Slavec

Slavec

Flaga
Państwo	Słowacja
Kraj	koszycki
Powiat	Rożniawa
Starosta	Valentín Borzy
Powierzchnia	17,52 km²
Wysokość	230 m n.p.m.
Populacja (2023)
• liczba ludności	459
• gęstość	26,31 os./km²
Nr kierunkowy	+421 58
Kod pocztowy	049 51
Tablice rejestracyjne	RV
Położenie na mapie kraju koszyckiego Slavec
Położenie na mapie Słowacji Slavec
48°35′12″N 20°28′03″E/48,586667 20,467500
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Slavec (węg. Szalóc, niem. Salotz) – wieś (obec) na Słowacji położona w kraju koszyckim, w powiecie Rożniawa.

Położenie

Wieś leży 11 km na południowy zachód od Rożniawy w wąskiej dolinie rzeki Slanej, pomiędzy stromymi zboczami płaskowyżów Krasu Słowacko-Węgierskiego: Silickiego na wschodzie i Pleszywskiego na zachodzie

Przez miejscowość biegnie droga krajowa I klasy nr 16 na odcinku Rożniawa-Pleszywiec oraz poprowadzona równolegle do niej linia kolejowa. Na linii tej znajduje się we wsi przystanek kolejowy Slavec-jaskyňa.

Historia

Teren dzisiejszej wsi był zamieszkiwany przez człowieka już w paleolicie, a następnie neolicie (kultura bukowogórska). Sama wieś powstała w XIII w. na terenach należących do położonego znacznie dalej na północ Brzotína. Pierwsza wzmianka o miejscowości znajduje się w dokumencie kapituły biskupiej w Egerze z roku 1243. Była ona później własnością Bebeków, a następnie przedmiotem sporów między rodami Bebeków i pochodzących ze Spisza Mariássych. Następnie we władaniu Esterházych, Andrássych i in. Część miejscowości o nazwie Gombasek (dawniej samodzielna osada) należała do 1555 r. do usytuowanego tam klasztoru paulinów, założonego przez Jerzego i Władysława Bebeków w 1371.

Mieszkańcy zajmowali się rolnictwem i hodowlą. Od czasów średniowiecza wypalali też węgiel drzewny na potrzeby rożniawskich hut. Część z nich pracowała później w folwarkach i manufakturach Andrássych. W XIX w. działała we wsi hamernia napędzana wodami Slanej, w której przekuwano żelazo z hut w rejonie Rożniawy. Obecnie działa tu wielki kamieniołom, wykorzystujący wapienie wydobywane ze stoków Płaskowyżu Pleszywskiego, oraz wapienniki.

W 1961 r. w granice Slavca włączono położoną ok. 7 km w dół doliny Slanej wieś Vidová, a następnie położoną u zachodnich podnóży Płaskowyżu Silickiego osadę Gombasek, w której znajdują się m. in. Jaskinia Gombasecka i Białe Wywierzysko.

Demografia

Według danych z dnia 31 grudnia 2016, wieś zamieszkiwały 463 osoby, w tym 228 kobiet i 235 mężczyzn^{[potrzebny przypis]}.

W 2001 roku rozkład populacji względem narodowości i przynależności etnicznej wyglądał następująco:

• Słowacy – 29,31%
• Czesi – 0,43%
• Romowie – 5,82%
• Ukraińcy – 0,65%
• Węgrzy – 62,72%

Ze względu na wyznawaną religię struktura mieszkańców kształtowała się w 2001 roku następująco:

• Katolicy rzymscy – 23,49%
• Grekokatolicy – 0,86%
• Ewangelicy – 3,88%
• Ateiści – 22,84%
• Przedstawiciele innych wyznań – 0,22%
• Nie podano – 1,94%

Zmiany liczby ludności w miejscowości Slavec od 1996 roku.
Źródło: Štatistický úrad Slovenskej republiky

Zabytki

• Kościół ewangelicki, pierwotnie katolicki. Murowany, gotycki, przebudowany w 1801 r. Malowany, kasetonowy strop oraz część wyposażenia wnętrza pochodzą z czasów budowy kościoła.
• Pozostałości (ruiny) budynku zarządcy dawnej kuźnicy w górnej części wsi, zwanej Vyšný Hámor.

Przypisy

Bibliografia

• Ďurček Jozef a kolektív: Slovenský kras. Turistický sprievodca ČSSR, č. 41, wyd. Šport, slovenské telovýchovné vydavateľstvo, Bratislava 1989, ISBN 80-7096-020-5.
• Slovenský kras – Domica. Turistická mapa 1:50 000, wydanie 3, wyd. VKÚ Harmanec 2007, ISBN 80-8042-413-6;