Microsoft Windows Am.Płn. / EU / AUS: 16 listopada 2007 PlayStation 3, Xbox 360 Am.Płn.: 4 października 2011 Crysis Remastered Nintendo Switch: 23 lipca 2020 Windows, PlayStation 4, Xbox One: 18 września 2020
Crysis – strzelanka pierwszoosobowa w konwencji science fiction, wyprodukowana przez studio Crytek i wydana w 2007 roku przez Electronic Arts na platformę Microsoft Windows. Gra zapoczątkowała serię Crysis, a twórcy zaprojektowali ją jako pierwszą część trylogii. W 2008 roku ukazała się samodzielna gra Crysis Warhead, która przedstawia te same wydarzenia z innej perspektywy. We wrześniu 2011 roku zapowiedziano konwersję gry na Xboksa 360 i PlayStation 3, która ukazała się w październiku tego samego roku. W 2020 roku wydano zremasterowaną wersję pod tytułem Crysis Remastered na platformy Microsoft Windows, PlayStation 4, Xbox One i Nintendo Switch, a w 2021 roku weszła ona w skład kompilacji Crysis Remastered Trilogy.
Akcja gry toczy się w przyszłości, na fikcyjnych Wyspach Lingshan, gdzie amerykańscy archeolodzy badali tajemniczy, starożytny artefakt. Gracz kieruje Jakiem Dunnem o kryptonimie Nomad, żołnierzem jednostki Delta Force. Nomad nosi nanokombinezon, który twórcy wzorowali na programie Future Warrior 2020. Gracz walczy z żołnierzami Korei Północnej i z obcymi.
W chwili premiery gra miała bardzo wysokie wymagania systemowe. Pytanie „Can it run Crysis?” (dosł. „Czy da się na nim uruchomić Crysis?”) stało się memem internetowym i żartobliwym powiedzonkiem w recenzjach kart graficznych. Recenzenci chwalili grafikę i oprawę gry, a część z nich krytykowała fabułę i tryb wieloosobowy. W 2011 roku ukazała się kontynuacja, Crysis 2.
Fabuła
Akcja rozpoczyna się 7 sierpnia 2020 roku. Siły Korei Północnej, którymi dowodzi generał Ri-Chan Kyong, przejmują kontrolę nad fikcyjnymi Wyspami Lingshan. Zespół amerykańskich archeologów cywilnych, kierowany przez dr. Rosenthala, wysyła sygnał alarmowy: odkrył coś, co może zmienić świat. Tydzień później na wyspy trafia oddział Raptor z jednostki Delta ForceArmii Stanów Zjednoczonych. Ma ewakuować naukowców i zabezpieczyć zdobyte przez nich cenne informacje. Członkowie oddziału występują pod kryptonimami: Nomad, Psycho, Aztec, Jester i dowódca Prophet. Żołnierze noszą zaawansowane technologicznie nanokombinezony, które chronią przed ostrzałem i wybuchami, a także dają nadludzką siłę i inne zdolności. Podczas skoku z dużej wysokości na jedną z wysp nieznany latający obiekt uderza w Nomada i rozdziela oddział. Zderzenie wyłącza nanokombinezon Nomada i niszczy jego spadochron, ale żołnierz przeżywa, bo spada do wody, a kombinezon pochłania siłę uderzenia. Gdy Nomad dociera do brzegu, Prophet zdalnie resetuje jego kombinezon, który odzyskuje normalne funkcje.
Gdy oddział zbiera się po skoku, ginie Aztec, zabity przez nieznaną istotę. Gdy żołnierze odnajdują jego ciało, okazuje się, że ta sama istota zabiła i poćwiartowała pobliski oddział północnokoreański. Pozostali członkowie oddziału Raptor kontynuują misję. Po drodze znajdują łódź zakładników, zamrożoną na wzgórzu przy brzegu wyspy. Po raz pierwszy widzą też obcych, którzy atakują oddział: latająca maszyna obcych zakrada się do żołnierzy i porywa Jestera, a wkrótce potem go zabija. Pierwszy uratowany zakładnik okazuje się agentem CIA, wysłanym, by obserwować pracę dr. Rosenthala. W dżungli Nomad znajduje ciało innego zakładnika, Badowskiego, z odłamkami lodu w plecach, a w pobliżu północnokoreańscy żołnierze walczą z maszyną obcych. Gdy Nomad dołącza do Propheta, dowódcę nagle chwyta inna latająca maszyna i unosi go ze sobą. Wkrótce potem z Nomadem łączy się przez radio major Clarence Strickland z armii amerykańskiej. Pyta, czy Nomad chce przerwać misję, skoro większość oddziału zginęła lub zaginęła. Nomad odmawia i odpowiada, że wciąż może wykonać zadanie.
