Creedyt
 fioletowy okaz creedytu z Meksyku | |
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |
| Skład chemiczny |
Ca3Al2(SO4)(OH)2F8·2H2O |
|---|---|
| Twardość w skali Mohsa |
4 |
| Przełam |
muszlowy, nierówny |
| Łupliwość |
wyraźna (czasem doskonała) jednokierunkowa, dokładna |
| Pokrój kryształu |
krótkosłupkowy, igiełkowy |
| Układ krystalograficzny |
jednoskośny |
| Klasa krystalograficzna |
pryzmatyczna |
| Właściwości mechaniczne |
kruchy |
| Gęstość |
2,7 g/cm3 |
| Właściwości optyczne | |
| Barwa |
bezbarwny; biała, fioletowa i różowa w odcieniach, pomarańczowa |
| Rysa |
biała |
| Połysk |
szklisty |
| Współczynnik załamania |
1,461 – 1,485 (dwuosiowy) |
| Inne |
dwójłomność: 0,024 |
| Dodatkowe dane | |
| Klasyfikacja Strunza |
3.CG.15 |
Creedyt – bardzo rzadki minerał z gromady siarczanów, czasem zaliczany do halogenków. Jest uwodnionym, zasadowym fluorosiarczanem wapnia i glinu.
Nazwa pochodzi od typowej lokalizacji tego minerału – Creede w Kolorado, gdzie został odkryty po raz pierwszy w kopalnii barytu i fluorytu.
Właściwości
Krystalizuje w układzie jednoskośnym. Tworzy kryształy o pokroju krótkosłupkowym i igiełkowym. Spotykany również w skupieniach ziarnistych, groniastych, zbitych, promienistych, sferolitycznych, a także jako pojedyncze, rozproszone ziarna w skale. Dobrze wykształcone kryształy narosłe występują w geodach. Jest minerałem kruchym, przezroczystym do przeświecającego. Posiada szklisty połysk i białą rysę. Najczęściej jest biały bądź bezbarwny; bywa fioletowy, liliowy, purpurowy, różowy oraz pomarańczowy.
Występowanie
Powstaje jako wtórny minerał w strefie utleniania żył hydrotermalych kwarcowo-kasyterytowych oraz kwarcowo-fluorytowych. Towarzyszą mu fluoryt, baryt, kwarc, haloizyt, sfaleryt, smithsonit, gips, piryt i galena.
Miejsce występowania
Jest minerałem wyjątkowo rzadkim. Występuje głównie na terenie Stanów Zjednoczonych. Okazy z Kolorado są zwykle purpurowe, kalifornijskie z okręgu Inyo i z Nevady z okręgu Nye – bezbarwne. Spotykany także w Meksyku (Chihuahua - różowe i liliowe), Boliwii, Grecji, we Włoszech i w Kazachstanie (jasnofiołkowe i fioletowe).
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 Jerzy Żaba, Ilustrowana encyklopedia skał i minerałów, Wydawnictwa Videograf SA, 2024, s. 98-99, ISBN 978-83-8293-231-7.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Creedite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-05-28] (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Rupert Hochleitner, Minerały, kamienie szlachetne, skały, Multico Oficyna Wydawnicza, 2022, s. 248, ISBN 978-83-7073-816-7.