Clitocybaceae

*Clitocybaceae*
	; Lejkówka szarawa (Clitocybe nebularis)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	grzyby
Typ	podstawczaki
Klasa	pieczarniaki
Rząd	pieczarkowce
Rodzina	Clitocybaceae
	Nazwa systematyczna
	Clitocybaceae Vizzini, Consiglio & M. Marchetti; Index Fungorum 462: 1 (2020)
	Typ nomenklatoryczny
	Clitocybe (Fr.) Staude 1857
	Systematyka w Wikispecies

Clitocybaceae Vizzini, Consiglio & M. Marchetti – rodzina grzybów znajdująca się w rzędzie pieczarkowców (Agaricales).

Charakterystyka

Analizy genetyczne wykazały, że rodzina Clitocybaceae jest monofiletyczna.

Owocniki gymnokarpiczne od bardzo małych do dużych. Kapelusz wypukły, z garbkiem, płaski lub wklęsły do lejkowatego, higrofaniczny, nieco higrofaniczny lub niehigrofaniczny. Blaszki przyrośnięte, zatokowato wycięte lub zbiegające. Trzon zazwyczaj centralny, pusty, pełny lub wypukły. Wysyp zarodników co barwie od białej do kremowej, również różowawy, żółtawy, łososiowy. Bazydiospory bezbarwne, gładkie lub punktowane, chropowate, brodawkowate do kolczastych, cienkościenne, nieamyloidalne, cyjanofilne lub niecyjanofilne. Podstawki maczugowate do wąsko maczugowatych, zwykle 4-zarodnikowe, rzadko 2-zarodnikowe. trama blaszek regularna lub nieregularna. Pleurocystyd i cheilocystyd brak lub niepozorne. Skórka kapelusza typu cutis rzadko przechodząca w trichodermę, bez pęcherzyków lub z pęcherzykami, czasami z pilocystydami. Skórka trzonu typu cutis, czasami z kaulocystydami. Sprzążki obecne. Niektóre gatunki są trujące, gdyż zawierają muskarynę.

Zazwyczaj owocniki występują w grupach, czasami tworzą czarcie koła, czasami występują w rozproszeniu lub pojedynczo. Grzyby saprotroficzne rozwijające się na glebie, ściółce z liści lub igieł, próchniejącym drewnie lub rozkładających się owocnikach grzybów.

Systematyka

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.

Takson utworzyli Alfredo Vizzini, Giovanni Consiglio i Mauro Marchetti w 2020 r. typ nomenklatoryczny jest rodzaj Clitocybe (Fr.) Staude 1857. Do rodziny Clitocybaceae według Species Fungorum należą rodzaje:

Clitocybe (Fr.) Staude 1857 – lejkówka
Collybia (Fr.) Staude 1857 – pieniążek

Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum. Polskie nazwy na podstawie pracy Władysława Wojewody z 2003 r..

Przypisy

1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2025-10-30] .
1 2 3 ZhengmiZ. He ZhengmiZ., TolgorT. Bau TolgorT., Zuo-HongZ.H. Chen Zuo-HongZ.H., GengshenG. Wang GengshenG., Systematic arrangement within the family Clitocybaceae (Tricholomatineae, Agaricales): phylogenetic and phylogenomic evidence, morphological data and muscarine-producing innovation, „Fungal Diversity”, 123 (1), 2023, s. 1–47, DOI: 10.1007/s13225-023-00527-2 .
↑ Explore the fungal tree of life [online], Species Fungorum [dostęp 2026-05-02] (ang.).
↑ WładysławW. Wojewoda WładysławW., Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 118–129,131–133, ISBN 83-89648-09-1 .

[if-1] 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2025-10-30] .

[cli-2] 1 2 3 ZhengmiZ. He ZhengmiZ., TolgorT. Bau TolgorT., Zuo-HongZ.H. Chen Zuo-HongZ.H., GengshenG. Wang GengshenG., Systematic arrangement within the family Clitocybaceae (Tricholomatineae, Agaricales): phylogenetic and phylogenomic evidence, morphological data and muscarine-producing innovation, „Fungal Diversity”, 123 (1), 2023, s. 1–47, DOI: 10.1007/s13225-023-00527-2 .

[cabi-3] Explore the fungal tree of life [online], Species Fungorum [dostęp 2026-05-02] (ang.).

[check-4] WładysławW. Wojewoda WładysławW., Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 118–129,131–133, ISBN 83-89648-09-1 .