Nomad dociera do kompleksu badawczego dr. Rosenthala, gdzie znajduje rzadki skamieniały artefakt, starszy od ludzkości o dwa miliony lat. Częściowo odkopany artefakt przypomina jedną z latających maszyn, nazywanych egzoszkieletami (ang. exosuits), które atakują oddział. Rosenthal wspomina też o podobnych znaleziskach w Afganistanie i na Syberii. Sugerują one, że obcy są obecni na całym świecie, a nie tylko na wyspie. Gdy Rosenthal skanuje artefakt, ten emituje potężny impuls energii, który zamraża naukowca. Nanokombinezon Nomada utrzymuje temperaturę jego ciała i ratuje mu życie. W pobliżu miejsca lądowania Nomad likwiduje czteroosobowy oddział północnokoreańskich sił specjalnych w nanokombinezonach, a potem dociera do samolotu VTOL. Melduje przełożonym o nanokombinezonach Koreańczyków, bo armia amerykańska miała nadzieję, że Koreańczycy nie zdobędą tej technologii.
Armia amerykańska rozpoczyna pełnoskalową inwazję na wyspę. Dowodzi nią major Strickland. Gdy wojska zbliżają się do głównego miejsca wykopalisk, centralna góra wyspy zaczyna się zapadać i odsłania ogromną budowlę obcych, niemal tak dużą jak sama góra. Nomad wchodzi do wykopaliska u podnóża góry, ale ludzie Kyonga biorą go do niewoli. Kyong wyłącza nanokombinezon Nomada. Bezradny Nomad patrzy, jak Kyong strzela w głowę jednemu z zakładników, a potem odpala ładunki wybuchowe, by otworzyć budowlę. Z jej wnętrza wydobywa się impuls energii, który zabija ludzi Kyonga i ponownie włącza nanokombinezon Nomada. Kyong, który także nosi nanokombinezon, atakuje Nomada, ale ginie z jego ręki. Góra wciąż się zapada. VTOL ewakuuje ostatnią zakładniczkę, córkę dr. Rosenthala, Helenę, ale nie może zabrać Nomada.
Uwięziony Nomad postanawia wejść do budowli obcych, w której wkrótce zanika grawitacja. Porusza się dzięki silniczkom kombinezonu i napotyka wrogich, inteligentnych obcych. Widzi też coś, co może być siłą inwazyjną złożoną z wielu maszyn obcych. Nomadowi udaje się uciec, ale budowla tworzy ogromną kulę energii, która zamraża wszystko w swoim wnętrzu do temperatury −129°C. Na zewnątrz Nomad walczy z maszynami obcych, a potem odnajduje Propheta. Prophet zbudował broń z wykorzystaniem technologii obcych – Molecular Accelerator (MOAC). Nanokombinezon Propheta ulega awarii, więc Prophet musi często się zatrzymywać i doładowywać kombinezon przy źródłach ciepła, na przykład przy płonących wrakach pojazdów wojskowych. Obaj opuszczają lodową kulę i ratują Helenę, której VTOL się rozbił. Prophet odlatuje z nią innym samolotem. W amerykańskim punkcie ewakuacyjnym jeden z ostatnich VTOL-i ratuje Nomada przed niepowstrzymanym, czworonożnym egzoszkieletem obcych. Gdy egzoszkielet ma już zniszczyć samolot, major Strickland ostrzeliwuje go z zamontowanego karabinu maszynowego i ściąga na siebie jego uwagę. Egzoszkielet zabija Stricklanda. Podczas odlotu z wyspy ginie pilot, a silniki zostają uszkodzone. Nomad sam pilotuje uszkodzony VTOL i, walcząc po drodze z obcymi, dociera do lotniskowcowej grupy uderzeniowej z okrętem USS Constitution (CVN-80).
Na lotniskowcu Nomad znów spotyka Psycho. Admirał Richard Morrison przyjmuje meldunek Nomada i wyjaśnia, że wydano rozkaz ataku jądrowego na lodową kulę. Helena ostrzega, że obcy mogą wchłonąć energię wybuchu, ale admirał ją ignoruje. Prophet wbrew rozkazom leci VTOL-em z powrotem na wyspę. Mimo to pocisk jądrowy zostaje wystrzelony. Wybuch powiększa lodową kulę i wywołuje zmasowany kontratak obcych.
