 | |
| Autor | |
|---|---|
| Rodzaj | |
| Data powstania | |
| Medium | |
| Wymiary |
59,5 × 73 cm |
| Miejsce przechowywania | |
| Miejscowość | |
| Lokalizacja | |
Dachy Collioure (fr. Les Toits de Collioure) – obraz olejny Henriego Matisse’a z 1905 roku w kolekcji petersburskiego Ermitażu.
| |
| Autor | |
|---|---|
| Rodzaj | |
| Data powstania | |
| Medium | |
| Wymiary |
59,5 × 73 cm |
| Miejsce przechowywania | |
| Miejscowość | |
| Lokalizacja | |
Dachy Collioure (fr. Les Toits de Collioure) – obraz olejny Henriego Matisse’a z 1905 roku w kolekcji petersburskiego Ermitażu.
Obraz powstał w związku z przełomowym pobytem Henriego Matisse’a w Collioure na Lazurowym Wybrzeżu latem 1905 roku. Matisse pojechał tam, aby pracować w intensywnym południowym świetle; dołączył do niego André Derain. To właśnie ich wspólna praca w Collioure stała się jednym z najważniejszych momentów dla narodzin fowizmu. Historycy sztuki z Metropolitan Museum w Nowym Jorku określają te tygodnie jako okres, w którym powstał pierwszy ważny korpus dzieł nowatorskiego, radykalnego języka malarskiego.
Matisse zetknął się latem 1904 w Saint-Tropez z Paulem Signakiem i Henri-Edmondem Crossem oraz z neoimpresjonistyczną metodą dzielenia koloru. W 1905 w Collioure zaczął tę metodę zasadniczo przekształcać: zamiast podporządkowywać kolor ścisłej teorii optycznego mieszania, zaczął używać dużych, bardzo intensywnych pól czystej barwy i znacznie swobodniejszej, ekspresyjnej faktury.
Dachy Collioure wyznaczają moment przejścia od neoimpresjonizmu i dywizjonizmu do fowizmu.
Artysta zaprezentował płótno po raz pierwszy jako Letni poranek (fr. Matinée d’été) podczas Salonu Jesiennego (fr. Salon d’Automne) w Paryżu w 1905. Salon w 1905 był wystawą, na której obrazy Matisse’a, Deraina, Vlamincka i innych wywołały sensację. Paryski krytyk Louis Vauxcelles, porównując obrazy Matisse’a i innych fowistów z eksponowaną obok nich rzeźbą renesansową, użył sformułowania „Donatello chez les fauves…” (pol. Donatello wśród dzikich zwierząt), zapoczątkowując używanie terminu „fowizm”.
Płótno Matisse’a kupił w paryskiej Galerie Bernheim-Jeune w 1909 rosyjski biznesmen i kolekcjoner sztuki Siergiej Szczukin. W Moskwie pozostawało w pałacu Szczukina przy ulicy Bolszoj Znamenski (ros. Большой Знаменский). W 1918 po rewolucji październikowej kolekcja została znacjonalizowana. Les Toits de Collioure trafiły w 1918 do Pierwszego Muzeum Nowej Sztuki Zachodniej w Moskwie, zrestrukturyzowanego w 1923 jako Państwowe Muzeum Nowej Sztuki Zachodniej (ros. Государственный музей нового западного искусства; nr inwentarzowy GMNZI 111). Po jego likwidacji w 1948 płótno przekazano do Ermitażu (nr inwentarzowy ГЭ-8997). Jest eksponowane w Gmachu Sztabu Głównego, sala 436.
Obraz ma format poziomy. Artysta użył farb olejnych, malując na płóciennym podobraziu. Wymiary dzieła to: 59,5 × 73 cm.
Matisse przedstawił pejzaż śródziemnomorskiego miasteczka w upalny dzień. W środkowym pasie płótna widać gęsto zestawione dachy domów, przede wszystkim pomarańczowe, czerwone, różowo-liliowe i malinowe. Wyróżnia się charakterystyczna dzwonnica kościoła w Collioure (Chapelle de St-Vincent). Po prawej i za zabudową widać intensywnie niebieski pas morza, dalej różowo-fioletowe wzgórza. Z przodu pas różowo-malinowy wyznacza przestrzeń najbliższą obserwatorowi, to pobliski stok, nachylony ku domom. Nie jest to jednak fotograficzne przedstawienie widoku miasta. Chociaż pejzaż nadal jest dobrze rozpoznawalny, przestrzeń została bardzo mocno spłaszczona i skonstruowana za pomocą barwnych plam. Autor pozwolił kolorowi organizować całą kompozycję. Obszary zagruntowanego, białego płótna, nietknięte farbą wzmocniły kontrast, wydobyły kolory i wypełniły płótno dodatkowym światłem.