Commodore 128

Commodore 128
Ilustracja
Typ

komputer domowy

Producent

Commodore International

Premiera

USA: styczeń 1985
Polska: czerwiec 1988

Koniec produkcji

1989

Procesor

MOS 8502 @ 2 MHz
Zilog Z80A @ 4 MHz

Procesor graficzny

VIC-II, VDC

Pamięć operacyjna

128 kB

Nośnik danych

Datasette
stacja dysków 5.25"

System operacyjny

Microsoft BASIC 7.0 (tryb pracy C-128) oraz 2.0 (tryb C-64)
Digital Research CP/M 3.0
GEOS

poprzednik:
Commodore 64		 —
Multimedia w Wikimedia Commons

Commodore 128 – komputer domowy produkowany przez firmę Commodore International w latach 80. XX wieku. Ostatni z 8-bitowych komputerów tej firmy, zaprezentowany na targach CES (Consumer Electronics Show) w Las Vegas, w styczniu 1985, równolegle z modelami C128D oraz CLCD. W Polsce komputery sprzedawał oficjalnie od czerwca 1988 roku Pewex, choć jeszcze długo przed premierą istniały sklepy handlujące C64, C116, C64, C16, Plus/4 i VIC20.

Commodore 128D

Komputer wyposażony był w dwa procesory – 8502 oraz Z80, czego skutkiem było udostępnienie użytkownikowi trzech trybów pracy. Commodore 128 mógł pracować w trybie „C128” lub „C64”, zaś drugi z zastosowanych procesorów umożliwiał korzystanie z systemu operacyjnego CP/M. Tryb „C128” był dostępny zaraz po włączeniu zasilania, a będąc w tym trybie wystarczyło wpisać polecenie w BASIC 7 „GO64” żeby uruchomił się tryb „C64” w 100% zgodny z oryginałem. Tryb ten był też dostępny od razu po włączeniu, jeśli podczas włączania lub resetu komputera był wciśnięty klawisz z logo Commodore. Aby można było korzystać z systemu CP/M należało załadować go do pamięci RAM z dołączonych dyskietek. Komputer ten otrzymał 128 kilobajtów pamięci operacyjnej (stąd jego oznaczenie liczbowe w nazwie) oraz 48 kilobajtów pamięci ROM.

W sprzedaży ukazały się trzy wersje Commodore 128: C128, C128D oraz C128DCR. Pierwsza z nich zawierała całość komputera w jednej obudowie (stacja dysków dołączana była jako odrębne urządzenie); wersja C128D wyposażona była w oddzieloną od głównej jednostki (zawierającej napęd dyskietek 5 1/4") klawiaturę. Obudowa w tej wersji była z plastiku, miała rączkę, dzięki której można było nosić komputer oraz w spodzie jednostki centralnej miejsce na klawiaturę. Wersja C128DCR różni się od C128D tym, że główna część obudowy jest z metalu i nie ma już miejsca na zamontowanie klawiatury oraz rączki do przenoszenia. Stacje dyskietek 1570, 1571 i 1572 w trybie C64 pracowały z szybkością 3600 bit/sek, w trybie C128 – 15 000 bit/sek, zaś w trybie CP/M – 35 000 bit/sek.

Dla Commodore 128 powstała specjalnie przygotowana wersja systemu operacyjnego GEOS, GEOS 128, umożliwiająca również uruchamianie programów napisanych wcześniejszych wersji systemu GEOS (dla Commodore 64).

Komputer pracował w trybie znakowym, wyświetlając 40 lub 80 kolumn tekstu. Sześć trybów graficznych C128 (160x200 przy 4 kolorach wybranych z palety 16, 320x200 przy dwóch kolorach z palety 16, 640x200 przy dwóch kolorach) korzystało z 9 kB pamięci obrazu.

Specyfikacja

Peryferia i rozszerzenia

Rozszerzenia pamięci:

W kulturze popularnej

Mariusz Dec i Grzegorz Lindeman wykorzystali Commodore 128 w produkcji filmu Pan Kleks w kosmosie do wygenerowania grafiki komputerowej oraz do systezy mowy. Zastosowano przy tym między innymi oprogramowanie stworzone dla komputera Commodore 64, np. program systezy mowy S.A.M..

Komputer był wykorzystany w budowie robota Bajtek 2002, jednej z najważniejszych postaci filmu, w którego wnętrzu znajdował się Commodore 128 ze stacją dysków 1571, a robot przemawiał głosem generowanym przez program S.A.M..

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Przemysław Koziarski. C 128. „Bajtek”. 09/1986, s. 8–9, wrzesień 1986. Młodzieżowa Agencja Wydawnicza. ISSN 0860-1674. (pol.).
  2. 1 2 Infosystem '88. „Bajtek”. 6/1988, s. 20-21. Bajtek.
  3. ↑ W Polskę idziemy.... „Bajtek. Tylko o Commodore”. 6/1988, s. 3. Bajtek.
  4. 1 2 Klaudiusz Dybowski. GEOS 128. „Bajtek”. 12 (48), s. 9, grudzień 1989. Młodzieżowa Agencja Wydawnicza. ISSN 0860-1674.
  5. ↑ "Commodore 128 i Amiga - reportaż z firmy Commodore". [w:] "Low End Computers" [on-line]. The Computer Chronicles, 1985. (ang.).
  6. ↑ Mikrokomputery do sklepu. „Bajtek”. 4/1985, s. 18–19. Bajtek.
  7. ↑ Krzysztof Krupa. Commodore 128. „Bajtek”. 3 (3), s. 30, listopad 1985. RSW Prasa-Książka-Ruch. [dostęp 2025-09-27].
  8. ↑ William Wiese Jr.. The Commodore 128 Personal Computer System. „BYTE”. 11 (7), s. 269-278, Lipiec 1986. ISSN 0360-5280. [dostęp 2026-01-04]. (ang.).
  9. ↑ Klaudiusz Dybowski. RAM w pudełku. „Bajtek”. Tylko o Commodore, s. 5, 1988. Młodzieżowa Agencja Wydawnicza. ISSN 0860-1674. [dostęp 2025-09-29].
  10. ↑ Klaudiusz Dybowski. 1750 RAM Expansion Module. „Bajtek”. 4/89 (40), s. 11, kwiecień 1989. Młodzieżowa Agencja Wydawnicza. ISSN 0860-1674. [dostęp 2026-02-09].
  11. ↑ Klaudiusz Dybowski. RAM w pudełku. „Bajtek”. Tylko o Commodore, s. 5, 1987. Młodzieżowa Agencja Wydawnicza. ISSN 0860-1674.
  12. 1 2 Mariusz Dec. Nasz człowiek w Batumi. „Komputer”. 11/87 (20), s. 24-25, listopad 1987.
  13. ↑ SAM. „Bajtek”. 11/86, s. 20, listopad 1986.