Nomad dostaje rozkaz, by naprawić jeden z uszkodzonych reaktorów jądrowych lotniskowca. Nanokombinezon jest odporny na silne promieniowanie, ale dłuższe narażenie okazuje się śmiertelne. Gdy Nomad jest w pomieszczeniu reaktora, Helena wysyła przez jego kombinezon eksperymentalny sygnał. Kilka maszyn obcych pochłania przez to zbyt dużo energii, przeciąża się i ulega zniszczeniu. Kiedy Nomad wraca na pokład startowy, admirał Morrison ginie, a Nomad bierze prototypowe działo TAC. Na pokładzie walczy z egzoszkieletem obcych podobnym do tego, który zabił Stricklanda. Z morza wynurza się ogromny okręt wojenny obcych. Helena wyłącza jego osłony sygnałem wysłanym przez nanokombinezon Nomada. Nomad niszczy okręt z działa TAC, a wrak spada na lotniskowiec, który zaczyna tonąć. Nomad biegnie przez pokład startowy i wskakuje do czekającego VTOL-a pilotowanego przez Psycho. Podczas odlotu pole energii zniszczonego okrętu obcych omal nie wyciąga Heleny z samolotu. Okręt obcych wciąga Constitution pod wodę i wyparowuje, a powstały wir pochłania i niszczy całą flotę lotniskowca. Psycho odbiera wiadomość, że na wyspę płynie inna grupa uderzeniowa, i proponuje, by do niej dołączyć. Nomad protestuje: skoro wiedzą już, jak pokonać obcych, muszą walczyć dalej. Wtedy przychodzi wiadomość od Propheta, który jest w polu energii na wyspie. VTOL zawraca w stronę wyspy.
Rozgrywka
Tak jak wcześniejsza gra studia Crytek, Far Cry, Crysis jest strzelanką pierwszoosobową, w której cele misji można osiągnąć na wiele sposobów. Gracz kieruje żołnierzem sił specjalnych o kryptonimie Nomad. Broń można modyfikować bez zatrzymywania gry, na przykład dodając tłumik lub celownik.
Bohater nosi nanokombinezon, w zapowiedziach nazywany Nano Muscle Suit lub Nano Fibre Suit. Gracz może włączać jego cztery tryby: siłę, szybkość, pancerz i kamuflaż. Wszystkie zużywają energię kombinezonu, a gdy jej zabraknie, bohater łatwo ginie. Pancerz (ang. Armor) sprawia, że pociski zamiast zdrowia uszczuplają energię kombinezonu, a rany szybciej się goją. Siła (Strength) pozwala wysoko skakać i wyważać ciosem zablokowane drzwi, rzucać przedmiotami w przeciwników, a także niweluje odrzut karabinów maszynowych. Szybkość (Speed) pozwala biegać znacznie szybciej. Kamuflaż (Cloak) czyni bohatera niewidzialnym, ale szybko wyczerpuje energię, zwłaszcza podczas biegu. W zapowiedzi „CD-Action” z kwietnia 2007 roku autor opisywał, że w trybie siły jednym ciosem powalił palmę, a kamuflaż działał na zasadzie kameleona: postać, która stała w miejscu, stawała się dla przeciwników niemal niewidoczna.
Gracz może walczyć po cichu albo otwarcie, a specjalne pociski pozwalają ogłuszać przeciwników. Przeciwnicy stosują manewry taktyczne, działają w drużynach, ukrywają się i urządzają zasadzki. Według recenzji „CD-Action” przeciwnicy rzucają granaty w odpowiednich momentach, kopnięciem odsyłają granaty gracza z powrotem i uchylają się przed rakietami, a gdy nie mają przewagi liczebnej, chowają się za przeszkodami albo uciekają. Według Cevata Yerlego(inne języki) przeciwnicy w grze mieli być w pełni niezależnymi bytami sztucznej inteligencji, wyposażonymi w sensory, dzięki którym widzą, słyszą lub wyczuwają gracza. Na bohatera mieli reagować dopiero wtedy, gdy zauważą jego obecność, a zdradzić go mogło na przykład zbyt głośne zachowanie albo poruszana przez niego roślinność.
Uzbrojenie
Broń można wyposażyć w części zdobyte w trakcie gry, między innymi w różne celowniki, granatniki podwieszane i tłumiki, a także zmieniać rodzaj amunicji. Według zapowiedzi z 2007 roku każda broń miała mieć szynę montażową na tłumik, latarkę lub celownik, a specjalne pociski miały ogłuszać lub namierzać przeciwników albo wybuchać na rozkaz gracza. Zapowiedź „CD-Action” z 2006 roku mówiła o co najmniej kilkunastu dodatkach do każdej broni, między innymi tłumikach, celownikach laserowych i większych magazynkach, oraz o trzech rodzajach amunicji: zwykłych pociskach, pociskach zapalających i nabojach specjalnych, które mogły na przykład uśpić przeciwnika lub posłużyć do jego namierzenia. W kwietniu 2007 roku autor kolejnej zapowiedzi widział w grze dwa rodzaje lunet i tłumik. Recenzja „CD-Action” z grudnia 2007 roku wymienia broń dostępną w gotowej grze, między innymi karabinek szturmowy, karabin Gaussa, pistolet, ciężką wyrzutnię rakiet, granaty, w tym ogłuszające, oraz działka stacjonarne. Bohater może nosić tylko po jednej broni danego rodzaju. Promień wskaźnika laserowego widzą przeciwnicy, więc zdradza on pozycję gracza.
