa trafiły w 1952 roku aż do zakładu w Zielonej Górze.
Obiekty po browarze przeszły natomiast na własność skarbu państwa, wyszczególnione w Orzeczeniu nr 4 Ministerstwa Przemysłu i Handlu z dnia 26 września 1949 roku. W budynkach zakładu utworzono przechowalnię dojrzewających serów, owoców i warzyw, rozlewnię piwa, stanowiącą filię Browaru w Elblągu, w pomieszczeniach przedwojennej bednarni uruchomiono Państwową Fabrykę Beczek w Braniewie. W 1950 zakład otrzymał nazwę Państwowa Hurtownia Piwa w Braniewie. Zakład nr 4, stanowiąc jeden z sześciu podmiotów filii Elbląskich Zakładów Piwowarskich w Elblągu.
Dopiero w 1959 roku zapadła decyzja o odbudowie zakładu z docelową produkcją 240 tys. hl piwa rocznie. Browar odbudowano w latach 1962–1964, jego otwarcie nastąpiło w marcu 1964 roku. Browar wszedł w skład Elbląskich Zakładów Piwowarskich. Produkcja piwa braniewskiego Browaru szybko przekroczyła wielkość 200 tys. hektolitrów piwa rocznie. Zakład zatrudniał 110–130 osób.
W maju 1991 Elbląskie Zakłady Piwowarskie zostały sprywatyzowane i zakupione przez australijską spółkę zarejestrowaną w Holandii Elbrewery Co. Ltd., która stała się właścicielem 51% udziałów. Pierwszym etapem szeroko zakrojonej modernizacji było uruchomienie we wrześniu 1992 w Braniewie pierwszej w Polsce linii rozlewu piwa do beczek typu keg (jest to typ beczek wykonanych ze stali nierdzewnej, stosowanych do przechowywania pod ciśnieniem piwa lub innych płynów). Drugi etap, zakończony 19 czerwca 1993, objął wyposażenie browaru w najnowocześniejsze ówcześnie linie technologiczne do produkcji piwa – stwarzające możliwości produkcji do 1 mln hektolitrów piwa rocznie oraz jego pakowania do niemal każdego rodzaju opakowania. Browar był określany jako „najnowocześniejszy na wschód od Łaby”. całkowity koszt modernizacji zakładu wyniósł 400 mld ówczesnych polskich złotych.
Rozruch technologiczny zmodernizowanego browaru rozpoczął się 4 czerwca 1993 roku, a 19 czerwca 1993 browar został uroczyście otwarty przez ministra Tadeusza Syryjczyka i rozpoczęto w nim produkcję popularnej marki piwa EB.
Pod koniec lat 90. XX wieku główny akcjonariusz w Elbrewery firma Brewpole PTY Ltd. postanowiła wycofać się z działalności w Polsce i w 1998 sprzedała swoje udziały w Elbrewery Co. Ltd. spółce Grupa Żywiec S.A.
W 2001 Grupa Żywiec zaprzestała produkcji piwa w Braniewie i w 2003 sprzedała zakład firmie produkującej soki owocowe Dr Witt S.A. W 2006 browar został zakupiony przez przedsiębiorcę z Elbląga, Andrzeja Konończuka. Właściciel przedsiębiorstwa PPUH Chemikals powołał spółkę Browar Braniewski Sp. z o.o., wznowił produkcję piwa marki Barkas i rozpoczął rozbudowę oraz modernizację zakładu piwowarskiego w Braniewie.
W 2007 browar braniewski rozpoczął promocję marki piwa Batory. Podjął również próbę ekspansji na rynki północno-wschodniej Polski oraz obwodu królewieckiego. Przedsiębiorstwo nie odniosło jednak zamierzonych celów i na początku 2008 wstrzymało produkcję.
W sierpniu 2010 roku chęć zakupu browaru zgłosiła spółka Van Pur, która zamierzała w nim produkować piwo na zlecenie sieci dyskontów spożywczych i supermarketów. Do transakcji kupna jednak nie doszło.
W 2014 roku zakład został kupiony przez Browar Namysłów Sp. z o.o. W połowie 2014 roku została wznowiona produkcja piwa i trwa do dzisiaj.
Wyłącznie w browarze w Braniewie warzone i rozlewane jest piwo na bazie wody oligoceńskiej wydobywanej z ujęć głębinowych znajdujących się na terenie browaru o nazwie "Braniewo".
Od 1 kwietnia 2019 należał do Grupy Żywiec. 21 grudnia 2020 spółka Van Pur odkupiła od Grupy Żywiec Browar Braniewo. Van Pur S.A. przejęła 100 procent udziałów w spółce Browar Braniewo Sp. z o.o., prawa do marek „Kuflowe”, „Braniewo” oraz „Jasne, że Pełne”, a także nieruchomości i aktywa związane z produkcją tych piw w browarze.
Po pracach modernizacyjnych przeprowadzonych w latach 2006–2007 przez spółkę Browar Braniewo Sp. z o.o. zdolności wytwórcze zakładu wynosiły około 1 miliona hektolitrów piwa rocznie z możliwością ich zwiększenia do 4 milionów hektolitrów.
