Dobszyna

Dobszyna

Dobšiná

Widok ogólny
Herb Flaga
Państwo	Słowacja
Kraj	koszycki
Powiat	Rożniawa
Burmistrz	Ján Slovák
Powierzchnia	82,72 km²
Wysokość	459 m n.p.m.
Populacja (2024)
• liczba ludności	5169
• gęstość	62,48 os./km²
Nr kierunkowy	+421 58
Kod pocztowy	049 25
Tablice rejestracyjne	RV
Położenie na mapie kraju koszyckiego Dobszyna
Położenie na mapie Słowacji Dobszyna
48°49′14″N 20°21′57″E/48,820556 20,365833
Multimedia w Wikimedia Commons
Informacje w Wikipodróżach
Strona internetowa

Dobszyna (słow. Dobšiná, do 1927 Dobšina, niem. Dobschau, węg. Dobsina, łac. Dobsinium) – miasto na Słowacji w kraju koszyckim, w powiecie Rożniawa. Zabudowania miasta zajmują dolinę Dobszyńskiego Potoku (Dobšinský potok) i jego dopływów, w regionie Volovské vrchy.

Historia

Miejscowość została po raz pierwszy wzmiankowana w 1326 jako Dobsina, kiedy to wspomniano miejscowego wójta Nikolausa otrzymującego prawa dla nowej gminy. Prawa miejskie otrzymała w 1417, jednak nie zachowały się potwierdzające to dokumenty. Do XIX wieku była to górnicza osada, gdzie wydobywano m.in. miedź, złoto, srebro i żelazo, zamieszkała głównie przez Niemców. Byli oni przezywani później Bulinerami i posługiwali się specyficznym dialektem. Jeszcze w pierwszej połowie XVI wieku przyjęli oni wyznanie luterańskie. Ludność ucierpiała w XVI i XVII wieku podczas napadów tureckich i powstań antyhabsburskich, kiedy miejscowa ludność niemiecka opowiedziała się po stronie Węgrów, a nie Wiednia.

W 1874 otwarto linię kolejową z miejscowości Bánréve, pomimo tego miasto traciło szybko na znaczeniu po wyczerpaniu złoży minerałów i do końca XIX wieku ubyło zeń około 1/3 mieszkańców, głównie Niemców. Po drugiej wojnie światowej pozostali Niemcy zostali wypędzeni, część z nich zginęła w masakrze w Przerowie.

Zabytki

• Kościół ewangelicki – wyniosła, gotycka świątynia na planie krzyża łacińskiego, z dobudowaną wieżą. Pierwotnie kościół katolicki. Na skutek braków dokumentacyjnych, w związku głównie z rozległą przebudową z roku 1891 długo uważana była za budowlę neogotycką. W trakcie prac konserwacyjnych w 2004 r. we wnętrzu odkryto zespół średniowiecznych fresków; m.in. znajduje się tu jedyne na Słowacji przedstawienie mistyczki i anachoretki, św. Hildegardy z Bingen.

Osoby związane z miastem

• Andrej Reiprich (1912–2002) – urodzony w Dobszynie wybitny słowacki entomolog-lepidopterolog

Współpraca

Kobiór, Polska

Rudabánya, Węgry

Sajószentpéter, Węgry

Šternberk, Czechy

Teistungen, Niemcy

• 
  Kościół ewangelicki
• 
  Historyczny budynek gimnazjum
• 
• 

Przypisy

Linki zewnętrzne

• Dobszyna, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. II: Derenek – Gżack, Warszawa 1881, s. 91 .