Pojazdy
W grze są pojazdy z różnym uzbrojeniem, ale gracz nie musi z nich korzystać. Według recenzji „CD-Action” gracz może prowadzić prawie każdy pojazd: samochody terenowe z karabinem maszynowym na dachu, samochody cywilne, łodzie wojskowe i cywilne oraz czołg. Może też walczyć w powietrzu. W zapowiedzi z kwietnia 2007 roku gracz mógł prowadzić samochód terenowy i czołg, a w samochodzie zająć jedno z pięciu miejsc: kierowcy, pasażera lub strzelca przy działku. W trybie jednoosobowym nie można było jednocześnie prowadzić i strzelać. Według recenzji gotowej gry tylko na najwyższym poziomie trudności nie można jednocześnie prowadzić pojazdu i strzelać z działka na jego dachu. Na tym poziomie północnokoreańscy żołnierze nie mówią też po angielsku. Zapowiedź z 2006 roku wymieniała też helikoptery i poduszkowce.
Gra wieloosobowa
Według zapowiedzi z 2006 roku gra miała oferować cztery tryby wieloosobowe dla maksymalnie 32 graczy: deathmatch, drużynowy deathmatch i „zdobądź flagę”, wszystkie z przedrostkiem „Tactical”, oraz Power Struggle. W tym ostatnim gracze mieli wykonywać zadania i kupować umiejętności, broń i jej modyfikacje. W styczniu 2007 roku studio liczyło, że tryb „zdobądź flagę” stworzą autorzy modyfikacji, a Jack Mamais z Cryteka tłumaczył, że twórcy chcieli się skupić na dopracowaniu swojego nowego trybu. Zapowiedź „CD-Action” z kwietnia 2007 roku wymieniała już tylko deathmatch, drużynowy deathmatch i Power Struggle, bez trybu kooperacji i bez możliwości gry obcymi.
W sierpniu 2007 roku Cevat Yerli potwierdził, że w grze zostaną tylko dwa tryby. Studio zaczęło pracę nad trybem drużynowym Team Action, ale go porzuciło, bo w testach gracze wybierali Instant Action albo Power Struggle. Gra obsługuje do 32 graczy. Instant Action to odmiana klasycznego deathmatchu, a w Power Struggle dwie drużyny starają się zniszczyć kwaterę główną przeciwnika.
W trybie Power Struggle walczą ze sobą drużyny Amerykanów i Koreańczyków, które zdobywają zasoby i budują broń. Gracze zaczynają tylko z podstawowym nanokombinezonem i pistoletem. Za zdobywanie fabryk, bunkrów i innych budynków oraz za zabijanie przeciwników otrzymują punkty prestiżu (ang. Prestige Points), za które kupują broń, amunicję i pojazdy. Fabryki produkują między innymi ciężarówki, łodzie patrolowe i helikoptery. Kwaterę główną wroga można zniszczyć tylko działem TAC, czołgiem TAC lub czołgiem Singularity. Aby zdobyć tę broń, drużyna musi naładować do 100% generator ośrodka badawczego, zajmując i utrzymując miejsca katastrof statków obcych. Przy 50% dostępna jest podstawowa technologia obcych.
W kwietniu 2014 roku Crytek potwierdził, że tryb wieloosobowy w wersji na PC przestanie działać, gdy pod koniec maja 2014 roku GameSpy wyłączy swoje serwery.
Produkcja
Według „CD-Action” Crytek traktował Crysis jako nieoficjalną kontynuację gry Far Cry, choć nowa gra opowiada inną historię i ma nowego bohatera. Prawa do marki Far Cry miał Ubisoft, który wykorzystał je już w trzech grach na konsole Xbox i Xbox 360. Cevat Yerli mówił jednak, że Crysis nie jest kontynuacją gry Far Cry, a studio uważnie analizowało opinie graczy o poprzedniej grze, by uczyć się na własnych błędach. Prace nad grą zaczęły się zaraz po ukończeniu gry Far Cry i trwały dobre cztery lata. Twórcy poświęcili ten czas głównie na dopracowanie silnika graficznego. Crytek podpisał z Electronic Arts umowę, która dotyczyła tylko wydania gry. Według braci Yerli wydawca nie wpływał na jej treść. Wsparcia miał udzielić też Microsoft, dla którego Crysis miał być reklamą systemu Windows Vista i DirectX 10.
Historię wymyślili bracia Yerli, a do jej spisania studio zatrudniło hollywoodzkiego scenarzystę, którego nazwiska nie ujawniło. Fabuła powstawała równolegle z silnikiem CryEngine 2, a część jego rozwiązań opracowano, bo wymagały ich niektóre fragmenty fabuły. Według zapowiedzi z 2006 roku akcja miała się toczyć w 2019 roku na tropikalnym atolu, na którym rozbił się statek kosmitów. Nazwisko bohatera, Dunn, pochodzi od angielskiego słowa done („zrobione”). Gra miała mieć cztery rozdziały: w tropikalnej dżungli, na lotniskowcu amerykańskiej marynarki wojennej, w zamrożonej dżungli i na statku obcych. W zapowiedzi z kwietnia 2007 roku akcja toczyła się w 2019 roku na jednej z wysp Morza Południowochińskiego, na którą spadła rzekoma asteroida. Korea Północna, która w ciągu dekady wyrosła na sporą potęgę, zablokowała dostęp do miejsca katastrofy, a Stany Zjednoczone wysłały tam oddział Delta Force. Obiekt okazywał się statkiem obcych, którzy do życia potrzebują ujemnej temperatury i zmieniają klimat Ziemi. Amerykanie i Koreańczycy mieli połączyć siły przeciwko nowemu wrogowi. Dżunglę w grze wzorowano na Hawajach.
W 2006 roku Cevat Yerli zapowiadał, że gra ukaże się zimą tego roku, przed Bożym Narodzeniem. W połowie kwietnia 2006 roku potwierdzono, że gra ukaże się tylko na komputery osobiste. W kwietniu 2007 roku premierę zapowiadano na wrzesień tego roku. „CD-Action” podawał wtedy, że dotarcie do końca ostatniego poziomu zajmie mniej więcej 8 godzin. We wrześniu 2007 roku Alex Werner z Cryteka mówił, że gracz, który bardzo się postara, przejdzie grę w 10 godzin. Gdy będzie podziwiał grafikę, gra może mu zająć 15–20 godzin, a jeśli poświęci więcej uwagi zwiedzaniu map, nawet ponad 25 godzin.
Gra działa na silniku CryEngine 2, nowej wersji silnika studia Crytek, który „CD-Action” nazywał najbardziej zaawansowanym technologicznie silnikiem w branży. W 2007 roku pismo określiło CryEngine 2 jako „najbardziej zaawansowany silnik wszech czasów”, który odpowiada za grafikę, sztuczną inteligencję i fizykę. Według zapowiedzi GameSpotu z 2006 roku większość graczy miała grać w Crysis na kartach graficznych z obsługą DirectX 9, a do wykorzystania DirectX 10 potrzebny był system Windows Vista. W kwietniu 2007 roku „CD-Action” podawał, że gra nie wymaga systemu Vista, a graczom bez karty z obsługą DirectX 10 autor radził Windows XP. Na komputerze z procesorem Core 2 Duo, kartą GeForce 8800 i 2 GB pamięci RAM gra działała płynnie przy wysokim poziomie szczegółów. Według Roya Taylora, ówczesnego wiceprezesa Nvidii ds. współpracy z twórcami treści, Crysis zawiera milion wierszy kodu, 1 GB danych tekstur i 85000 shaderów. Nad silnikiem pracowali też programiści oddelegowani przez Nvidię. Według Igora Stanka z Nvidii grą przez cały okres produkcji zajmowało się dwunastu najlepszych ludzi firmy, którzy spędzili w biurach Cryteka łącznie 5000 godzin.
Cevat Yerli mówił, że Crytek zoptymalizował grę tak, by przez kolejne 1–2 lata jej grafika i wydajność poprawiały się wraz z rozwojem sprzętu. „CD-Action” również zapowiadał, że wygląd gry będzie się poprawiał wraz ze wzrostem mocy komputerów, czasem z pomocą łatek. Na najwyższych ustawieniach gra wymagała DirectX 10 i systemu Windows Vista. Była tak wymagająca, że pytanie „But can it run Crysis?” stało się żartobliwym powiedzonkiem w większości recenzji kart graficznych.
Wersja demonstracyjna
EA zapowiedziało, że jednoosobowa wersja demonstracyjna ukaże się 25 września 2007 roku, ale termin przesunięto na 26 października. Wersja demonstracyjna miała zawierać cały pierwszy poziom gry, Contact. 26 października publiczną premierę przesunięto na 27 października, ale osoby, które zamówiły grę w przedsprzedaży w sklepie internetowym EA, mogły pobrać wersję demonstracyjną już tego samego dnia. Niektórym użytkownikom udało się włączyć w wersji demonstracyjnej najwyższe ustawienia grafiki (very high) w systemie Windows XP, edytując plik konfiguracyjny. Według GameSpotu różnica między grafiką w trybach DirectX 10 i DirectX 9 jest bardzo subtelna. Według „CD-Action” po odblokowaniu ustawień very high gra wyglądała lepiej, ale nie można było mówić o pełnym odtworzeniu efektów DirectX 10.
Edytor Sandbox
Już w 2006 roku zapowiadano, że gracze otrzymają edytor poziomów razem z grą. Wersja demonstracyjna zawierała edytor poziomów Sandbox 2, który pokazuje zmiany w czasie rzeczywistym. To te same narzędzia, których Crytek używał przy tworzeniu gry. Dzięki nim gracze mogą tworzyć modyfikacje i własne poziomy.
Wydanie
13 listopada 2007 roku EA i Crytek ogłosiły, że gra trafia do sklepów w Ameryce Północnej i Europie. W sprzedaży była od 16 listopada 2007 roku.
Special Edition
Edycja kolekcjonerska gry nosi nazwę Special Edition. Wydanie na trzech płytach zawiera:
Crytek zaprojektował Crysis jako pierwszą część trylogii. Następna gra z serii nie była jednak drugą częścią trylogii. Według zapowiedzi Cryteka Crysis Warhead miał się ukazać 12 września 2008 roku w Europie i 16 września w Ameryce Północnej. To samodzielna gra, w której gracz poznaje wydarzenia z gry Crysis z perspektywy Psycho. Jej tryb wieloosobowy nosi nazwę Crysis Wars.
Wersje na konsole
W lipcu 2011 roku ESRB i koreańska komisja klasyfikacyjna oceniły wersje gry na Xboksa 360 i PlayStation 3. 9 września 2011 roku EA i Crytek zapowiedziały wydanie gry na konsole i pokazały zwiastun. Zwiastun zapowiadał nowe oświetlenie, efekty i sterowanie nanokombinezonem, a wersja konsolowa miała też mieć dopracowaną walkę i pełną obsługę obrazu stereoskopowego 3D. Grę na konsole można było tylko pobrać z sieci. Cevat Yerli powiedział: „Jesteśmy niezwykle dumni z tego, co udało nam się osiągnąć w Crysis. Chcieliśmy stworzyć FPS nowej generacji i daliśmy graczom na PC doświadczenie, które stało się punktem odniesienia dla jakości – i dla wielu graczy wciąż nim jest, nawet cztery lata później. Przenosząc kampanię dla jednego gracza na konsole, wierzymy, że znów wyznaczamy nowy standard jakości w grach do pobrania”. Wersja konsolowa, która zawiera tylko kampanię dla jednego gracza, ukazała się 4 października 2011 roku w usługach PlayStation Network i Xbox Live. W przeciwieństwie do wersji na PC wersje konsolowe nie mają trybu wieloosobowego ani poziomu „Ascension”.
Crysis Remastered
16 kwietnia 2020 roku Crytek zapowiedział Crysis Remastered na Xboksa One, PlayStation 4, Nintendo Switch i PC. Grę współtworzyło studio Saber Interactive. Zremasterowana wersja miała mieć tekstury wysokiej jakości, ulepszoną grafikę, nowe efekty cząsteczkowe i programowy ray tracing. Premierę na wszystkich platformach zaplanowano na 23 lipca 2020 roku, a zwiastun – na 1 lipca. Dzień przed premierą zwiastun wyciekł do sieci wraz z kilkoma zrzutami ekranu i nie zrobił wrażenia na większości fanów. 1 lipca Crytek ogłosił, że o kilka tygodni przesuwa premierę gry na wszystkich platformach i premierę zwiastuna, by dopracować grę. Wersja na Nintendo Switch ukazała się jednak zgodnie z pierwotnym planem, 23 lipca. Według analizy Digital Foundry, opublikowanej 22 lipca 2020 roku i opartej na wersji na Switch, podstawą Crysis Remastered były konwersje na PlayStation 3 i Xboksa 360, działające na silniku CryEngine 3, a nie oryginalna wersja na PC. 21 sierpnia 2020 roku Crytek pokazał nowy zwiastun z ulepszonym oświetleniem, teksturami w rozdzielczości 8K i efektami ray tracingu oraz ogłosił premierę na 18 września 2020 roku. Poziomu „Ascension”, którego brakowało w wersjach na PlayStation 3 i Xboksa 360, nie było też w wersji Crysis Remastered na Switch. W grudniu 2020 roku aktualizacja 2.0 dla PC przywróciła ten poziom, dziesiąty w grze.
Gra zebrała bardzo dobre recenzje. Według agregatora recenzji Metacritic wersja na PC uzyskała średnią ocen 91/100, a wersje na Xboksa 360 i PlayStation 3 – po 81/100. Pismo PC Gamer oceniło grę na 98% w numerze z okresu świątecznego 2007 roku. W 2021 roku redakcja podała, że żadna gra nie dostała od pisma wyższej oceny, a oprócz gry Crysis 98% otrzymały tylko Half-Life 2 i Sid Meier's Alpha Centauri. GameSpot ocenił grę na 9,5/10 i nazwał ją „z pewnością jedną z najlepszych strzelanek, jakie powstały”. Shawn Elliott z serwisu 1Up.com wystawił ocenę B+. Chwalił grafikę i oprawę, ale skrytykował końcówkę gry, mniej więcej jej ostatnią ćwiartkę: gra jest według niego „przez cały czas piękna, przeważnie niesamowita, ale pod koniec bez życia”. Dave Kosak z serwisu GameSpy wystawił ocenę 4,5/5 i wśród zalet wymienił zabawne, „superbohaterskie” zdolności kombinezonu.
Program X-Play ocenił grę na 3/5. Chwalił grafikę, ale skrytykował wysokie wymagania sprzętowe oraz brak trybów „zdobądź flagę” i drużynowego deathmatchu. GamePro wystawił ocenę 4,75/5 i nazwał grę „wielkim krokiem naprzód dla gier na PC”, ale zaznaczył, że do płynnego działania wymaga ona bardzo mocnego komputera. Dan Adams z IGN ocenił grę na 9,4/10 i nazwał ją „jedną z bardziej zajmujących strzelanin od jakiegoś czasu”. Szwedzka edycja serwisu Gamereactor(inne języki) wystawiła grze ocenę 10/10. W retrospektywnym tekście z czerwca 2010 roku Craig Lager z serwisu bit-tech.net napisał, że gra nie spełniła przedpremierowych obietnic. Jej wygląd nazwał „nudnym i monotonnym”, a nanokombinezon rozczarowującym. Fabułę streścił słowami: „Uratuj tych ludzi, którzy wyglądają na więzionych przez Koreańczyków. O nie, kosmici!”. Podsumował, że „Crysis był kwintesencją stylu ponad treścią”.
W „CD-Action” z grudnia 2007 roku Maciej Kuc (Qn'ik) ocenił grę na 9/10. Za grafikę przyznał 10/10, za grywalność 9, a za dźwięk 8. Według recenzenta przy maksymalnych ustawieniach to najlepiej wyglądająca gra wszech czasów. Przewidywał, że Crysis, podobnie jak Far Cry, prawdopodobnie przez kilka lat będzie wyznacznikiem grafiki i rozwiązań technologicznych w grach, choć pod innymi względami trudno go uznać za ideał. Kampania jednoosobowa zajmuje według recenzenta kilkanaście godzin. Kuc chwalił sztuczną inteligencję przeciwników i fizykę, ale wymienił wady: czasem postacie się klinują lub pojazdy dziwnie się zachowują, a gra ma tylko jedno miejsce na szybki zapis. Narzekał też na problemy ze stabilnością gry. Finalnej wersji trybu wieloosobowego redakcja nie mogła przetestować, ale według recenzenta w wersji beta dobrze sprawdzały się zarówno deathmatch, jak i Power Struggle. Kuc podsumował, że Crysis właściwie pod żadnym względem nie jest rewolucją, ale daje wiele godzin zabawy w trybie jednoosobowym i jeszcze więcej w trybie wieloosobowym.
W tym samym numerze ukazały się dwie krótkie recenzje innych autorów. Daniel Bartosik (CormaC) ocenił grę na 8+. Uznał Crysis za technicznie najpiękniejszą grę, jaka do tej pory powstała, ale w rozgrywce nie znalazł niczego, czego nie widziałby wcześniej. Nazwał grę „podkręconym FC”, czyli ulepszoną wersją gry Far Cry, ale uważał ją za doskonałą i bardzo ważną dla branży. Aleksander Olszewski (Allor) wystawił grze ocenę 9+. Spośród dużych strzelanek opisanych w tym numerze to Crysis zrobił na nim największe wrażenie. Grafikę gry ocenił na „11/10”. Chwalił otwarte przestrzenie, swobodę i sztuczną inteligencję przeciwników. Przyznał, że można się złościć na wymagania sprzętowe, „dziwną politykę związaną z DX10” i długie uruchamianie się gry, ale uznał Crysis za najlepszą strzelankę dla jednego gracza dostępną na PC.
Sprzedaż
Według serwisu The simExchange, który powoływał się na dane NPD Group, w listopadzie 2007 roku w Stanach Zjednoczonych sprzedano 86633 egzemplarze gry. Wynik był lepszy od prognoz serwisu, ale TechSpot nazwał sprzedaż słabą. Pod koniec stycznia 2008 roku, podczas konferencji wynikowej Electronic Arts, poinformowano, że sprzedaż gry przekroczyła oczekiwania. Według bit-tech.net w niecałe trzy miesiące sprzedano milion egzemplarzy. Gra otrzymała od Entertainment and Leisure Software Publishers Association (ELSPA) srebrne wyróżnienie za sprzedaż, oznaczające co najmniej 100000 sprzedanych egzemplarzy w Wielkiej Brytanii.
W kwietniu 2008 roku Cevat Yerli powiedział w wywiadzie dla chorwackiego pisma PC Play, że gra, jak się wydaje, z dużą przewagą prowadzi w rankingach piractwa, a takie prowadzenie nie jest pożądane. Dodał, że podobne gry na konsolach sprzedają się cztery do pięciu razy lepiej, i zapowiedział, że Crytek nie będzie już wydawał gier tylko na PC, jak w przypadku gry Crysis. Niemiecki dziennik Die Welt podał w kwietniu 2008 roku, że sprzedaż jest niższa od oczekiwań, a winni są, jak się wydaje, piraci. Według danych serwisu TorrentFreakCrysis był jedną z najczęściej piraconych gier na PC w 2008 roku. W czerwcu 2008 roku Yerli mówił, że pod względem komercyjnym gra nie spełniła nadziei studia, ale spełniła jego realne oczekiwania, a w sierpniu dodał, że mimo budżetu wynoszącego 22 mln dolarów gra przyniosła zysk. Do maja 2010 roku sprzedano ponad 3 mln egzemplarzy gry i około 1,5 mln egzemplarzy gry Crysis Warhead.
Nagrody i wyróżnienia
W podsumowaniu 2007 roku GameSpot przyznał grze tytuł najlepszej strzelanki (Best Shooter). IGN przyznał grze wyróżnienie Editors' Choice. Recenzent napisał, że zakończenie trybu jednoosobowego w stylu Halo 2 zostawiło niesmak, ale nie powstrzymało go przed gorącym polecaniem gry fanom gier akcji. Podczas 11. edycji Interactive Achievement Awards Akademia Sztuk i Nauk Interaktywnych nagrodziła grę w kategorii Outstanding Achievement in Visual Engineering i nominowała ją w kategoriach Computer Game of the Year i Action Game of the Year.
Znaczenie
W chwili premiery Crysis należał do gier o najwyższych wymaganiach sprzętowych. Dlatego pytanie „Can it run Crysis?” stało się memem internetowym. Pytano w ten sposób, czy komputer z najlepszymi podzespołami poradzi sobie z grą na najwyższych ustawieniach jakości i rozdzielczości. Kolejne gry z serii zrezygnowały z części najbardziej wymagających funkcji silnika, przez co pytanie straciło sens. Na cześć tego zjawiska najwyższy poziom szczegółowości w wersji na PC gry Crysis Remastered nazwano „Can it Run Crysis?”.
1 czerwca 2009 roku EA i Crytek zapowiedziały grę Crysis 2, drugą część planowanej trylogii, na PC, Xboksa 360 i PlayStation 3. Gra ukazała się w Ameryce Północnej 22 marca 2011 roku. Crytek złożył w Stanach Zjednoczonych wnioski o rejestrację znaków towarowychCrysis, Crysis Wars i World in Crysis. 16 kwietnia 2012 roku EA potwierdziło, że Crysis 3 ukaże się w 2013 roku. Gra ukazała się w lutym 2013 roku. W 2022 roku Crytek zapowiedział kolejną część serii.
↑Face-Off: Crysis.EuroGamer,2011-10-15.Cytat: So, accepting these omissions and compromises to detail, the console versions of Crysis stack up pretty admirably against what should have been an impossibly high standard.(ang.).
↑Will Porter:PC Review: Crysis.[w:] PC Zone [on-line].Computer and Video Games,2007-11-13.[dostęp 2008-04-21].[zarchiwizowane z tego adresu(2008-04-25)].(ang.).
12Crysis Review.G4tv.com,2008-01-06.[dostęp 2008-01-06].[zarchiwizowane z tego adresu(2008-09-07)].(ang.).
